# Haşr Sûresi, 15. Âyet (59:15) > كَمَثَلِ ٱلَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ قَرِيبًا ۖ ذَاقُوا۟ وَبَالَ أَمْرِهِمْ وَلَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ *Kemeśeli-lleżîne min kablihim karîbâ(en)(s) żâkû vebâle emrihim velehum ‘ażâbun elîm(un)* **Meal (Diyanet):** Onların durumu, kendilerinden az öncekilerin (Mekkeli müşriklerin) durumu gibidir. Onlar (Bedir'de) yaptıklarının cezasını tatmışlardır. Onlara (Ahirette de) elem dolu bir azap vardır. **Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/59/15 --- ## Kelime Tahlili {"summary":"Bu ayet, geçmiş kavimlerin akıbetini örnek göstererek, Allah'ın emirlerine karşı gelenlerin karşılaşacağı cezayı tasvir etmektedir. Özellikle 'tatmak' ve 'vebal' kavramları üzerinden, yapılan amellerin sonuçlarının kaçınılmazlığını ve acı vericiliğini vurgular.","keyConcepts":[{"word":"ذَاقُوا۟","root":"ذ و ق","rootLatin":"z-v-q","meaning":"Geçmiş kavimlerin, yaptıkları işlerin kötü sonuçlarını tecrübe etmeleri, acısını çekmeleri anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ذوق' (zevk) kelimesinin aslen bir şeyi dil ile tecrübe etmek anlamına geldiğini, ancak mecazi olarak bir şeyin sonucunu, etkisini hissetmek, tecrübe etmek için kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'ذَاقُوا۟ وَبَالَ أَمْرِهِمْ' ifadesi, onların işlerinin kötü akıbetini bizzat yaşadıklarını, acısını tattıklarını ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'ذَاقُوا۟' fiilinin burada mecazi bir kullanımla, 'karşılaştılar, buldular' anlamında olduğunu ifade eder. Yani, işlerinin kötü sonucunu bizzat tecrübe ettiklerini, onunla yüzleştiklerini vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'zevk' kavramının Kur'an'da sadece fiziksel tatma değil, aynı zamanda bir şeyin sonucunu, etkisini deneyimleme anlamında da kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki kullanımı, geçmiş kavimlerin günahlarının acı sonuçlarını 'tatma'sını, yani tecrübe etmesini ifade eder."}]},{"word":"وَبَالَ","root":"و ب ل","rootLatin":"v-b-l","meaning":"Yapılan kötü işlerin ağır ve kötü sonucu, cezası, akıbeti anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'وبال' kelimesinin 'ağır ve kötü akıbet, ceza' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'وَبَالَ أَمْرِهِمْ' ifadesi, onların işlerinin kötü ve ağır sonucunu, cezasını ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'وبال' kelimesinin aslen 'ağır yağmur' anlamına geldiğini, ancak mecazi olarak 'ağır ve kötü sonuç, ceza' için kullanıldığını açıklar. Ayetteki bağlamda, geçmiş kavimlerin isyanlarının getirdiği ağır ve yıkıcı sonuçları ifade eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'وبال' kelimesinin 'şiddetli ve kötü akıbet, zarar' anlamına geldiğini vurgular. Ayetteki kullanımı, onların işlerinin kendilerine getirdiği felaket ve cezayı anlatır."}]},{"word":"أَمْرِهِمْ","root":"أ م ر","rootLatin":"e-m-r","meaning":"Geçmiş kavimlerin yaptıkları işler, eylemler, durumlar ve bu eylemlerin sonuçları anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'أمر' kelimesinin hem 'emir, buyruk' hem de 'iş, durum, hal' anlamlarına geldiğini belirtir. Bu ayetteki 'أَمْرِهِمْ' ifadesi, onların kendi yaptıkları işleri, eylemleri ve bu eylemlerin kötü sonuçlarını kapsar."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'أمر' kelimesinin Kur'an'da farklı bağlamlarda 'iş, durum, hal, şan' gibi anlamlarda kullanıldığını ifade eder. Ayetteki 'أَمْرِهِمْ', geçmiş kavimlerin genel durumlarını, yaptıkları eylemleri ve bu eylemlerin akıbetini ifade eder."