# Mücâdele Sûresi, 4. Âyet (58:4)

> فَمَن لَّمْ يَجِدْ فَصِيَامُ شَهْرَيْنِ مُتَتَابِعَيْنِ مِن قَبْلِ أَن يَتَمَآسَّا ۖ فَمَن لَّمْ يَسْتَطِعْ فَإِطْعَامُ سِتِّينَ مِسْكِينًا ۚ ذَٰلِكَ لِتُؤْمِنُوا۟ بِٱللَّهِ وَرَسُولِهِۦ ۚ وَتِلْكَ حُدُودُ ٱللَّهِ ۗ وَلِلْكَـٰفِرِينَ عَذَابٌ أَلِيمٌ

*Femen lem yecid fesiyâmu şehrayni mutetâbi'ayni min kabli en yetemâssâ(s) femen lem yestati' fe-it'âmu sittîne miskînâ(en)(c) żâlike litu/minû bi(A)llâhi ve rasûlih(i)(c) ve tilke hudûdu(A)llâh(i)(k) ve lilkâfirîne ‘ażâbun elîm(un)*

**Meal (Diyanet):** Kim (köle azat etme imkanı) bulamazsa, eşine dokunmadan önce ard arda iki ay oruç tutmalıdır. Kimin de buna gücü yetmezse altmış fakiri doyurmalıdır. Bunlar, Allah'a ve Resulüne hakkıyla iman edesiniz, diyedir. İşte bunlar Allah'ın sınırlarıdır. Kafirler için elem dolu bir azap vardır.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/58/4

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Mücâdele Suresi 4. ayet, zıhar kefaretinin farklı aşamalarını ve bu kefaretin Allah'ın sınırları olduğunu vurgulamaktadır. Ayet, köle azadı, oruç tutma ve fakir doyurma gibi fiiller üzerinden hem hukuki bir hükmü hem de bu hükmün ardındaki imanı ve ilahi sınırları ele almaktadır.","keyConcepts":[{"word":"يَجِدْ","root":"و ج د","rootLatin":"v-c-d","meaning":"Bir şeyi bulmak, elde etmek veya ona sahip olmak anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'v-c-d' kökünü 'bir şeyi elde etmek, ona ulaşmak' olarak açıklar. Ayetteki 'فَمَن لَّمْ يَجِدْ' ifadesi, zıhar kefareti olarak köle azat etme imkanını bulamayan, yani buna gücü yetmeyen veya köle bulamayan kişi için kullanılır. Bu, maddi imkansızlığı veya nesnenin yokluğunu ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, bu tür kullanımları mecazi olarak 'gücü yetmemek, imkan bulamamak' şeklinde yorumlar. Ayetteki 'lem yecid' ifadesi, köle azat etme yükümlülüğünü yerine getirecek bir köle bulamama veya buna maddi gücünün olmaması durumunu anlatır."}]},{"word":"يَتَمَآسَّا","root":"م س س","rootLatin":"m-s-s","meaning":"Cinsel ilişki veya fiziksel temas yoluyla yakınlaşmak anlamındadır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'm-s-s' kökünün Kur'an'da genellikle cinsel ilişkiyi kinaye yoluyla ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'مِن قَبْلِ أَن يَتَمَآسَّا' ifadesi, zıhar kefaretini yerine getirmeden önce eşlerin cinsel temasta bulunmamaları gerektiğini vurgular."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'mess' kelimesinin hem fiziksel teması hem de mecazi olarak cinsel ilişkiyi ifade ettiğini belirtir. Ayetteki bağlamda, zıhar kefaretinin yerine getirilmesinden önce eşler arasındaki cinsel ilişkinin yasaklandığını açıkça gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'daki 'mess' kavramının, özellikle evlilik bağlamında, cinsel birleşmeyi ifade eden bir euphemism (örtmece) olduğunu belirtir. Bu ayette de, zıhar kefaretinin tamamlanmasından önce eşler arasındaki cinsel ilişkinin yasaklandığını vurgular."}]},{"word":"يَسْتَطِعْ","root":"ط و ع","rootLatin":"t-v-'-","meaning":"Bir şeye gücü yetmek, onu yapabilme imkanına sahip olmak anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 't-v-'-' kökünü 'itaat etmek, boyun eğmek' ve 'gücü yetmek, muktedir olmak' anlamlarında açıklar. Ayetteki 'فَمَن لَّمْ يَسْتَطِعْ' ifadesi, iki ay oruç tutmaya fiziksel veya sağlık açısından gücü yetmeyen kişiyi ifade eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"el-Kefevî, 'istitaat' kelimesinin bir fiili yerine getirme kudretini ve imkanını ifade ettiğini belirtir. Ayetteki kullanımı, oruç tutma yükümlülüğünü yerine getiremeyecek durumda olanlar için alternatif bir kefaretin (fakir doyurma) sunulduğunu gösterir."