# Mücâdele Sûresi, 18. Âyet (58:18)

> يَوْمَ يَبْعَثُهُمُ ٱللَّهُ جَمِيعًا فَيَحْلِفُونَ لَهُۥ كَمَا يَحْلِفُونَ لَكُمْ ۖ وَيَحْسَبُونَ أَنَّهُمْ عَلَىٰ شَىْءٍ ۚ أَلَآ إِنَّهُمْ هُمُ ٱلْكَـٰذِبُونَ

*Yevme yeb'aśuhumu(A)llâhu cemî'an feyahlifûne lehu kemâ yahlifûne lekum(s) veyahsebûne ennehum ‘alâ şey-/(in)(c) elâ innehum humu-lkâżibûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Allah'ın onları hep birden dirilteceği, onların da (kendilerini kurtaracak) bir iş üzerinde olduklarını sanarak size yemin ettikleri gibi Allah'a da yemin edecekleri günü düşün! İyi bilin ki, onlar yalancıların ta kendileridir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/58/18

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Mücadele Suresi 18. ayet, kıyamet gününde münafıkların Allah'a yemin etmelerini ve bu yeminlerinin boşluğunu ele almaktadır. Ayet, 'diriltme', 'yemin etme', 'sanma' ve 'yalancı olma' gibi temel kavramlar üzerinden münafıkların ahiretteki durumunu ve aldanışlarını vurgular.","keyConcepts":[{"word":"يَبْعَثُهُمُ","root":"ب ع ث","rootLatin":"b-a-s̱","meaning":"Allah'ın insanları ölümden sonra tekrar diriltmesi, yeniden hayata döndürmesi.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Ba's (بعث) kelimesi, bir şeyi yerinden kaldırmak, uyandırmak, göndermek ve ölümden sonra diriltmek anlamlarına gelir. Ayetteki 'yeb'asuhum' ifadesi, Allah'ın kıyamet günü ölüleri kabirlerinden kaldırıp yeniden canlandırması, yani diriltmesi manasındadır. Bu, münafıkların hesap vermek üzere toplanacakları ana işaret eder."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Ba's (بعث) kelimesi, bir şeyi harekete geçirmek ve uyandırmak anlamındadır. Kur'an'da ise genellikle ölümden sonra diriltme ve haşr etme manasında kullanılır. Bu ayetteki kullanımı, Allah'ın münafıkları hesap için dirilteceği ve onların bu dirilişle yüzleşecekleri gerçeğini ifade eder."}]},{"word":"فَيَحْلِفُونَ","root":"ح ل ف","rootLatin":"h-l-f","meaning":"Yemin etmek, bir şeyi Allah'ın adıyla veya başka bir kutsal değerle teyit etmek.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Halef (حلف) kelimesi, yemin etmek, ant içmek demektir. Ayetteki 'feyahlifûne' ifadesi, münafıkların dünyada insanlara yalan yere yemin ettikleri gibi, ahirette de Allah'a yalan yere yemin etmeye kalkışacaklarını gösterir. Bu, onların karakterlerindeki yalancılığın ve aldatıcılığın bir devamıdır."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Halef (حلف) fiili, bir şeyi teyit etmek veya bir iddiayı güçlendirmek için Allah'ın adını anarak yemin etmektir. Ayetteki bağlamda, münafıkların dünyada müminlere karşı yaptıkları gibi, ahirette de Allah'a karşı yalan yere yemin etme cüretini göstereceklerini ifade eder. Bu, onların cehaletini ve ahiret gerçeğini idrak edemeyişlerini vurgular."}]},{"word":"وَيَحْسَبُونَ","root":"ح س ب","rootLatin":"h-s-b","meaning":"Sanmak, zannetmek, bir şeyi gerçek dışı bir şekilde doğru kabul etmek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Hasb (حسب) kelimesi, bir şeyi tahmin etmek, zannetmek ve hesaplamak anlamlarına gelir. 'Yahsebûne' ifadesi, münafıkların yeminlerinin kendilerine bir fayda sağlayacağını, bu yalanlarla ahirette de kurtulabileceklerini zannetmelerini ifade eder. Bu, onların yanılgılarını ve gerçeklikten kopukluklarını gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Hasb (حسب) kavramı, Kur'an'da genellikle bir yanılgı, yanlış bir düşünce veya boş bir beklenti anlamında kullanılır. Münafıkların 'yahsebûne' ile ifade edilen durumu, onların yalan yeminlerinin kendilerine bir yarar sağlayacağı yönündeki boş ve temelsiz inançlarını yansıtır. Bu, onların ahlaki körlüklerini ve ahiret bilincinden yoksunluklarını ortaya koyar."}]},{"word":"ٱلْكَـٰذِبُونَ","root":"ك ذ ب","rootLatin":"k-z-b","meaning":"Yalan söyleyenler, gerçeği çarpıtanlar, doğru olmayan beyanlarda bulunanlar.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Kezib (كذب) kelimesi, doğru olmayan söz söylemek, yalan beyanda bulunmaktır. Ayetteki 'el-kâzibûn' ifadesi, münafıkların hem dünyada hem de ahirette yalan söyleyen, sözlerinde durmayan ve gerçeği saptıran kişiler olduklarını kesin bir dille belirtir. Bu, onların temel karakteristiğidir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Kezib (كذب) kavramı, gerçeğin zıddını söylemek, hakikati gizlemek ve aldatmaktır. 'El-kâzibûn' kelimesi, münafıkların yeminlerinin de, kendilerine bir fayda sağlayacağı zannının da tamamen yalan ve asılsız olduğunu vurgular. Bu ifade, onların yalancılıklarının Allah katında kesinleştiğini ve hiçbir şekilde kabul görmeyeceğini açıklar."