# Mücâdele Sûresi, 13. Âyet (58:13)

> ءَأَشْفَقْتُمْ أَن تُقَدِّمُوا۟ بَيْنَ يَدَىْ نَجْوَىٰكُمْ صَدَقَـٰتٍ ۚ فَإِذْ لَمْ تَفْعَلُوا۟ وَتَابَ ٱللَّهُ عَلَيْكُمْ فَأَقِيمُوا۟ ٱلصَّلَوٰةَ وَءَاتُوا۟ ٱلزَّكَوٰةَ وَأَطِيعُوا۟ ٱللَّهَ وَرَسُولَهُۥ ۚ وَٱللَّهُ خَبِيرٌۢ بِمَا تَعْمَلُونَ

*E-eşfektum en tukaddimû beyne yedey necvâkum sadakât(in)(c) fe-iż lem tef'alû ve tâba(A)llâhu ‘aleykum fe-akîmû-ssalâte ve âtû-zzekâte ve-etî'û(A)llâhe ve rasûleh(u)(c) va(A)llâhu ḣabîrun bimâ ta'melûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Baş başa konuşmanızdan önce sadakalar vermekten çekindiniz mi? Bunu yapmadığınıza ve Allah da, sizi affettiğine göre artık namazı kılın, zekatı verin, Allah'a ve Resulüne itaat edin. Allah, bütün yaptıklarınızdan hakkıyla haberdardır.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/58/13

