# Haşr Sûresi, 18. Âyet (59:18)

> يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ ٱتَّقُوا۟ ٱللَّهَ وَلْتَنظُرْ نَفْسٌ مَّا قَدَّمَتْ لِغَدٍ ۖ وَٱتَّقُوا۟ ٱللَّهَ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ خَبِيرٌۢ بِمَا تَعْمَلُونَ

*Yâ eyyuhâ-lleżîne âmenû-ttekû(A)llâhe veltenzur nefsun mâ kaddemet liġad(in)(s) vettekû(A)llâh(e)(c) inna(A)llâhe ḣabîrun bimâ ta'melûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Ey iman edenler! Allah'a karşı gelmekten sakının ve herkes, yarın için önceden ne göndermiş olduğuna baksın. Allah'a karşı gelmekten sakının. Şüphesiz Allah, yaptıklarınızdan hakkıyla haberdardır.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/59/18

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Haşr Suresi'nin 18. ayeti, müminlere Allah'tan sakınmayı ve ahiret için hazırlık yapmayı emrederken, Allah'ın her şeyden haberdar olduğunu vurgular. Ayet, takva, nefs muhasebesi ve ahiret bilinci gibi temel İslami kavramları dilbilimsel bir derinlikle ele almaktadır.","keyConcepts":[{"word":"ءَامَنُوا۟","root":"أ-م-ن","rootLatin":"e-m-n","meaning":"İman etmek, güvenmek, tasdik etmek anlamlarına gelir ve burada Allah'a ve O'nun gönderdiklerine kalben inanmış olanları ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'emn' (أمن) kökünü 'kalbin sükûnet bulması ve korkudan emin olması' olarak açıklar. 'İman' ise, 'tasdik' ve 'güven' anlamlarını içerir. Ayetteki 'âmenû' ifadesi, Allah'a tam bir teslimiyet ve güvenle inanmış olanları, yani müminleri işaret eder (el-Müfredât, s. 88)."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'iman' kavramını Kur'an'da 'Allah'a ve O'nun elçisine güvenmek, teslim olmak ve tasdik etmek' olarak ele alır. Bu ayetteki kullanımı, Allah'ın emirlerine uymaya ve O'ndan sakınmaya çağrılan bir topluluğu tanımlar (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar, s. 165-170)."}]},{"word":"ٱتَّقُوا۟","root":"و-ق-ي","rootLatin":"v-k-y","meaning":"Korunmak, sakınmak, çekinmek anlamına gelir ve burada Allah'ın azabından ve gazabından sakınmayı, O'nun emirlerine uyarak kendilerini korumayı ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'takva' kelimesini 'korunmak' ve 'sakınmak' olarak açıklar. Ayetteki 'ittakû' ifadesi, Allah'ın emirlerine riayet ederek ve yasaklarından kaçınarak kendilerini O'nun azabından korumaları gerektiğini mecazi bir dille anlatır (Mecâzü'l-Kur'ân, c. 2, s. 250)."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'vikaye' (وقاية) kökünü 'bir şeyi zarardan korumak' olarak tanımlar. 'Takva' ise, 'nefsi korkulan şeyden korumak'tır. Ayetteki 'ittakûllah' ifadesi, Allah'ın emirlerine uyarak ve yasaklarından kaçınarak O'nun azabından korunmayı emreder (el-Müfredât, s. 843)."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'takva' kavramının Kur'an'daki kullanımını 'Allah'a karşı sorumluluk bilinciyle hareket etmek, O'nun rızasını kazanmak için günahlardan sakınmak' şeklinde yorumlar. Bu ayetteki tekrarı, takvanın önemini ve sürekli bir bilinç hali olduğunu vurgular (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi, s. 210-212)."}]},{"word":"نَفْسٌ","root":"ن-ف-س","rootLatin":"n-f-s","meaning":"Can, ruh, benlik, kişi anlamına gelir ve burada her bir bireyin kendisini, kendi eylemlerini ve ahiret için hazırlıklarını ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'nefs' kelimesini 'ruh' ve 'can' olarak açıklar. Ayetteki 'veltenzur nefsün' ifadesi, her bir kişinin kendi yaptıklarına bakması, yani kendisini muhasebe etmesi gerektiğini belirtir (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân, s. 470)."