# Hadîd Sûresi, 29. Âyet (57:29) > لِّئَلَّا يَعْلَمَ أَهْلُ ٱلْكِتَـٰبِ أَلَّا يَقْدِرُونَ عَلَىٰ شَىْءٍ مِّن فَضْلِ ٱللَّهِ ۙ وَأَنَّ ٱلْفَضْلَ بِيَدِ ٱللَّهِ يُؤْتِيهِ مَن يَشَآءُ ۚ وَٱللَّهُ ذُو ٱلْفَضْلِ ٱلْعَظِيمِ *Li-ellâ ya'leme ehlu-lkitâbi ellâ yakdirûne ‘alâ şey-in min fadli(A)llâhi(ﻻ) ve enne-lfadle biyedi(A)llâhi yu/tîhi men yeşâ(u)(c) va(A)llâhu żû-lfadli-l'azîm(i)* **Meal (Diyanet):** Bunları açıkladık ki, kitap ehli, Allah'ın lütfundan hiçbir şeyi kendilerine has kılmaya güçlerinin yetmeyeceğini ve lütfun, Allah'ın elinde olduğunu, onu dilediği kimseye vereceğini bilsinler. Allah, büyük lütuf sahibidir. **Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/57/29 --- ## Kelime Tahlili {"summary":"Hadîd Suresi 29. ayet, 'ehl-i kitap' kavramı üzerinden ilahi lütfun (fadl) yalnızca Allah'ın kudretinde olduğunu ve O'nun dilediğine verildiğini vurgular. Ayet, 'kudret' ve 'meşiet' kavramlarıyla Allah'ın mutlak iradesini ve tasarrufunu dilbilimsel olarak ortaya koymaktadır.","keyConcepts":[{"word":"يَعْلَمَ","root":"ع ل م","rootLatin":"a-l-m","meaning":"Bilmek, haberdar olmak; burada 'ehl-i kitabın' Allah'ın lütfu üzerindeki acziyetini idrak etmesi anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İlim, bir şeyin hakikatini idrak etmek ve onu olduğu gibi kavramaktır. Bu ayette 'ehl-i kitabın' Allah'ın fazlının kendi kontrollerinde olmadığını kesin bir şekilde anlamaları kastedilmektedir. (el-Müfredât, s. 580)"},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"İlim, Kur'an'da sadece bilgi edinme değil, aynı zamanda bir gerçeği kesin olarak kavrama ve ona göre hareket etme anlamını da taşır. Burada 'ehl-i kitabın' Allah'ın lütfunun mutlak kaynağının O olduğunu idrak etmeleri, onların kendi iddialarının geçersizliğini anlamaları demektir. (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar, s. 235)"}]},{"word":"أَهْلُ ٱلْكِتَـٰبِ","root":"أ ه ل / ك ت ب","rootLatin":"e-h-l / k-t-b","meaning":"Kitap ehli; Yahudiler ve Hristiyanlar gibi kendilerine ilahi kitap verilmiş topluluklar.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ehlü'l-Kitâb, kendilerine Tevrat ve İncil gibi kitaplar indirilenlerdir. Ayette, bu zümrenin Allah'ın fazlı üzerindeki iddialarının geçersizliğini anlamaları gerektiği vurgulanır. (Mecâzü'l-Kur'ân, c. 1, s. 109)"},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Ehl, bir şeyle ilgili olan, ona mensup olan demektir. Kitap ehli ise, ilahi kitaba mensup olanlardır. Ayette, onların Allah'ın lütfunu kendi tekellerinde görme yanılgılarının düzeltilmesi hedeflenir. (el-Müfredât, s. 95)"}]},{"word":"يَقْدِرُونَ","root":"ق د ر","rootLatin":"k-d-r","meaning":"Gücü yetmek, muktedir olmak, bir şeye sahip olmak; burada Allah'ın lütfundan bir şeye güç yetirememek anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Kudret, bir şeye güç yetirmek ve onu yapabilme yeteneğidir. Ayetteki 'lâ yakdirûne' ifadesi, ehl-i kitabın Allah'ın fazlından hiçbir şeyi kendi güçleriyle elde edemeyeceklerini, ona sahip olamayacaklarını açıkça belirtir. (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân, s. 450)"},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Kadr, bir şeyin miktarı ve gücüdür. 'Kudret', bir şeyi yapmaya muktedir olmaktır. Ayetteki olumsuzluk ekiyle birlikte, ehl-i kitabın Allah'ın lütfu üzerinde hiçbir tasarruf yetkisinin olmadığını, ona güçlerinin yetmediğini ifade eder. (Basâiru Zevi't-Temyîz, c. 4, s. 270)"}]},{"word":"فَضْلِ","root":"ف ض ل","rootLatin":"f-d-l","meaning":"Lütuf, ihsan, fazilet, bolluk; Allah'ın kullarına bahşettiği nimet ve ikram.