# Hadîd Sûresi, 21. Âyet (57:21)

> سَابِقُوٓا۟ إِلَىٰ مَغْفِرَةٍ مِّن رَّبِّكُمْ وَجَنَّةٍ عَرْضُهَا كَعَرْضِ ٱلسَّمَآءِ وَٱلْأَرْضِ أُعِدَّتْ لِلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ بِٱللَّهِ وَرُسُلِهِۦ ۚ ذَٰلِكَ فَضْلُ ٱللَّهِ يُؤْتِيهِ مَن يَشَآءُ ۚ وَٱللَّهُ ذُو ٱلْفَضْلِ ٱلْعَظِيمِ

*Sâbikû ilâ maġfiratin min rabbikum ve cennetin ‘arduhâ ke'ardi-ssemâ-i vel-ardi u'iddet lilleżîne âmenû bi(A)llâhi ve rusulih(i)(c) żâlike fadlu(A)llâhi yu/tîhi men yeşâ/(u)(c) va(A)llâhu żû-lfadli-l'azîm(i)*

**Meal (Diyanet):** Rabbinizden bir bağışlanmaya ve eni, gökle yerin genişliği kadar olan, Allah'a ve Resulüne inananlar için hazırlanan cennete yarışırcasına koşun. İşte bu, Allah'ın lütfudur. Onu dilediğine verir. Allah, büyük lütuf sahibidir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/57/21

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Hadîd Suresi 21. ayet, müminleri Allah'ın mağfiretine ve cennetine ulaşmak için yarışmaya teşvik ederken, bu lütfun Allah'ın dilediğine bahşettiği büyük bir fazilet olduğunu vurgulamaktadır. Ayet, 'sabiku', 'mağfiret', 'cennet' ve 'fadl' gibi temel kavramlar üzerinden ilahi lütuf ve mükafatın büyüklüğünü dile getirir.","keyConcepts":[{"word":"سَابِقُوٓا۟","root":"س ب ق","rootLatin":"s-b-q","meaning":"Bir şeye ulaşmak için acele etmek, öne geçmek, yarışmak.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'sebq' kelimesinin bir şeyde öne geçmek, diğerlerinden önce davranmak anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'sâbikû' emri, Allah'ın mağfiretine ve cennetine ulaşma konusunda müminlerin birbirleriyle hayırda yarışmalarını, bu uğurda acele etmelerini ifade eder. Bu, sadece bir çağrı değil, aynı zamanda bir teşviktir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'sâbikû' ifadesini 'acele edin, koşun' şeklinde tefsir eder. Ayetteki kullanımı, mecazi olarak Allah'ın rızasını kazanma yolunda gösterilecek gayreti ve çabayı vurgular. Bu, fiziksel bir koşudan ziyade, manevi bir yarışa işaret eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'sebq' kavramının Kur'an'da genellikle hayırlı işlerde öne geçme, Allah'ın emirlerine uymada acele etme bağlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki 'sâbikû' emri, müminlerin cennete ve mağfirete ulaşma konusunda proaktif olmaları, bu hedefe ulaşmak için azami gayreti göstermeleri gerektiğini ifade eder."}]},{"word":"مَغْفِرَةٍ","root":"غ ف ر","rootLatin":"ğ-f-r","meaning":"Allah'ın günahları örtmesi, bağışlaması ve affetmesi.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ğafr' kelimesinin asıl anlamının bir şeyi örterek korumak olduğunu, 'mağfiret'in ise Allah'ın kulunun günahlarını örtmesi ve onu azaptan koruması anlamına geldiğini açıklar. Ayetteki 'ilâ mağfiretin' ifadesi, müminlerin ulaşmaya çalıştığı nihai hedeflerden birinin Allah'ın affı olduğunu gösterir."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'mağfiret'i Allah'ın kulunun günahlarını affetmesi ve onu cezalandırmaması olarak tanımlar. Ayetteki bağlamda, bu bağışlanma, cennete girişin ve Allah'ın rızasını kazanmanın ön koşulu olarak sunulur."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'mağfiret' kavramının Kur'an'da Allah'ın kullarına yönelik rahmetinin ve affediciliğinin bir tezahürü olduğunu belirtir. Bu ayette, müminlerin yarışması gereken hedeflerden biri olarak zikredilmesi, mağfiretin ne kadar değerli ve arzu edilen bir lütuf olduğunu vurgular."}]},{"word":"وَجَنَّةٍ","root":"ج ن ن","rootLatin":"c-n-n","meaning":"Ağaçlarla örtülü, gizli ve gözden uzak yer; ahirette müminlere vaat edilen ebedi ikametgah.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'cenn' kökünün örtmek, gizlemek anlamına geldiğini, 'cennet'in ise ağaçlarla örtülü bahçe olduğunu ve ahiretteki mükafat yurduna bu isim verildiğini belirtir. Ayetteki 'cennetin' ifadesi, müminlerin ulaşmak için yarıştığı, genişliği gökler ve yer kadar olan ebedi mutluluk yurdunu temsil eder."