# Haşr Sûresi, 19. Âyet (59:19)

> وَلَا تَكُونُوا۟ كَٱلَّذِينَ نَسُوا۟ ٱللَّهَ فَأَنسَىٰهُمْ أَنفُسَهُمْ ۚ أُو۟لَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلْفَـٰسِقُونَ

*Velâ tekûnû kelleżîne nesû(A)llâhe fe-ensâhum enfusehum(c) ulâ-ike humu-lfâsikûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Allah'ı unutan ve bu yüzden Allah'ın da kendilerine kendilerini unutturduğu kimseler gibi olmayın. İşte onlar fasık kimselerin ta kendileridir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/59/19

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Allah'ı unutanların ve bu unutuşun bir sonucu olarak kendi benliklerini de unutanların durumunu ele almaktadır. Ayet, bu tür kişilerin 'fâsık' olarak nitelendirildiğini vurgulayarak, ilahi emirlerden sapmanın ve benlik bilincini kaybetmenin tehlikelerine dikkat çekmektedir.","keyConcepts":[{"word":"نَسُوا۟","root":"ن س ي","rootLatin":"n-s-y","meaning":"Unutmak, zihinden çıkarmak, ihmal etmek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Nesyan (unutmak), bir şeyi zihinden çıkarmak, hatırlayamamak veya bilerek terk etmektir. Ayetteki 'nesu'l-lâhe' ifadesi, Allah'ın emirlerini ve O'na karşı sorumluluklarını ihmal etme, göz ardı etme anlamındadır, sadece zihinden çıkması değil, aynı zamanda kasıtlı bir terk edişi de içerir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Buradaki 'nesu' kelimesi, mecazi olarak Allah'ın haklarını ve emirlerini terk etmek, onlara uymamak anlamındadır. Allah'ı unutmaları, O'nun varlığını veya kudretini inkar etmekten ziyade, O'nun koyduğu sınırları ve yükümlülükleri göz ardı etmeleridir."}]},{"word":"فَأَنسَىٰهُمْ","root":"ن س ي","rootLatin":"n-s-y","meaning":"Allah'ın onları unutturması, kendi benliklerini idrakten mahrum bırakması.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Bu fiil, Allah'ın bir ceza olarak onların kendi nefislerini, yani kendi menfaatlerini, ahiretlerini ve kendileri için hayırlı olanı unutturmasıdır. Bu, onların dünyevi arzulara dalıp ahireti ihmal etmeleri sonucunda kendi gerçek kimliklerini ve amaçlarını kaybetmeleridir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"İzutsu'ya göre, 'Allah'ın unutturması' kavramı, Allah'ın bir ceza olarak kişiyi kendi özünden, kendi 'nefs'inden uzaklaştırmasıdır. Bu, kişinin kendi varoluşsal amacını, sorumluluklarını ve ahiretteki akıbetini idrak edemez hale gelmesi durumudur. Allah'ı unutanlar, kendi benliklerini de unutarak manevi bir körlüğe düşerler."}]},{"word":"أَنفُسَهُمْ","root":"ن ف س","rootLatin":"n-f-s","meaning":"Kendi benlikleri, özleri, kendileri.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Nefs (çoğulu enfüs), bir şeyin kendisi, özü, ruhu ve bazen de bedeni anlamına gelir. Ayetteki 'enfusehum' ifadesi, onların kendi benliklerini, yani kendi menfaatlerini, ahiretlerini, kendileri için hayırlı olanı ve Allah'a karşı sorumluluklarını unutmaları anlamındadır. Bu, kişinin kendi gerçek kimliğini ve amacını kaybetmesidir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Nefs, insanın hakikati, ruhu ve bazen de bedeniyle birlikte kullanılan bir kavramdır. Ayetteki bağlamda, 'enfusehum' onların kendi akıbetlerini, kendileri için neyin iyi neyin kötü olduğunu idrak etme yeteneklerini kaybetmelerini ifade eder. Allah'ı unutanlar, kendi benliklerinin kurtuluşunu da unutmuş olurlar."}]},{"word":"ٱلْفَـٰسِقُونَ","root":"ف س ق","rootLatin":"f-s-q","meaning":"Yoldan çıkmış, itaatsiz, günahkar kimseler.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Fısk, bir şeyin sınırından dışarı çıkması demektir. Dinde ise, Allah'ın emrinden çıkmak, itaatsizlik etmek ve günah işlemek anlamında kullanılır. Ayetteki 'fâsıkûn' ifadesi, Allah'ı unutup kendi benliklerini de unutanların, ilahi sınırlardan ve doğru yoldan sapmış kişiler olduğunu belirtir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fısk, huruç (çıkmak) ve inhiraf (sapmak) anlamlarına gelir. Şer'i anlamda ise, Allah'ın emrinden çıkmak, O'na isyan etmek ve günah işlemek demektir. Ayetteki 'fâsıkûn', Allah'ın emirlerini terk ederek, O'nun koyduğu sınırların dışına çıkan ve bu nedenle kendi benliklerini de kaybeden kimseleri tanımlar."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, fısk kavramının Kur'an'da genellikle Allah'a itaatten sapma, doğru yoldan ayrılma ve günah işleme anlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki 'fâsıkûn' tanımı, Allah'ı ve dolayısıyla kendi benliklerini unutanların, ilahi düzenden tamamen koptuklarını ve bu kopuşun bir sonucu olarak yoldan çıktıklarını vurgular."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["takva","hidayet-dalalet","imtihan-bela","kufur-sirk"]}