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, müminlerin özel konuşmalardan önce sadaka verme yükümlülüğünden duydukları endişeyi ve bu yükümlülüğün kaldırılmasının ardından temel ibadetlere yönelişi ele almaktadır. Ayet, 'eşfaktum' kelimesiyle başlayan bir sorgulama ile insanların sadaka verme konusundaki tereddütlerini ortaya koyarken, 'sadakat', 'salat' ve 'zekat' gibi kavramlarla İslam'ın temel direklerine vurgu yapmaktadır.","keyConcepts":[{"word":"أَشْفَقْتُمْ","root":"ش ف ق","rootLatin":"ş-f-k","meaning":"Korkmak, endişe etmek, bir şeyden çekinmek anlamındadır ve ayette sadaka vermekten çekinmeyi ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'şefek' kelimesinin bir şeyden korkmakla birlikte ona acımayı da ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'eşfaktum' ise, sadaka vermenin getireceği maddi yükten veya zorluktan dolayı duyulan bir tür endişe ve çekinme halini yansıtır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'eşfaka' fiilinin 'korktu' anlamına geldiğini ifade eder. Bu bağlamda, müminlerin özel konuşmalarından önce sadaka verme emrinden dolayı hissettikleri korku veya çekingenliği vurgular."}]},{"word":"تُقَدِّمُوا۟","root":"ق د م","rootLatin":"k-d-m","meaning":"Öne sürmek, önce yapmak, takdim etmek anlamındadır ve ayette özel konuşmadan önce sadaka vermeyi ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'takdîm' kelimesinin bir şeyi öne almak, önce yapmak manasına geldiğini belirtir. Ayetteki 'en tukaddimû' ifadesi, müminlerin özel görüşmelerinden önce sadaka verme emrini yerine getirme eylemini anlatır."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'kaddeme' fiilinin 'öne geçirmek, takdim etmek' anlamlarını taşıdığını ifade eder. Ayetteki kullanımı, bir eylemi (sadaka vermeyi) başka bir eylemden (özel konuşmadan) önce yapma zorunluluğunu belirtir."}]},{"word":"صَدَقَـٰتٍ","root":"ص د ق","rootLatin":"s-d-k","meaning":"Sadaka, Allah rızası için verilen mal veya yardımdır ve ayette özel konuşmadan önce verilmesi istenen bağışı ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'sadaka' kelimesinin 'sıdk' (doğruluk) kökünden geldiğini ve kişinin imanının doğruluğuna delil olan malî yardımı ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'sadakât' ise, özel görüşmelerden önce verilmesi emredilen gönüllü bağışları ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'sadaka' kavramının Kur'an'da hem zorunlu (zekat) hem de gönüllü (infak) bağışları kapsadığını, ancak genellikle gönüllü bağışlar için kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki 'sadakât' ise, müminlerin özel konuşmalarından önce Allah rızası için vermeleri istenen gönüllü bağışları ifade eder."}]},{"word":"ٱلصَّلَوٰةَ","root":"ص ل و","rootLatin":"s-l-v","meaning":"Namaz, belirli rükün ve şartları olan ibadettir ve ayette müminlere emredilen temel ibadeti ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'salât' kelimesinin aslen 'dua' anlamına geldiğini, ancak şeriatta belirli rükünleri olan ibadeti ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'el-salât' ise, müminlerin Allah'a yönelişlerinin ve kulluklarının en temel göstergesi olan namaz ibadetini emreder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'salât'ın lügatte dua, istiğfar ve bereket anlamına geldiğini, şeriatta ise bilinen ibadet olduğunu açıklar. Ayetteki 'el-salât' emri, sadaka yükümlülüğünün hafifletilmesinin ardından müminlere hatırlatılan en önemli farz ibadettir."}]},{"word":"ٱلزَّكَوٰةَ","root":"ز ك و","rootLatin":"z-k-v","meaning":"Zekat, belirli mallardan, belirli şartlara göre alınan ve belirli yerlere verilen farz bir ibadettir ve ayette müminlere emredilen malî ibadeti ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'zekât' kelimesinin 'bereket, artma, temizlenme' anlamlarına geldiğini ve şeriatta belirli mallardan alınan farz sadakayı ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'el-zekât' ise, malın temizlenmesi ve bereketlenmesi için verilmesi gereken farz malî ibadeti emreder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'zekât'ın hem lügat anlamında artma ve temizlenme, hem de şer'î anlamda belirli bir maldan alınan hak olduğunu ifade eder. Ayetteki 'el-zekât' emri, namazla birlikte zikredilerek İslam'ın temel direklerinden biri olan malî ibadetin önemini vurgular."}]},{"word":"أَطِيعُوا۟","root":"ط و ع","rootLatin":"t-v-'-","meaning":"İtaat etmek, boyun eğmek, emre uymak anlamındadır ve ayette Allah'a ve Resulü'ne itaati emreder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'tâ'a' fiilinin 'boyun eğmek, emre uymak' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'etî'û' emri, müminlerin Allah'ın ve Peygamberi'nin emirlerine tam bir teslimiyetle uymalarını, onların koyduğu hükümlere riayet etmelerini ifade eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'itaat' kavramının Kur'an'da genellikle Allah'ın ve Resulü'nün emirlerine gönüllü olarak boyun eğmeyi ifade ettiğini belirtir. Bu ayetteki 'etî'û' emri, sadaka yükümlülüğünün kaldırılmasına rağmen, müminlerin Allah ve Resulü'ne olan genel itaat yükümlülüğünün devam ettiğini vurgular."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["namaz","zekat-infak","tovbe","takva","ihlas"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"ءَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstifham","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ءَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"mı/mi"},{"position":1,"surface":"أَشْفَقْتُمْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ش-ف-ق","rootLatin":"sh-f-q","lemma":"أَشْفَقَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"ürktünüz mü"},{"position":2,"surface":"أَن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَن","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"-mek, -ma"},{"position":3,"surface":"تُقَدِّمُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ق-د-م","rootLatin":"q-d-m","lemma":"قَدَّمَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Nasb edatı 'أَن'den sonra geldiği için mansûb","gloss":"takdim etmeniz"},{"position":4,"surface":"بَيْنَ","pos":"isim","posDetail":"Zarf-ı Mekan","root":"ب-ي-ن","rootLatin":"b-y-n","lemma":"بَيْنَ","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Zarf olduğu için mansûb","gloss":"arasında"},{"position":5,"surface":"يَدَىْ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ي-د-ي","rootLatin":"y-d-y","lemma":"يَد","form":"-","features":{"number":"Tesniye","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr (tesniye olduğu için 'ي' ile)","gloss":"elleri"},{"position":6,"surface":"نَجْوَىٰ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ن-ج-و","rootLatin":"n-j-w","lemma":"نَجْوَىٰ","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"fısıltı, özel konuşma"},{"position":6,"surface":"كُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh konumunda olduğu için mebnî","gloss":"sizin"},{"position":7,"surface":"صَدَقَـٰتٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ص-د-ق","rootLatin":"s-d-q","lemma":"صَدَقَة","form":"-","features":{"number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"sadakalar"},{"position":8,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"o halde"},{"position":8,"surface":"إِذْ","pos":"harf","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِذْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mebnî","gloss":"zaman"},{"position":9,"surface":"لَمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cezm","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَمْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"değil"},{"position":10,"surface":"تَفْعَلُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ف-ع-ل","rootLatin":"f-'-l","lemma":"فَعَلَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Cezm edatı 'لَمْ'den sonra geldiği için meczûm","gloss":"yapmadınız"},{"position":11,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":11,"surface":"تَابَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ت-و-ب","rootLatin":"t-w-b","lemma":"تَابَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"tevbe etti"},{"position":12,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"Allah"},{"position":13,"surface":"عَلَيْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَىٰ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"üzerine"},{"position":13,"surface":"كُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr konumunda mebnî","gloss":"sizin"},{"position":14,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"o halde"},{"position":14,"surface":"أَقِيمُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ق-و-م","rootLatin":"q-w-m","lemma":"أَقَامَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"kılın"},{"position":15,"surface":"ٱلصَّلَوٰةَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ص-ل-و","rootLatin":"s-l-w","lemma":"صَلَاة","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"namazı"},{"position":16,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":16,"surface":"ءَاتُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ء-ت-ي","rootLatin":"'-t-y","lemma":"ءَاتَىٰ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"verin"},{"position":17,"surface":"ٱلزَّكَوٰةَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ز-ك-و","rootLatin":"z-k-w","lemma":"زَكَاة","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"zekatı"},{"position":18,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":18,"surface":"أَطِيعُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ط-و-ع","rootLatin":"t-w-'-","lemma":"أَطَاعَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"itaat edin"},{"position":19,"surface":"ٱللَّهَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"Allah'a"},{"position":20,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":20,"surface":"رَسُولَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-س-ل","rootLatin":"r-s-l","lemma":"رَسُول","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"elçisi"},{"position":20,"surface":"هُۥ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh konumunda olduğu için mebnî","gloss":"O'nun"},{"position":21,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstinaf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":21,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"Allah"},{"position":22,"surface":"خَبِيرٌۢ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"خ-ب-ر","rootLatin":"kh-b-r","lemma":"خَبِير","form":"-","features":{"irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"haberdar"},{"position":23,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ile"},{"position":23,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr konumunda mebnî","gloss":"şey"},{"position":24,"surface":"تَعْمَلُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ع-م-ل","rootLatin":"'-m-l","lemma":"عَمِلَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb ve cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"yaparsınız"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Zekât ve İnfâk** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *58/13*
- **Zekât ve İnfâk** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *58/13*