},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, cenneti, müminler için hazırlanmış, içinde her türlü nimetin bulunduğu, ağaçlarla ve yeşilliklerle dolu bir mekan olarak açıklar. Ayetteki 'genişliği yerle göğün genişliği kadar olan' tasviri, cennetin büyüklüğünü ve ihtişamını vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, cennetin, Allah'ın salih kulları için hazırladığı, içinde ebedi nimetlerin bulunduğu, gözlerin görmediği, kulakların işitmediği ve beşer aklının tasavvur edemeyeceği bir mekan olduğunu ifade eder. Ayetteki tasvir, bu mekanın sınırsızlığını ve eşsizliğini belirtir."}]},{"word":"فَضْلُ","root":"ف ض ل","rootLatin":"f-d-l","meaning":"Fazlalık, üstünlük, lütuf, ihsan ve bağış.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'fadl' kelimesinin bir şeyin fazlası, artığı ve üstünlüğü anlamına geldiğini, Allah'a nispet edildiğinde ise O'nun lütfu, ihsanı ve bağışı olduğunu belirtir. Ayetteki 'zâlike fadlullâhi' ifadesi, mağfiret ve cennetin Allah'ın bir lütfu, bir ihsanı olduğunu, kulun kendi çabasıyla değil, Allah'ın fazlıyla elde edildiğini vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'fadl'ı, bir şeyin aslından fazla olan kısmı ve iyilik olarak tanımlar. Allah'ın fazlı, O'nun kullarına karşılıksız olarak bahşettiği nimetler ve lütuflardır. Ayetteki 'Allah'ın büyük lütuf sahibidir' ifadesi, O'nun cömertliğini ve ihsanının sınırsızlığını gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'fadl' kavramının Kur'an'da Allah'ın insanlara yönelik cömertliğini, lütfunu ve ihsanını ifade ettiğini belirtir. Bu ayette, cennet ve mağfiretin Allah'ın bir 'fazlı' olarak nitelendirilmesi, bu nimetlerin kulun hak edişinden ziyade, Allah'ın sonsuz rahmetinin bir sonucu olduğunu vurgular."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["cennet","iman","ahiret-mukafat","af-hosgoru"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"سَابِقُوٓا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"s-b-q","rootLatin":"s-b-q","lemma":"سَابَقَ","form":"Fâ'ale","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"yarışın, koşuşun"},{"position":2,"surface":"إِلَىٰ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَى","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-e, -a"},{"position":3,"surface":"مَغْفِرَةٍۢ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ġ-f-r","rootLatin":"gh-f-r","lemma":"مَغْفِرَة","form":"Mef'ilet","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"bağışlanma"},{"position":4,"surface":"مِّن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den, -dan"},{"position":5,"surface":"رَّبِّكُمْ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"r-b-b","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Rabbiniz"},{"position":5,"surface":"كُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"sizin"},{"position":6,"surface":"وَجَنَّةٍ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":6,"surface":"جَنَّةٍ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"j-n-n","rootLatin":"j-n-n","lemma":"جَنَّة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Atıf harfi ile önceki mecrûr isme atfedildiği için mecrûr","gloss":"cennet"},{"position":7,"surface":"عَرْضُهَا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"'-r-d","rootLatin":"'-r-d","lemma":"عَرْض","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"genişliği"},{"position":7,"surface":"هَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هِيَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onun"},{"position":8,"surface":"كَعَرْضِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"gibi"},{"position":8,"surface":"عَرْضِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"'-r-d","rootLatin":"'-r-d","lemma":"عَرْض","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"genişliği"},{"position":9,"surface":"ٱلسَّمَآءِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"s-m-w","rootLatin":"s-m-w","lemma":"سَمَاء","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"göğün"},{"position":10,"surface":"وَٱلْأَرْضِ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":10,"surface":"ٱلْأَرْضِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"'-r-d","rootLatin":"'-r-d","lemma":"أَرْض","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Atıf