# Hadîd Sûresi, 28. Âyet (57:28)

> يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ ٱتَّقُوا۟ ٱللَّهَ وَءَامِنُوا۟ بِرَسُولِهِۦ يُؤْتِكُمْ كِفْلَيْنِ مِن رَّحْمَتِهِۦ وَيَجْعَل لَّكُمْ نُورًا تَمْشُونَ بِهِۦ وَيَغْفِرْ لَكُمْ ۚ وَٱللَّهُ غَفُورٌ رَّحِيمٌ

*Yâ eyyuhâ-lleżîne âmenû-ttekû(A)llâhe ve âminû birasûlihi yu/tikum kifleyni min rahmetihi ve yec'al lekum nûran temşûne bihi ve yaġfir lekum(c) va(A)llâhu ġafûrun rahîm(un)*

**Meal (Diyanet):** Ey iman edenler! Allah'a karşı gelmekten sakının ve peygamberine iman edin ki, size rahmetinden iki kat pay versin, size kendisiyle yürüyeceğiniz bir nur versin ve sizi bağışlasın. Allah çok bağışlayıcıdır, çok merhamet edicidir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/57/28

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Hadîd Suresi 28. ayet, iman edenlere yönelik bir çağrıdır. Ayet, takva, peygambere iman, Allah'ın rahmeti, nur ve mağfiret gibi temel İslami kavramlar üzerinden müminlere hem dünyevi hem de uhrevi mükafatları vaat etmektedir. Dilbilimsel olarak, bu kavramlar Kur'an'ın ana mesajını oluşturan merkezi temaları yansıtır.","keyConcepts":[{"word":"ءَامَنُوا۟","root":"أ م ن","rootLatin":"e-m-n","meaning":"Allah'a ve Peygamberine gönülden inanmak, tasdik etmek ve güvenmek anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İman (أمن) kelimesinin kökü, emniyet ve güven duygusuyla ilişkilidir. Bir şeye iman etmek, onu tasdik etmek ve ona güvenmek demektir. Ayetteki 'ءَامَنُوا۟' ifadesi, sadece sözlü ikrarı değil, aynı zamanda kalben tasdiki ve bu tasdikin gerektirdiği amelleri de kapsar. Allah'a ve Resulüne iman, kişiyi korku ve endişeden kurtararak bir emniyet hali sağlar."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"İzutu'ya göre 'iman' (إيمان), Kur'an'ın temel kavramlarından biridir ve sadece 'inanmak'tan öte, 'güvenmek', 'teslim olmak' ve 'sadık kalmak' anlamlarını içerir. Ayetteki 'ءَامَنُوا۟' emri, müminlerin Allah'a ve Resulüne olan bu derin güven ve bağlılıklarını sürdürmeleri gerektiğini vurgular. Bu, aynı zamanda bir ahde vefa ve sorumluluk bilincini de ifade eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"İman (إيمان), lügatte tasdik ve emniyet vermek anlamına gelir. Şeriatta ise, Allah'tan gelen her şeyi kalben tasdik etmek ve dil ile ikrar etmektir. Ayetteki 'ءَامَنُوا۟' ifadesi, müminlerin zaten sahip oldukları imanı pekiştirmeleri ve Resulullah'a olan imanlarını da bu kapsamda değerlendirmeleri gerektiğini belirtir, böylece Allah'ın vaat ettiği mükafatlara layık olurlar."}]},{"word":"ٱتَّقُوا۟","root":"و ق ي","rootLatin":"v-k-y","meaning":"Allah'ın emirlerine uyarak ve yasaklarından kaçınarak O'na karşı sorumluluk bilinciyle hareket etmek, sakınmak ve korunmak anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Takva (وقي) kelimesi, bir şeyi korumak, muhafaza etmek ve sakınmak kökünden gelir. Allah'tan sakınmak (ittika), kişinin kendisini Allah'ın azabından, gazabından ve hoşnutsuzluğundan koruması demektir. Bu, Allah'ın emirlerine uyarak ve yasaklarından kaçınarak gerçekleşir. Ayetteki 'ٱتَّقُوا۟' emri, müminlere Allah'a karşı derin bir saygı ve sorumluluk bilinciyle hareket etmeleri gerektiğini hatırlatır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'ittika' (اتقاء) kelimesini mecazi olarak 'Allah'ın azabından korunmak' şeklinde açıklar. Bu, Allah'ın emirlerine riayet etmek ve günahlardan uzak durmak suretiyle elde edilir. Ayetteki 'ٱتَّقُوا۟' ifadesi, müminlerin Allah'ın rızasını kazanmak için O'nun koyduğu sınırlara riayet etmeleri gerektiğini vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, takva (تقوى) kavramının Kur'an'da 'Allah'a karşı sorumluluk bilinciyle hareket etmek' ve 'O'nun gazabından korunmak' anlamlarına geldiğini belirtir. Bu, sadece korku değil, aynı zamanda Allah'a duyulan saygı ve O'nun yüceliğini idrak etme halidir. Ayetteki 'ٱتَّقُوا۟' emri, müminlerin Allah ile olan ilişkilerinde bu derin bilinci sürekli canlı tutmalarını öğütler."}]},{"word":"رَّحْمَتِهِۦ","root":"ر ح م","rootLatin":"r-h-m","meaning":"Allah'ın kullarına yönelik şefkat, merhamet, lütuf ve ihsanıdır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Rahmet (رحمة) kelimesi, kalpteki incelik ve şefkatten kaynaklanan bir iyilik ve ihsan etme arzusudur. Allah'ın rahmeti ise, O'nun kullarına yönelik lütfu, ihsanı ve merhametidir. Ayetteki 'رَّحْمَتِهِۦ' ifadesi, Allah'ın müminlere bahşedeceği iki kat lütfu ve bereketi ifade eder ki bu, hem dünyevi hem de uhrevi nimetleri kapsar."