}]},{"word":"عَذَابٌ","root":"ع ذ ب","rootLatin":"a-z-b","meaning":"Allah'ın emirlerine karşı gelenlere verilecek olan acı veren ceza, azap anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'عذاب' kelimesinin aslen 'bir şeyi tatlılıktan uzaklaştırmak' anlamına geldiğini, ancak mecazi olarak 'acı veren ceza' için kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'عَذَابٌ أَلِيمٌ' ifadesi, geçmiş kavimlere ve benzer şekilde davrananlara verilecek olan şiddetli ve acı verici cezayı ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'عذاب' kelimesinin Kur'an'da genellikle 'ceza, işkence' anlamında kullanıldığını ve bu ayette de aynı anlamı taşıdığını ifade eder. Geçmiş kavimlerin isyanları nedeniyle karşılaştıkları cezayı vurgular."}]},{"word":"أَلِيمٌ","root":"أ ل م","rootLatin":"e-l-m","meaning":"Acı veren, elem verici, şiddetli anlamında, azabın niteliğini belirten bir sıfattır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'أليم' kelimesinin 'elem veren, acı veren' anlamına geldiğini ve 'عذاب' kelimesini niteleyerek azabın şiddetini ve acı vericiliğini pekiştirdiğini belirtir. Ayetteki kullanımı, cezanın sadece bir ceza olmakla kalmayıp, aynı zamanda çok şiddetli ve elem verici olduğunu vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'أليم' kelimesinin 'elem' kökünden türediğini ve 'çok acı veren' anlamına geldiğini açıklar. Bu ayette 'عذاب' kelimesinin sıfatı olarak gelerek, azabın niteliğini, yani onun şiddetli ve dayanılmaz bir acı olduğunu belirtir."}]}]} ## Tefsir {"topics":["kissa-gecmis-kavimler","ahiret-mukafat","cehennem"]} ## Tefsir [{"position":1,"surface":"كَمَثَلِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"gibi"},{"position":1,"surface":"مَثَلِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"م-ث-ل","rootLatin":"m-s-l","lemma":"مَثَل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"durumu"},{"position":2,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"o kimseler ki"},{"position":3,"surface":"مِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"-den"},{"position":4,"surface":"قَبْلِ","pos":"isim","posDetail":"Zarf","root":"ق-ب-ل","rootLatin":"q-b-l","lemma":"قَبْل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"önce"},{"position":4,"surface":"هِمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"onların"},{"position":5,"surface":"قَرِيبًۭا","pos":"isim","posDetail":"Sıfat","root":"ق-ر-ب","rootLatin":"q-r-b","lemma":"قَرِيب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Zaman zarfı olduğu için mansûb","gloss":"yakın zamanda"},{"position":6,"surface":"ذَاقُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ذ-و-ق","rootLatin":"dh-w-q","lemma":"ذَاقَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"tattılar"},{"position":7,"surface":"وَبَالَ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"و-ب-ل","rootLatin":"w-b-l","lemma":"وَبَال","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"akıbetini"},{"position":8,"surface":"أَمْرِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ء-م-ر","rootLatin":"'-m-r","lemma":"أَمْر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"işlerinin"},{"position":8,"surface":"هِمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"onların"},{"position":9,"surface":"وَلَهُمْ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":9,"surface":"لَهُمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"onlar için"},{"position":9,"surface":"هُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"onlara"},{"position":10,"surface":"عَذَابٌ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ع-ذ-ب","rootLatin":"'-dh-b","lemma":"عَذَاب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"azap"},{"position":11,"surface":"أَلِيمٌۭ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat","root":"ء-ل-م","rootLatin":"'-l-m","lemma":"أَلِيم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için merfû","gloss":"elem verici"}] ## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler - **Haşr Sûresi** · *59/15* - **Haşr Sûresi** · *59/15* - **Haşr Sûresi** · *59/15* - **Haşr Sûresi** · *59/15*