# Hadîd Sûresi, 5. Âyet (57:5)

> لَّهُۥ مُلْكُ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ ۚ وَإِلَى ٱللَّهِ تُرْجَعُ ٱلْأُمُورُ

*Lehu mulku-ssemâvâti vel-ard(i)(c) ve-ila(A)llâhi turce'u-l-umûr(u)*

**Meal (Diyanet):** Göklerin ve yerin hükümranlığı O'nundur. Bütün işler ancak O'na döndürülür.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/57/5

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Allah'ın evren üzerindeki mutlak egemenliğini ve tüm varoluşsal meselelerin nihai olarak O'na döneceğini vurgular. Dilbilimsel olarak, mülkiyet, yaratılış ve nihai dönüş kavramları ön plana çıkar.","keyConcepts":[{"word":"مُلْكُ","root":"م ل ك","rootLatin":"m-l-k","meaning":"Bu kelime, Allah'ın gökler ve yer üzerindeki mutlak egemenliğini, hükümranlığını ve sahipliğini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'mülk' kelimesinin 'tasarruf ve tedbirde tam yetki sahibi olmak' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'mülkü' ifadesi, Allah'ın gökler ve yer üzerindeki sınırsız ve mutlak tasarruf hakkını, yaratma, yönetme ve yok etme gücünü vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'mülk' kelimesini 'sultanlık ve egemenlik' olarak açıklar. Ayetteki bağlamda, Allah'ın gökler ve yerin yegane hakimi ve yöneticisi olduğunu, başka hiçbir varlığın bu alanda O'na ortak olmadığını ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'mülk' kavramının Kur'an'da Tanrı'nın evren üzerindeki mutlak egemenliğini ve yaratıcı gücünü ifade eden merkezi bir kavram olduğunu belirtir. Bu ayette, Allah'ın gökler ve yer üzerindeki 'mülkü', O'nun her şeye kadir oluşunun ve evrenin yegane sahibi oluşunun bir göstergesidir."}]},{"word":"ٱلسَّمَـٰوَٰتِ","root":"س م و","rootLatin":"s-m-w","meaning":"Bu kelime, gökleri, yani yeryüzünün üzerindeki tüm uzayı ve katmanları ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'semavat' kelimesinin 'yüksek ve yüce olan her şey' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'semavat', yedi kat gökleri ve onların içerdiği tüm varlıkları kapsayan geniş bir anlam taşır, Allah'ın hükümranlığının genişliğini gösterir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'sema' kelimesinin 'yüksek olan her şey' olduğunu ve Kur'an'da genellikle 'yedi kat gök' anlamında kullanıldığını ifade eder. Bu ayette, 'semavat' Allah'ın kudretinin ve mülkiyetinin kapsadığı geniş alanı, yani evrenin üst katmanlarını temsil eder."}]},{"word":"ٱلْأَرْضِ","root":"أ ر ض","rootLatin":"a-r-d","meaning":"Bu kelime, yeryüzünü, üzerinde yaşadığımız gezegeni ve onun tüm unsurlarını ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'arz' kelimesinin 'üzerinde durulan, yayılan ve genişleyen yer' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'arz', Allah'ın hükümranlığının sadece gökleri değil, aynı zamanda yeryüzünü ve üzerindeki tüm canlıları ve cansızları da kapsadığını gösterir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'arz' kelimesinin 'yeryüzü' ve 'alt katman' anlamlarına geldiğini ifade eder. Bu ayette, 'arz' Allah'ın mülkiyetinin ve egemenliğinin yeryüzü ve onun tüm bileşenleri üzerindeki mutlaklığını vurgular."}]},{"word":"تُرْجَعُ","root":"ر ج ع","rootLatin":"r-j-'-","meaning":"Bu kelime, tüm işlerin, meselelerin ve nihai kararların Allah'a döndürüleceğini, O'na havale edileceğini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'rücû'' kelimesinin 'bir yerden ayrıldıktan sonra oraya geri dönmek' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'türca'u' ifadesi, tüm işlerin nihai sonucunun ve hükmünün Allah'a ait olduğunu, her şeyin O'nun takdirine ve iradesine bağlı olduğunu vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'rücû'' fiilinin 'bir şeyin aslına veya başlangıç noktasına dönmesi' anlamını taşıdığını açıklar. Bu ayette, 'türca'u' kelimesi, tüm varoluşsal meselelerin, kararların ve sonuçların nihai olarak Allah'ın mutlak hükmüne ve iradesine döneceğini, O'nun nihai merci olduğunu ifade eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'rücû'' fiilinin Kur'an'da genellikle 'dönüş, geri dönüş, nihai varış noktası' anlamlarında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'türca'u' ifadesi, insanların tüm amellerinin, kararlarının ve evrenin işleyişinin nihai olarak Allah'ın takdirine ve hükmüne tabi olduğunu, O'nun her şeyin son merci olduğunu vurgular."