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Rahmet (رحمة), Allah'ın kullarına yönelik lütfu ve ihsanıdır. Bu, O'nun yaratılmışlara karşı duyduğu şefkatin bir tezahürüdür. Ayette 'كِفْلَيْنِ مِن رَّحْمَتِهِۦ' ifadesi, Allah'ın müminlere vereceği rahmetin bolluğunu ve fazlalığını gösterir; bu, onların iman ve takvalarına karşılık gelen özel bir lütuftur."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, rahmet kavramının Kur'an'da geniş bir anlam yelpazesine sahip olduğunu, Allah'ın kullarına yönelik şefkat, bağışlama, rızık ve hidayet gibi birçok nimeti kapsadığını belirtir. Ayetteki 'رَّحْمَتِهِۦ' ifadesi, Allah'ın müminlere vaat ettiği bu geniş kapsamlı lütfu ve bereketi vurgular, onların dünya ve ahiretteki iyiliklerini temin eder."}]},{"word":"نُورًا","root":"ن و ر","rootLatin":"n-v-r","meaning":"Hidayet, doğru yol, ilim ve basiret anlamında, karanlığı aydınlatan manevi bir ışıktır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Nur (نور) kelimesi, karanlığı gideren ve aydınlatan şeydir. Kur'an'da ise genellikle hidayet, ilim ve doğru yol anlamında kullanılır. Ayetteki 'نُورًا تَمْشُونَ بِهِۦ' ifadesi, Allah'ın müminlere vereceği manevi bir ışığı ifade eder ki bu ışık sayesinde onlar, hayatın zorlukları ve şüpheleri karşısında doğru yolu bulur, hak ile batılı ayırt edebilirler."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Nur (نور), hem maddi hem de manevi anlamda aydınlatıcıdır. Kur'an'da Allah'ın nuru, hidayet, ilim ve peygamberlik gibi manevi aydınlanmaları ifade eder. Ayetteki 'نُورًا تَمْشُونَ بِهِۦ' ifadesi, müminlerin hayat yolculuklarında kendilerine rehberlik edecek, onları sapkınlıktan koruyacak ve doğruya ulaştıracak ilahi bir hidayet ve basiret anlamına gelir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, nur (نور) kavramının Kur'an'da 'ilahi rehberlik', 'hakikat' ve 'aydınlanma' anlamlarına geldiğini belirtir. Bu, sadece dışsal bir ışık değil, aynı zamanda kalpleri ve zihinleri aydınlatan içsel bir idrak ve anlayıştır. Ayetteki 'نُورًا تَمْشُونَ بِهِۦ' ifadesi, müminlerin bu ilahi ışık sayesinde doğru kararlar alacaklarını, hayatlarını Allah'ın rızasına uygun bir şekilde sürdüreceklerini ve ahirette de aydınlık bir yolda yürüyeceklerini gösterir."}]},{"word":"وَيَغْفِرْ","root":"غ ف ر","rootLatin":"ğ-f-r","meaning":"Allah'ın günahları örtmesi, bağışlaması ve affetmesidir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Mağfiret (غفر) kelimesi, bir şeyi örtmek ve korumak kökünden gelir. Allah'ın mağfireti ise, kulun günahlarını örtmesi, affetmesi ve onu azaptan korumasıdır. Ayetteki 'وَيَغْفِرْ لَكُمْ' ifadesi, Allah'ın müminlerin geçmiş günahlarını bağışlayacağını ve onları bu günahların kötü sonuçlarından koruyacağını vaat eder."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Mağfiret (مغفرة), Allah'ın kulun günahlarını örtmesi ve onu cezalandırmamasıdır. Bu, Allah'ın rahmetinin bir tecellisidir. Ayetteki 'وَيَغْفِرْ لَكُمْ' ifadesi, müminlerin takva ve imanlarına karşılık olarak Allah'ın onlara bahşedeceği en büyük lütuflardan birinin günahlarının affedilmesi olduğunu gösterir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, mağfiret kavramının Kur'an'da Allah'ın kullarına yönelik affediciliğini ve merhametini ifade ettiğini belirtir. Bu, sadece günahların silinmesi değil, aynı zamanda kulun manevi olarak temizlenmesi ve Allah'a daha yakın hale gelmesidir. Ayetteki 'وَيَغْفِرْ لَكُمْ' ifadesi, müminlerin Allah'ın bu affediciliğinden faydalanacaklarını ve böylece ahirette kurtuluşa ereceklerini müjdeler."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["takva","iman","peygamberlik","af-hosgoru"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"يَـٰٓأَيُّهَا","pos":"harf","posDetail":"Nidâ Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"يَا أَيُّهَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Nidâ harfi olduğu için mebnî","gloss":"Ey"},{"position":2,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"الَّذِي","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mebnî olduğu için mahallen merfû (eyyuhâ'nın sıfatı)","gloss":"o kimseler ki"},{"position":3,"surface":"ءَامَنُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ء-م-ن","rootLatin":"a-m-n","lemma":"آمَنَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"iman ettiler"},{"position":4,"surface":"ٱتَّقُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"و-ق-ي","rootLatin":"w-q-y","lemma":"اِتَّقَى","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî (nun