}]},{"word":"حُدُودُ","root":"ح د د","rootLatin":"h-d-d","meaning":"Allah tarafından belirlenmiş sınırlar, yasaklar ve hükümlerdir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'h-d-d' kökünü 'bir şeyi diğerinden ayıran sınır' olarak tanımlar. Kur'an'da 'hudûdullah' ifadesi, Allah'ın koyduğu şer'i hükümleri, emirleri ve yasakları ifade eder. Ayetteki 'وَتِلْكَ حُدُودُ ٱللَّهِ' ifadesi, zıhar kefaretinin ve ilgili hükümlerin ilahi birer sınır olduğunu, aşılmaması gerektiğini vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'hudûd' kavramının Kur'an'da genellikle Allah'ın belirlediği yasal ve ahlaki sınırları ifade ettiğini belirtir. Bu sınırlar, müminlerin uyması gereken kuralları ve aşmamaları gereken çizgileri gösterir. Ayetteki kullanımı, zıhar kefaretinin ilahi bir emir olduğunu ve bu emirlere uymanın önemini vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'hudûd' kelimesinin Kur'an'da hem 'sınır' hem de 'hüküm' anlamında kullanıldığını belirtir. Allah'ın hudutları, O'nun kulları için çizdiği yaşam çerçevesini ve bu çerçeveye riayet etmenin gerekliliğini ifade eder. Ayetteki bağlamda, zıhar hükümlerinin Allah'ın koyduğu şer'i sınırlar olduğu vurgulanır."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["hukuk-ceza","oruc","zekat-infak","iman","kufur-sirk"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"فَمَن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Cümle başında atıf harfi","gloss":"o halde"},{"position":1,"surface":"مَن","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Şart","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"İsm-i şart olduğu için mebnî","gloss":"kim"},{"position":2,"surface":"لَّمْ","pos":"harf","posDetail":"Cezm Edat","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَمْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Cezm edatı","gloss":"değil"},{"position":3,"surface":"يَجِدْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"و-ج-د","rootLatin":"w-j-d","lemma":"وَجَدَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Lem edatından sonra geldiği için meczûm","gloss":"bulamazsa"},{"position":4,"surface":"فَصِيَامُ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Cevap harfi","gloss":"o halde"},{"position":4,"surface":"صِيَامُ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ص-و-م","rootLatin":"s-w-m","lemma":"صِيَام","form":"Mücerred","features":{"state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"oruç tutmak"},{"position":5,"surface":"شَهْرَيْنِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ش-ه-ر","rootLatin":"ş-h-r","lemma":"شَهْر","form":"Mücerred","features":{"gender":"Müzekker","number":"Tesniye","state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"iki ay"},{"position":6,"surface":"مُتَتَابِعَيْنِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ت-ب-ع","rootLatin":"t-b-ʿ","lemma":"مُتَتَابِع","form":"Tefâ'ul","features":{"gender":"Müzekker","number":"Tesniye","state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mecrûr","gloss":"birbiri ardınca"},{"position":7,"surface":"مِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer","gloss":"-den önce"},{"position":8,"surface":"قَبْلِ","pos":"isim","posDetail":"Zarf","root":"ق-ب-ل","rootLatin":"q-b-l","lemma":"قَبْل","form":"Mücerred","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"önce"},{"position":9,"surface":"أَن","pos":"harf","posDetail":"Nasb Edat","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَن","form":"-","features":{},"irabReason":"Nasb edatı","gloss":"ki"},{"position":10,"surface":"يَتَمَآسَّا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"م-س-س","rootLatin":"m-s-s","lemma":"تَمَاسَّ","form":"Tefâ'ul","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Tesniye","irab":"Mansûb"},"irabReason":"En edatından sonra geldiği için mansûb","gloss":"birbirlerine dokunmaları"},{"position":11,"surface":"فَمَن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Cümle başında atıf harfi","gloss":"o halde"},{"position":11,"surface":"مَن","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Şart","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"İsm-i şart olduğu için mebnî","gloss":"kim"},{"position":12,"surface":"لَّمْ","pos":"harf","posDetail":"Cezm