}]},{"word":"ٱلْأُمُورُ","root":"أ م ر","rootLatin":"a-m-r","meaning":"Bu kelime, tüm işleri, meseleleri, olayları ve varoluşsal durumları ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'umur' kelimesinin 'işler, haller, durumlar' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'el-umur', hem dünya işlerini hem de ahiret işlerini, yani tüm varoluşsal meseleleri kapsar, bunların hepsinin Allah'a döneceğini ifade eder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'emr' kelimesinin 'emir, iş, durum' gibi çeşitli anlamlara geldiğini açıklar. Ayetteki 'el-umur' kelimesi, Allah'ın evrendeki tüm yaratma, yönetme, hükmetme ve takdir etme işlerini kapsayan geniş bir anlam taşır, her şeyin nihai olarak O'nun kontrolünde olduğunu vurgular."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["tevhid","esma-i-husna","yaratilis","kader"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"لَّهُۥ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için, ait"},{"position":1,"surface":"هُۥ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"O'nun","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":2,"surface":"مُلْكُ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"م-ل-ك","rootLatin":"m-l-k","lemma":"مُلْك","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Muahhar mübteda olduğu için merfû","gloss":"mülkü, hükümranlığı","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mübteda","izafet":"Muzâf"},{"position":3,"surface":"ٱلسَّمَـٰوَٰتِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-م-و","rootLatin":"s-m-w","lemma":"سَمَاء","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"göklerin","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":4,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":4,"surface":"ٱلْأَرْضِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ر-ض","rootLatin":"a-r-d","lemma":"أَرْض","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Atıf harfi ile önceki isme atfedildiği için mecrûr","gloss":"yerin","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Ma'tûf"},{"position":5,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":5,"surface":"إِلَى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَى","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-e, -a","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":6,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Allah'a","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":7,"surface":"تُرْجَعُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ر-ج-ع","rootLatin":"r-j-ʿ","lemma":"رَجَعَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"döndürülür","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Meçhul muzâri fiil"},{"position":8,"surface":"ٱلْأُمُورُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-م-ر","rootLatin":"a-m-r","lemma":"أَمْر","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Nâib-i fâil olduğu için merfû","gloss":"işler","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Nâib-i fâil"}]

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Lehu"},{"position":2,"translit":"mulku"},{"position":3,"translit":"ssemâvâti"},{"position":4,"translit":"vel-ard(i)(c)"},{"position":5,"translit":"ve-ila(A)"},{"position":6,"translit":"llâhi"},{"position":7,"translit":"turce'u"},{"position":8,"translit":"l-umûr(u)"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **İnci Tezgâhı (1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *57/5*
- **Hadîd Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *57/5*
- **İnci Tezgâhı (1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *57/5*
- **Hadîd Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *57/5*
- **Hadîd Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *57/5*
- **İnci Tezgâhı (1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *57/5*
- **İnci Tezgâhı (1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *57/5*
- **Hadîd Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *57/5*
- **Hadîd Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *57/5*
- **Hadîd Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *57/5*
- **Hadîd Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *57/5*
- **Hadîd Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *57/5*