harfi ile önceki mecrûr isme atfedildiği için mecrûr","gloss":"yerin"},{"position":11,"surface":"أُعِدَّتْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"'-d-d","rootLatin":"'-d-d","lemma":"أَعَدَّ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"hazırlandı"},{"position":12,"surface":"لِلَّذِينَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":12,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِي","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"o kimseler ki"},{"position":13,"surface":"ءَامَنُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"'-m-n","rootLatin":"'-m-n","lemma":"آمَنَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"iman ettiler"},{"position":14,"surface":"بِٱللَّهِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":14,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"'-l-h","rootLatin":"'-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Allah'a"},{"position":15,"surface":"وَرُسُلِهِۦ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":15,"surface":"رُسُلِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"r-s-l","rootLatin":"r-s-l","lemma":"رَسُول","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Atıf harfi ile önceki mecrûr isme atfedildiği için mecrûr","gloss":"elçilerine"},{"position":15,"surface":"هِۦ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onun"},{"position":16,"surface":"ذَٰلِكَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ذَٰلِكَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"işte bu"},{"position":17,"surface":"فَضْلُ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"f-d-l","rootLatin":"f-d-l","lemma":"فَضْل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"lütfu"},{"position":18,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"'-l-h","rootLatin":"'-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Allah'ın"},{"position":19,"surface":"يُؤْتِيهِ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"'-t-y","rootLatin":"'-t-y","lemma":"آتَى","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"onu verir"},{"position":19,"surface":"هِ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onu"},{"position":20,"surface":"مَن","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَن","form":"-","features":{"irab":"Merfû"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"kimse"},{"position":21,"surface":"يَشَآءُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ş-y-'","rootLatin":"sh-y-'","lemma":"شَاءَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"dilerse"},{"position":22,"surface":"وَٱللَّهُ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":22,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"'-l-h","rootLatin":"'-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"Allah"},{"position":23,"surface":"ذُو","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"z-w","rootLatin":"dh-w","lemma":"ذُو","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"sahibi"},{"position":24,"surface":"ٱلْفَضْلِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"f-d-l","rootLatin":"f-d-l","lemma":"فَضْل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"lütfun"},{"position":25,"surface":"ٱلْعَظِيمِ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat","root":"'-ẓ-m","rootLatin":"'-ẓ-m","lemma":"عَظِيم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mecrûr","gloss":"büyük"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Haşr Sûresi** · *57/21*
- **Haşr Sûresi** · *57/21*
- **Hadîd Sûresi** · *57/21*
- **Hadîd Sûresi** · *57/21*
- **Hadîd Sûresi** · *57/21*
- **Hadîd Sûresi** · *57/21*
- **Haşr Sûresi** · *57/21*
- **Haşr Sûresi** · *57/21*