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Fadl, bir şeyin diğerinden fazla olması, üstün gelmesidir. Allah'ın fazlı ise, O'nun kullarına karşılıksız olarak bahşettiği nimetler, ihsanlar ve lütuflardır. Ayette, bu lütfun yalnızca Allah'ın elinde olduğu ve O'nun dilediğine verildiği vurgulanır. (el-Müfredât, s. 640)"},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Fadl, bir şeyin aslından veya benzerinden daha fazla olmasıdır. Allah'ın fazlı, O'nun cömertliği ve ihsanıdır ki, bu, hiçbir karşılık beklenmeksizin verilir. Ayet, bu ilahi lütfun mutlak sahibinin Allah olduğunu ve kimseye zorla alınamayacağını belirtir. (el-Külliyyât, s. 700)"},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Fadl kelimesi Kur'an'da genellikle Allah'ın kullarına yönelik cömertliğini, ihsanını ve rahmetini ifade eder. Bu ayette, Allah'ın fazlının 'ehl-i kitabın' beklentilerinin aksine, yalnızca O'nun iradesiyle dağıtılan bir nimet olduğu vurgulanır. (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi, s. 210)"}]},{"word":"يَشَآءُ","root":"ش ي أ","rootLatin":"ş-y-e","meaning":"Dilemek, istemek; Allah'ın mutlak iradesi ve seçimi.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Meşîet, Allah'ın bir şeyi var etme veya yok etme iradesidir. 'Men yeşâü' ifadesi, Allah'ın lütfunu kime vereceği konusunda mutlak bir seçme ve dileme hakkına sahip olduğunu gösterir; bu, hiçbir dış etkenle sınırlı değildir. (Nüzhetü'l-Kulûb, s. 320)"},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Şâ'a fiili, Kur'an'da Allah'ın mutlak ve sınırsız iradesini ifade eder. Bu, O'nun herhangi bir zorlama veya kısıtlama olmaksızın dilediğini yapma gücünü vurgular. Ayetteki kullanımı, ilahi lütfun dağıtımının tamamen Allah'ın meşîetine bağlı olduğunu gösterir. (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar, s. 180)"}]},{"word":"ٱلْعَظِيمِ","root":"ع ظ م","rootLatin":"a-z-m","meaning":"Büyük, ulu, yüce; Allah'ın fazlının büyüklüğünü ve sınırsızlığını ifade eder.","sources":[{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Azîm, hem nicelik hem de nitelik olarak büyüklüğü ifade eder. Allah'ın fazlının 'azîm' olması, O'nun lütfunun sınırsız, eşsiz ve insan idrakini aşan bir büyüklükte olduğunu gösterir. (Umdetü'l-Huffâz, c. 2, s. 120)"},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Azamet, bir şeyin hem maddi hem de manevi olarak büyüklüğünü ve yüceliğini ifade eder. Allah'ın fazlının azîm olması, O'nun lütfunun kapsamının ve değerinin sonsuz olduğunu, hiçbir şeye benzemediğini belirtir. (el-Müfredât, s. 570)"}]}]} ## Tefsir {"topics":["ehli-kitap","rizik","kader","esma-i-husna"]} ## Tefsir [{"position":1,"surface":"لِّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":1,"surface":"أَلَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ki ...mesinler"},{"position":2,"surface":"يَعْلَمَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ع-ل-م","rootLatin":"'-l-m","lemma":"عَلِمَ","form":"Fe'ale","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Nasb edatı (أَنْ) ile geldiği için mansûb","gloss":"bilsinler"},{"position":3,"surface":"أَهْلُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ه-ل","rootLatin":"a-h-l","lemma":"أَهْل","form":"-","features":{"number":"Müfred","gender":"Müzekker","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Fiilin fâili olduğu için merfû","gloss":"ehli"},{"position":4,"surface":"ٱلْكِتَـٰبِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ك-ت-ب","rootLatin":"k-t-b","lemma":"كِتَاب","form":"-","features":{"number":"Müfred","gender":"Müzekker","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Kitap"},{"position":5,"surface":"أَلَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ki ...mesinler"},{"position":6,"surface":"يَقْدِرُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ق-د-ر","rootLatin":"q-d-r","lemma":"قَدَرَ","form":"Fe'ale","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb ve cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"güç