Edat","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَمْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Cezm edatı","gloss":"değil"},{"position":13,"surface":"يَسْتَطِعْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ط-و-ع","rootLatin":"ṭ-w-ʿ","lemma":"اِسْتَطَاعَ","form":"İstif'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Lem edatından sonra geldiği için meczûm","gloss":"gücü yetmezse"},{"position":14,"surface":"فَإِطْعَامُ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Cevap harfi","gloss":"o halde"},{"position":14,"surface":"إِطْعَامُ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ط-ع-م","rootLatin":"ṭ-ʿ-m","lemma":"إِطْعَام","form":"İf'âl","features":{"state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"doyurmak"},{"position":15,"surface":"سِتِّينَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-ت-ت","rootLatin":"s-t-t","lemma":"سِتُّون","form":"Mücerred","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"altmış"},{"position":16,"surface":"مِسْكِينًا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"س-ك-ن","rootLatin":"s-k-n","lemma":"مِسْكِين","form":"Mücerred","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Temyiz olduğu için mansûb","gloss":"düşkün"},{"position":17,"surface":"ذَٰلِكَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ذَٰلِكَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mebnî","gloss":"bu"},{"position":18,"surface":"لِتُؤْمِنُوا۟","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer","gloss":"için"},{"position":18,"surface":"تُؤْمِنُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ء-م-ن","rootLatin":"ʾ-m-n","lemma":"آمَنَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Gizli 'en' ile mansûb","gloss":"inanmanız"},{"position":19,"surface":"بِٱللَّهِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer","gloss":"-e"},{"position":19,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"ʾ-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Allah'a"},{"position":20,"surface":"وَرَسُولِهِۦ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi","gloss":"ve"},{"position":20,"surface":"رَسُولِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-س-ل","rootLatin":"r-s-l","lemma":"رَسُول","form":"Mücerred","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Atfedildiği için mecrûr","gloss":"Resulü"},{"position":20,"surface":"هِۦ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî","gloss":"onun"},{"position":21,"surface":"وَتِلْكَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi","gloss":"ve"},{"position":21,"surface":"تِلْكَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"تِلْكَ","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mebnî","gloss":"işte bunlar"},{"position":22,"surface":"حُدُودُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ح-د-د","rootLatin":"ḥ-d-d","lemma":"حُدُود","form":"Mücerred","features":{"state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"sınırlarıdır"},{"position":23,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"ʾ-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Allah'ın"},{"position":24,"surface":"وَلِلْكَـٰفِرِينَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi","gloss":"ve"},{"position":24,"surface":"لِلْكَـٰفِرِينَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer","gloss":"için"},{"position":24,"surface":"ٱلْكَـٰفِرِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ك-ف-ر","rootLatin":"k-f-r","lemma":"كَافِر","form":"Mücerred","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"inkar edenler"},{"position":25,"surface":"عَذَابٌ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ع-ذ-ب","rootLatin":"ʿ-dh-b","lemma":"عَذَاب","form":"Mücerred","features":{"state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda-i muahhar olduğu için merfû","gloss":"azap"},{"position":26,"surface":"أَلِيمٌ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ء-ل-م","rootLatin":"ʾ-l-m","lemma":"أَلِيم","form":"Mücerred","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için merfû","gloss":"can yakıcı"}]