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'nefs' kelimesinin farklı anlamlarını sıralarken, 'insanın kendisi, zatı' anlamını da verir. Bu ayette 'nefs' kelimesi, her bir bireyin kendi sorumluluğunu ve ahiret için yaptığı hazırlıkları gözden geçirmesi gerektiğini vurgular (el-Külliyyât, s. 985)."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'nefs' kavramının Kur'an'da 'insanın benliği, kişiliği ve iç dünyası' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'nefs' kelimesi, bireyin kendi eylemlerini sorgulamasını ve ahiret için ne hazırladığını düşünmesini teşvik eder (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar, s. 180-185)."}]},{"word":"قَدَّمَتْ","root":"ق-د-م","rootLatin":"k-d-m","meaning":"Öne sürmek, takdim etmek, önceden yapmak anlamına gelir ve burada kişinin ahiret için dünyada yaptığı amelleri, hazırlıkları ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'kaddeme' fiilini 'öne geçirmek, önceden göndermek' olarak açıklar. Ayetteki 'mâ kaddemet li-ğadin' ifadesi, kişinin ahiret günü için dünyada yaptığı ve gönderdiği amelleri kasteder (Nüzhetü'l-Kulûb, s. 400)."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'kaddeme' fiilinin 'bir şeyi öne almak, ilerletmek' anlamını vurgular. Bu ayette, her nefsin ahiret için önceden gönderdiği, yani dünyada yaptığı iyi veya kötü amelleri ifade eder (Umdetü'l-Huffâz, c. 3, s. 102)."}]},{"word":"لِغَدٍ","root":"غ-د-و","rootLatin":"ğ-d-v","meaning":"Yarın, gelecek gün anlamına gelir ve burada mecazi olarak ahiret gününü, kıyameti ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'ğad' kelimesinin Kur'an'da bazen mecazi olarak 'ahiret günü' anlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki 'li-ğadin' ifadesi, kıyamet gününe yapılan hazırlıkları simgeler (Mecâzü'l-Kur'ân, c. 2, s. 251)."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'ğad' kelimesinin sözlük anlamının 'yarın' olduğunu, ancak Kur'an'da bazen 'gelecek zaman' ve özellikle 'ahiret' için kullanıldığını ifade eder. Ayetteki 'li-ğadin' ifadesi, müminlerin ahiret için hazırlık yapmaları gerektiğini vurgular (Basâiru Zevi't-Temyîz, c. 4, s. 120)."}]},{"word":"خَبِيرٌۢ","root":"خ-ب-ر","rootLatin":"h-b-r","meaning":"Her şeyden haberdar olan, her şeyi bilen anlamına gelir ve burada Allah'ın kullarının tüm amellerinden, niyetlerinden ve gizlediklerinden tam olarak haberdar olduğunu ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'haber' (خبر) kökünü 'bir şeyin iç yüzünü bilmek' olarak açıklar. 'Habîr' ise, 'her şeyin iç yüzünü, gizli ve açık tüm yönlerini bilen' demektir. Ayetteki 'innallâhe habîrun bimâ ta'melûn' ifadesi, Allah'ın kullarının tüm amellerinden tam bir bilgiye sahip olduğunu vurgular (el-Müfredât, s. 256)."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'Habîr' isminin Allah'ın sıfatlarından olduğunu ve 'her şeyin iç yüzünü, gizli ve açık tüm yönlerini bilen' anlamına geldiğini belirtir. Bu ayette, Allah'ın kullarının yaptıkları her şeyden haberdar olması, onların ahiret için yaptıkları hazırlıkların da O'nun bilgisi dahilinde olduğunu gösterir (el-Külliyyât, s. 405)."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["takva","hesap-mizan","dunya-ahiret-dengesi","iman"]}

