# Haşr Sûresi, 13. Âyet (59:13) > لَأَنتُمْ أَشَدُّ رَهْبَةً فِى صُدُورِهِم مِّنَ ٱللَّهِ ۚ ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمْ قَوْمٌ لَّا يَفْقَهُونَ *Le-entum eşeddu rahbeten fî sudûrihim mina(A)llâh(i)(c) żâlike bi-ennehum kavmun lâ yefkahûn(e)* **Meal (Diyanet):** Onların kalplerinde size karşı duydukları korku, Allah'a karşı duydukları korkudan daha baskındır. Bu, onların anlamaz bir toplum olmaları sebebiyledir. **Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/59/13 --- ## Kelime Tahlili {"summary":"Bu ayet, müminlerin düşmanları üzerindeki psikolojik üstünlüğünü ve bu üstünlüğün temelinde yatan 'anlayışsızlık' kavramını dilbilimsel bir derinlikle ele almaktadır. Ayet, 'korku' ve 'anlama' kavramları üzerinden, inanç ve idrak arasındaki ilişkiyi vurgular.","keyConcepts":[{"word":"رَهْبَةً","root":"ر ه ب","rootLatin":"r-h-b","meaning":"Bu kelime, ayette düşmanların kalplerindeki şiddetli korkuyu ve dehşeti ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'rehbet'i, 'korku ile birlikte çekinme ve sakınma' olarak tanımlar. Ayetteki 'eşeddü rehbeten' ifadesi, bu korkunun sadece bir çekinme değil, aynı zamanda müminlere karşı duyulan derin bir dehşet olduğunu gösterir ki bu da onların kalplerinde Allah korkusundan daha baskın hale gelmiştir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'rehbet' kelimesinin 'korku' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki bağlamda, bu korkunun müminlerin varlığından kaynaklandığını ve düşmanların iç dünyalarında Allah'a duydukları korkudan daha şiddetli olduğunu ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'havf' ve 'haşyet' gibi diğer korku kavramlarından farklı olarak 'rehbet'in, genellikle bir tehdit veya tehlike karşısında hissedilen yoğun bir korkuyu ifade ettiğini belirtir. Ayetteki kullanımı, müminlerin düşmanlar için somut bir tehdit algısı oluşturduğunu ve bu tehdidin onlarda derin bir dehşet uyandırdığını gösterir."}]},{"word":"صُدُورِهِم","root":"ص د ر","rootLatin":"s-d-r","meaning":"Bu kelime, düşmanların iç dünyalarını, kalplerini ve duygusal merkezlerini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'sadr'ı bedenin ön kısmı olarak tanımlasa da, Kur'an'da genellikle kalbin ve iç duyguların merkezi olarak kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'fî sudûrihim' ifadesi, korkunun sadece dışa vurulan bir tepki değil, düşmanların en derin iç dünyalarına işlemiş bir duygu olduğunu vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'sadr'ın mecazi olarak sırların, düşüncelerin ve duyguların saklandığı yer olduğunu ifade eder. Ayetteki kullanım, müminlere karşı duyulan korkunun düşmanların en mahrem yerlerinde, yani kalplerinde yer ettiğini ve gizli bir endişe kaynağı olduğunu gösterir."}]},{"word":"يَفْقَهُونَ","root":"ف ق ه","rootLatin":"f-q-h","meaning":"Bu kelime, düşmanların hakikati, olayların ardındaki hikmeti ve müminlerin gücünün kaynağını idrak edememelerini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'fıkh'ı 'bir şeyi bilmekten daha özel olarak, onun derinliğini ve inceliklerini kavramak' olarak açıklar. Ayetteki 'lâ yefkahûne' ifadesi, düşmanların sadece bilmediklerini değil, aynı zamanda müminlerin gücünün Allah'tan geldiğini ve bu gücün manevi boyutunu idrak edemediklerini vurgular."},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'fıkh'ın 'anlama ve kavrama' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki bağlamda, düşmanların müminlerin üstünlüğünün nedenini, yani Allah'a olan imanlarını ve O'nun desteğini anlayamadıklarını, bu yüzden de korkularının mantıksız bir temele dayandığını ifade eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'fıkh' kavramının Kur'an'da genellikle 'derinlemesine anlama, idrak etme ve hikmetini kavrama' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'lâ yefkahûne' ifadesi, düşmanların sadece yüzeysel bir bilgi eksikliği değil, aynı zamanda olayların özünü ve müminlerin manevi gücünü kavrama yeteneğinden yoksun olduklarını gösterir."}]}]} ## Tefsir {"topics":["munafiklar","kufur-sirk","hidayet-dalalet"]} ## Tefsir [{"position":1,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kîd","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Vurgu harfi olduğu için mebnî","gloss":"elbette","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":1,"surface":"أَنتُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"siz","binaDurumu":"Mebnî (munfasıl zamir)","gorev":"Mübteda"},{"position":2,"surface":"أَشَدُّ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Tafdîl","root":"ش-د-د","rootLatin":"sh-d-d","lemma":"أَشَدُّ","form":"Ef'al","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"daha şiddetli","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Haber"},{"position":3,"surface":"رَهْبَةًۭ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ر-ه-ب","rootLatin":"r-h-b","lemma":"رَهْبَة","form":"Fa'la","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Temyiz olduğu için mansûb","gloss":"korku bakımından","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Temyîz"},{"position":4,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِى","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"içinde","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":5,"surface":"صُدُورِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ص-د-ر","rootLatin":"s-d-r","lemma":"صَدْر","form":"-","features":{"number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"göğüsleri","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru","izafet":"Muzâf"},{"position":5,"surface":"هِم","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُم","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onların","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":6,"surface":"مِّنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"-den, -dan","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":7,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Allah","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru","izafet":"Muzâf"},{"position":8,"surface":"ذَٰلِكَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ذَٰلِكَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"işte bu","binaDurumu":"Mebnî (ism-i işaret)","gorev":"Mübteda"},{"position":9,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"için","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":9,"surface":"أَنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kîd ve Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mebnî","gloss":"çünkü","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Masdar harfi"},{"position":9,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُم","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"أَنَّ'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"onlar","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Nâsih harfin ismi"},{"position":10,"surface":"قَوْمٌۭ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ق-و-م","rootLatin":"q-w-m","lemma":"قَوْم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"أَنَّ'nin haberi olduğu için merfû","gloss":"bir kavimdir","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Nâsih harfin haberi"},{"position":11,"surface":"لَّا","pos":"harf","posDetail":"Nefy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Nefy harfi olduğu için mebnî","gloss":"değil","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":12,"surface":"يَفْقَهُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ف-ق-ه","rootLatin":"f-q-h","lemma":"فَقِهَ","form":"Fetha","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"anlamazlar","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâri fiil"}] ## Tefsir [{"position":1,"translit":"Le-entum"},{"position":2,"translit":"eşeddu"},{"position":3,"translit":"rahbeten"},{"position":4,"translit":"fî"},{"position":5,"translit":"sudûrihim"},{"position":6,"translit":"mina"},{"position":7,"translit":"(A)llâh(i)(c)"},{"position":8,"translit":"żâlike"},{"position":9,"translit":"bi-ennehum"},{"position":10,"translit":"kavmun"},{"position":11,"translit":"lâ"},{"position":12,"translit":"yefkahûn(e)"}] ## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler - **Haşr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *59/13* - **Haşr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *59/13* - **Haşr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *59/13* - **Haşr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *59/13*