düşmesiyle)","gloss":"sakının"},{"position":5,"surface":"ٱللَّهَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"اللَّه","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"Allah'tan"},{"position":6,"surface":"وَءَامِنُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ء-م-ن","rootLatin":"a-m-n","lemma":"آمَنَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî (nun düşmesiyle)","gloss":"ve inanın"},{"position":7,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-e, -a"},{"position":7,"surface":"رَسُولِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-س-ل","rootLatin":"r-s-l","lemma":"رَسُول","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"elçisine"},{"position":7,"surface":"هِۦ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"onun"},{"position":8,"surface":"يُؤْتِ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ء-ت-ي","rootLatin":"a-t-y","lemma":"آتَى","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Emir fiile cevap olduğu için meczûm (illet harfinin düşmesiyle)","gloss":"versin"},{"position":8,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"size"},{"position":9,"surface":"كِفْلَيْنِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ك-ف-ل","rootLatin":"k-f-l","lemma":"كِفْل","form":"-","features":{"number":"Tesniye","state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb (yâ ile)","gloss":"iki kat"},{"position":10,"surface":"مِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den, -dan"},{"position":11,"surface":"رَّحْمَتِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ر-ح-م","rootLatin":"r-h-m","lemma":"رَحْمَة","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"rahmetinden"},{"position":11,"surface":"هِۦ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"onun"},{"position":12,"surface":"وَيَجْعَل","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ج-ع-ل","rootLatin":"j-'-l","lemma":"جَعَلَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Atıf harfi ile meczûm fiile atfedildiği için meczûm","gloss":"ve kılsın"},{"position":13,"surface":"لَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":13,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"size"},{"position":14,"surface":"نُورًۭا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-و-ر","rootLatin":"n-w-r","lemma":"نُور","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"bir nur"},{"position":15,"surface":"تَمْشُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"م-ش-ي","rootLatin":"m-sh-y","lemma":"مَشَى","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb ve cezm edatı olmadığı için merfû (nun ile)","gloss":"yürürsünüz"},{"position":16,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":16,"surface":"هِۦ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"onunla"},{"position":17,"surface":"وَيَغْفِرْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"غ-ف-ر","rootLatin":"gh-f-r","lemma":"غَفَرَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Atıf harfi ile meczûm fiile atfedildiği için meczûm","gloss":"ve bağışlasın"},{"position":18,"surface":"لَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":18,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"size"},{"position":19,"surface":"وَٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"اللَّه","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"Allah"},{"position":20,"surface":"غَفُورٌۭ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"غ-ف-ر","rootLatin":"gh-f-r","lemma":"غَفُور","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"çok bağışlayandır"},{"position":21,"surface":"رَّحِيمٌۭ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ر-ح-م","rootLatin":"r-h-m","lemma":"رَحِيم","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için merfû","gloss":"çok merhametlidir"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **TEDBIRAT I ILAHIYYE** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *Hadîd, 57:28*
- **Hadîd Sûresi** · *57/28*
- **Hadîd Sûresi** · *57/28*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3** — Ahmed Avni Konuk · *57/28*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3** — Ahmed Avni Konuk · *57/28*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3** — Ahmed Avni Konuk · *57/28*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3** — Ahmed Avni Konuk · *57/28*
- **Hadîd Sûresi** · *57/28*
- **Hadîd Sûresi** · *57/28*
- **Hadîd Sûresi** · *57/28*
- **Hadîd Sûresi** · *57/28*
- **TEDBIRAT I ILAHIYYE** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *Hadîd, 57:28*