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Yâ eyyuhâ"},{"position":2,"translit":"lleżîne"},{"position":3,"translit":"âmenû"},{"position":4,"translit":"ttekû"},{"position":5,"translit":"(A)llâhe"},{"position":6,"translit":"veltenzur"},{"position":7,"translit":"nefsun"},{"position":8,"translit":"mâ"},{"position":9,"translit":"kaddemet"},{"position":10,"translit":"liġad(in)(s)"},{"position":11,"translit":"vettekû"},{"position":12,"translit":"(A)llâh(e)(c)"},{"position":13,"translit":"inna"},{"position":14,"translit":"(A)llâhe"},{"position":15,"translit":"ḣabîrun"},{"position":16,"translit":"bimâ"},{"position":17,"translit":"ta'melûn(e)"}]

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"يَـٰٓأَيُّهَا","pos":"harf","posDetail":"Nidâ Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"يَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Nidâ harfi olduğu için mebnî","gloss":"Ey"},{"position":2,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mebnî olduğu için mahallen merfû (eyyuhâ'nın sıfatı)","gloss":"o kimseler ki","binaDurumu":"Mebnî (ism-i mevsûl)","gorev":"Sıfat"},{"position":3,"surface":"ءَامَنُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ا-م-ن","rootLatin":"a-m-n","lemma":"آمَنَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"iman ettiler","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":4,"surface":"ٱتَّقُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Emir Fiili","root":"و-ق-ي","rootLatin":"w-q-y","lemma":"اِتَّقَى","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiili olduğu için mebnî (nun düşmesiyle)","gloss":"sakının","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Emir fiil"},{"position":5,"surface":"ٱللَّهَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"Allah'tan","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":6,"surface":"وَلْتَنظُرْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ن-ظ-ر","rootLatin":"n-z-r","lemma":"نَظَرَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Emir lâmı ile meczûm","gloss":"baksın","irabMarker":"sükûn ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":7,"surface":"نَفْسٌۭ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-ف-س","rootLatin":"n-f-s","lemma":"نَفْس","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"herkes/bir nefis","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Fâil"},{"position":8,"surface":"مَّا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mebnî olduğu için mahallen mansûb (mef'ûlün bih)","gloss":"ne","binaDurumu":"Mebnî (ism-i mevsûl)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":9,"surface":"قَدَّمَتْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-د-م","rootLatin":"q-d-m","lemma":"قَدَّمَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"hazırladı","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":10,"surface":"لِغَدٍۢ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِـ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"için","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":10,"surface":"غَدٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"غ-د-و","rootLatin":"gh-d-w","lemma":"غَد","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"yarın","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":11,"surface":"وَٱتَّقُوا۟","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":11,"surface":"ٱتَّقُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Emir Fiili","root":"و-ق-ي","rootLatin":"w-q-y","lemma":"اِتَّقَى","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiili olduğu için mebnî (nun düşmesiyle)","gloss":"sakının","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Emir fiil"},{"position":12,"surface":"ٱللَّهَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"Allah'tan","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":13,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Tahkik Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"Tahkik harfi olduğu için mebnî","gloss":"şüphesiz","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Nâsih harf"},{"position":14,"surface":"ٱللَّهَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"Allah","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Nâsih harfin ismi"},{"position":15,"surface":"خَبِيرٌۢ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"خ-ب-ر","rootLatin":"kh-b-r","lemma":"خَبِير","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"İnne'nin haberi olduğu için merfû","gloss":"haberdardır","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Nâsih harfin haberi"},{"position":16,"surface":"بِمَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِـ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"ile","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":16,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mebnî olduğu için mahallen mecrûr (harf-i cerden sonra geldiği için)","gloss":"o şey ki","binaDurumu":"Mebnî (ism-i mevsûl)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":17,"surface":"تَعْمَلُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ع-م-ل","rootLatin":"'-m-l","lemma":"عَمِلَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"yapıyorsunuz","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâri fiil"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Tuhfetu'l-Uşşâkî** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *59/18-24*
- **Haşr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *59/18*
- **Haşr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *59/18*
- **Haşr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *59/18*
- **Haşr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *59/18*