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Velâ"},{"position":2,"translit":"tekûnû"},{"position":3,"translit":"kelleżîne"},{"position":4,"translit":"nesû(A)"},{"position":5,"translit":"llâhe"},{"position":6,"translit":"fe-ensâhum"},{"position":7,"translit":"enfusehum(c)"},{"position":8,"translit":"ulâ-ike"},{"position":9,"translit":"humu"},{"position":10,"translit":"lfâsikûn(e)"}]

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":1,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nehiy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"yapmayın","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Cezm edatı"},{"position":2,"surface":"تَكُونُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"Nakıs Fiil","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Nehiy lâm'ı ile meczûm","gloss":"olmayın","irabMarker":"nûnun hazfi ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Nâkıs muzâri fiil"},{"position":3,"surface":"كَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"gibi","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":3,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"o kimseler","binaDurumu":"Mebnî (ism-i mevsûl)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":4,"surface":"نَسُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ن-س-ي","rootLatin":"n-s-y","lemma":"نَسِيَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"unuttular","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":5,"surface":"ٱللَّهَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"Allah'ı","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":6,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"böylece","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":6,"surface":"أَنسَىٰ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ن-س-ي","rootLatin":"n-s-y","lemma":"أَنسَىٰ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"unutturdu","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":6,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onlara","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":7,"surface":"أَنفُسَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-ف-س","rootLatin":"n-f-s","lemma":"نَفْس","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"nefislerini","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih","izafet":"Muzâf"},{"position":7,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onların","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":8,"surface":"أُو۟لَـٰٓئِكَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أُو۟لَـٰٓئِكَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"işte onlar","binaDurumu":"Mebnî (ism-i işaret)","gorev":"Mübteda"},{"position":9,"surface":"هُمُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Fasl zamiri (ayırma zamiri) olduğu için merfû","gloss":"onlar","binaDurumu":"Mebnî (munfasıl zamir)"},{"position":10,"surface":"ٱلْفَـٰسِقُونَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ف-س-ق","rootLatin":"f-s-q","lemma":"فَاسِق","form":"Mücerred","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"fâsıklardır","irabMarker":"vâv ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Haber"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Tuhfetu'l-Uşşâkî** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *59/18-24*
- **Haşr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *59/19*
- **Haşr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *59/19*
- **Haşr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *59/19*
- **Haşr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *59/19*