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Kezib (كذب) kelimesi, Kur'an'da sadece sözlü yalanı değil, aynı zamanda fiili yalanı ve gerçeği inkar etmeyi de kapsar. Ayetteki 'el-kâzibûn' ifadesi, münafıkların sadece yalan yemin etmekle kalmayıp, aynı zamanda ahiret gerçeğini ve Allah'ın kudretini inkar etmeleriyle de yalancı olduklarını gösterir. Bu, onların küfrünü ve nifakını pekiştirir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["dirilis","hesap-mizan","ahiret-mukafat","munafiklar","soz-yalan"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"يَوْمَ","pos":"isim","posDetail":"Zarf","root":"ي-و-م","rootLatin":"y-w-m","lemma":"يَوْم","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Zaman zarfı olduğu için mansûb","gloss":"gün"},{"position":2,"surface":"يَبْعَثُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ب-ع-ث","rootLatin":"b-'-s","lemma":"بَعَثَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"diriltir"},{"position":2,"surface":"هُمُ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"onları"},{"position":3,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"Allah"},{"position":4,"surface":"جَمِيعًا","pos":"isim","posDetail":"Hâl","root":"ج-م-ع","rootLatin":"j-m-'-","lemma":"جَمِيع","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Hâl olduğu için mansûb","gloss":"hepsi birlikte"},{"position":5,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"böylece"},{"position":5,"surface":"يَحْلِفُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ح-ل-ف","rootLatin":"h-l-f","lemma":"حَلَفَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"yemin ederler"},{"position":6,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"için"},{"position":6,"surface":"هُۥ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"O'na"},{"position":7,"surface":"كَمَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Teşbih ve Masdariye","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَمَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"gibi"},{"position":8,"surface":"يَحْلِفُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ح-ل-ف","rootLatin":"h-l-f","lemma":"حَلَفَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"yemin ederler"},{"position":9,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"için"},{"position":9,"surface":"كُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"size"},{"position":10,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":10,"surface":"يَحْسَبُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ح-س-ب","rootLatin":"h-s-b","lemma":"حَسَبَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"sanırlar"},{"position":11,"surface":"أَنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Müşebbehe bi'l-Fiil","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ki"},{"position":11,"surface":"هُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"أَنَّ'nin ismi olduğu için mahallen mansûb","gloss":"onlar"},{"position":12,"surface":"عَلَىٰ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"üzerinde"},{"position":13,"surface":"شَىْءٍ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ش-ي-ء","rootLatin":"sh-y-'","lemma":"شَيْء","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"bir şey"},{"position":14,"surface":"أَلَآ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Tenbih","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَلَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"dikkat edin"},{"position":15,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Müşebbehe bi'l-Fiil","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"şüphesiz"},{"position":15,"surface":"هُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"إِنَّ'nin ismi olduğu için mahallen mansûb","gloss":"onlar"},{"position":16,"surface":"هُمُ","pos":"harf","posDetail":"Fasl Zamiri","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Fasl zamiri olduğu için mebnî","gloss":"onlar"},{"position":17,"surface":"ٱلْكَـٰذِبُونَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ك-ذ-ب","rootLatin":"k-dh-b","lemma":"كَاذِب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"إِنَّ'nin haberi olduğu için merfû","gloss":"yalancılar"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2** — Ahmed Avni Konuk · *58/18*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2** — Ahmed Avni Konuk · *58/18*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2** — Ahmed Avni Konuk · *58/18*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2** — Ahmed Avni Konuk · *58/18*