yetiremezler"},{"position":7,"surface":"عَلَىٰ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"üzerine"},{"position":8,"surface":"شَىْءٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ش-ي-ء","rootLatin":"ş-y-'","lemma":"شَيْء","form":"-","features":{"number":"Müfred","gender":"Müzekker","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"bir şeye"},{"position":9,"surface":"مِّن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den, -dan"},{"position":10,"surface":"فَضْلِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ف-ض-ل","rootLatin":"f-ḍ-l","lemma":"فَضْل","form":"-","features":{"number":"Müfred","gender":"Müzekker","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"lütfundan"},{"position":11,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"number":"Müfred","gender":"Müzekker","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Allah'ın"},{"position":12,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":12,"surface":"أَنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ki"},{"position":13,"surface":"ٱلْفَضْلَ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ف-ض-ل","rootLatin":"f-ḍ-l","lemma":"فَضْل","form":"-","features":{"number":"Müfred","gender":"Müzekker","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"أَنَّ'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"lütuf"},{"position":14,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":14,"surface":"يَدِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ي-د-ي","rootLatin":"y-d-y","lemma":"يَد","form":"-","features":{"number":"Müfred","gender":"Müennes","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"elinde"},{"position":15,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"number":"Müfred","gender":"Müzekker","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Allah'ın"},{"position":16,"surface":"يُؤْتِيهِ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ء-ت-ي","rootLatin":"'-t-y","lemma":"آتَى","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb ve cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"verir"},{"position":16,"surface":"هِ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mebnî","gloss":"onu"},{"position":17,"surface":"مَن","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mebnî","gloss":"kimseye"},{"position":18,"surface":"يَشَآءُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ش-ي-ء","rootLatin":"ş-y-'","lemma":"شَاءَ","form":"Fe'ale","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb ve cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"dilerse"},{"position":19,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":19,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"number":"Müfred","gender":"Müzekker","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"Allah"},{"position":20,"surface":"ذُو","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Hamse","root":"ذ-و-و","rootLatin":"dh-w-w","lemma":"ذُو","form":"-","features":{"number":"Müfred","gender":"Müzekker","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"sahibidir"},{"position":21,"surface":"ٱلْفَضْلِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ف-ض-ل","rootLatin":"f-ḍ-l","lemma":"فَضْل","form":"-","features":{"number":"Müfred","gender":"Müzekker","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"lütfun"},{"position":22,"surface":"ٱلْعَظِيمِ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ع-ظ-م","rootLatin":"'-ẓ-m","lemma":"عَظِيم","form":"Fa'îl","features":{"number":"Müfred","gender":"Müzekker","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mecrûr","gloss":"büyük"}] ## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler - **Hadîd Sûresi** · *57/29* - **Hadîd Sûresi** · *57/29* - **Hadîd Sûresi** · *57/29* - **Hadîd Sûresi** · *57/29*