# Haşr Sûresi, 24. Âyet (59:24)

> هُوَ ٱللَّهُ ٱلْخَـٰلِقُ ٱلْبَارِئُ ٱلْمُصَوِّرُ ۖ لَهُ ٱلْأَسْمَآءُ ٱلْحُسْنَىٰ ۚ يُسَبِّحُ لَهُۥ مَا فِى ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ ۖ وَهُوَ ٱلْعَزِيزُ ٱلْحَكِيمُ

*Huva(A)llâhu-lḣâliku-lbâri-u-lmusavvir(u)(s) lehu-l-esmâu-lhusnâ(c) yusebbihu lehu mâ fî-ssemâvâti vel-ard(i)(s) vehuve-l'azîzu-lhakîm(u)*

**Meal (Diyanet):** O, yaratan, yoktan var eden, şekil veren Allah'tır. Güzel isimler O'nundur. Göklerdeki ve yerdeki her şey O'nu tesbih eder. O, mutlak güç sahibidir, hüküm ve hikmet sahibidir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/59/24

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Haşr Suresi 24. ayet, Allah'ın yaratıcı sıfatlarını ve evren üzerindeki mutlak egemenliğini vurgulayan temel kavramları içermektedir. Ayet, Allah'ın varlıkları yaratma, şekillendirme ve onlara güzellik verme kudretini, O'nun eşsiz isimleri ve tüm varlıklar tarafından tesbih edilişi üzerinden dilbilimsel bir derinlikle ele almaktadır.","keyConcepts":[{"word":"ٱلْخَـٰلِقُ","root":"خ ل ق","rootLatin":"h-l-q","meaning":"Varlığı yoktan var eden, takdir eden ve ölçüyle yaratan anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'halk' kelimesinin asıl anlamının 'bir şeyi ölçü ve takdirle meydana getirmek' olduğunu belirtir. Allah için kullanıldığında, O'nun varlıkları yoktan, bir örneği olmaksızın ve hikmetle yaratmasını ifade eder. Ayetteki 'el-Hâlık' ismi, Allah'ın varlıkları en baştan, bir plan ve ölçü dahilinde yaratan olduğunu vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'halk' kelimesinin 'takdir etmek' ve 'yaratmak' anlamlarını taşıdığını belirtir. Ayetteki 'el-Hâlık' ifadesi, Allah'ın her şeyi bir ölçüye göre takdir edip var etme kudretini mecazi olarak değil, doğrudan bir sıfat olarak ortaya koyar."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'halk' kavramının Kur'an'daki temel anlamının 'yoktan var etme' ve 'bir şeyi belirli bir biçimde şekillendirme' olduğunu belirtir. 'el-Hâlık' ismi, Allah'ın evrendeki her şeyi, kendi iradesi ve bilgisiyle, önceden belirlenmiş bir düzene göre yaratan olduğunu ifade eder."}]},{"word":"ٱلْبَارِئُ","root":"ب ر أ","rootLatin":"b-r-ʾ","meaning":"Varlıkları kusursuz ve eksiksiz bir şekilde, birbirinden farklı özelliklerle yaratan anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'berâ' kelimesinin 'bir şeyi diğerinden ayırmak' ve 'kusurdan arındırmak' anlamlarına geldiğini belirtir. 'el-Bâri'' ismi, Allah'ın yarattıklarını kusursuz, eksiksiz ve birbirinden farklı özelliklerle, özgün bir şekilde var etmesini ifade eder. Ayette, 'el-Hâlık'tan sonra gelerek yaratmanın mükemmelliğini vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'berâ' kelimesinin 'yaratmak' ve 'bir şeyi kusurdan uzaklaştırmak' anlamlarını taşıdığını belirtir. 'el-Bâri'' ismi, Allah'ın yarattığı her şeyi, hiçbir eksiklik ve kusur olmaksızın, en güzel ve en uygun biçimde ortaya koyduğunu gösterir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'el-Bâri'' isminin, Allah'ın varlıkları birbirinden ayırarak, her birine özgü nitelikler vererek ve onları kusursuz bir şekilde var ederek yaratmasını ifade ettiğini açıklar. Ayetteki kullanımı, Allah'ın yaratma eyleminin sadece var etmekle kalmayıp, aynı zamanda mükemmellik ve farklılaştırma içerdiğini belirtir."}]},{"word":"ٱلْمُصَوِّرُ","root":"ص و ر","rootLatin":"s-v-r","meaning":"Yarattıklarına şekil ve suret veren, onları farklı biçimlerde oluşturan anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'suret' kelimesinin 'bir şeyin dış görünüşü, biçimi' anlamına geldiğini belirtir. 'el-Musavvir' ismi, Allah'ın yarattığı her şeye, kendi iradesiyle farklı farklı şekiller, biçimler ve özellikler verdiğini ifade eder. Ayette, 'el-Hâlık' ve 'el-Bâri''den sonra gelerek yaratma sürecinin son aşaması olan şekil vermeyi vurgular."},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'el-Musavvir'in, Allah'ın yarattıklarına dilediği sureti veren olduğunu açıklar. İnsanları ve diğer varlıkları farklı şekillerde, renklerde ve özelliklerde yaratması bu ismin tecellisidir. Ayetteki bağlamda, Allah'ın yaratma kudretinin detaylı ve estetik yönünü gösterir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'tasvir' kelimesinin 'bir şeye belirli bir şekil ve biçim vermek' anlamına geldiğini belirtir. 'el-Musavvir' ismi, Allah'ın varlıkları sadece yaratmakla kalmayıp, onlara özgün ve ayırt edici suretler, formlar ve özellikler bahşettiğini ifade eder. Bu, yaratılışın çeşitliliğini ve estetiğini vurgular."}]},{"word":"ٱلْأَسْمَآءُ","root":"س م و","rootLatin":"s-m-v","meaning":"Allah'ın zatını ve sıfatlarını ifade eden yüce isimler anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ism' kelimesinin 'bir şeyi diğerinden ayırmak için konulan alamet' olduğunu ve 'yücelik' anlamındaki 'sümüv' kökünden geldiğini belirtir. 'el-Esmâü'l-Hüsnâ' ifadesi, Allah'ın zatına ve kemal sıfatlarına delalet eden, en güzel ve en yüce isimleri ifade eder. Ayette, Allah'ın yaratıcı sıfatlarından sonra gelerek O'nun tüm kemal sıfatlarını kapsayıcılığını vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'ism' kelimesinin 'müsemmâsına delalet eden lafız' olduğunu ve 'sümüv' (yücelik) veya 'vesm' (alamet) köklerinden türediğini belirtir. Ayetteki 'el-Esmâü'l-Hüsnâ', Allah'ın zatına ve sıfatlarına işaret eden, en güzel ve en mükemmel isimleri ifade eder. Bu isimler, Allah'ın yaratma, rızık verme, hayat verme gibi tüm fiillerinin kaynağıdır."}]},{"word":"يُسَبِّحُ","root":"س ب ح","rootLatin":"s-b-h","meaning":"Allah'ı noksan sıfatlardan tenzih etmek, O'nu yüceltmek ve O'na hamd etmek anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'tesbih' kelimesinin asıl anlamının 'hızla hareket etmek' olduğunu ve mecazen 'Allah'ı noksan sıfatlardan uzak tutmak, O'nu yüceltmek' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'yüsebbihu', göklerde ve yerde olan her şeyin, kendi varoluş biçimleriyle Allah'ın yüceliğini ve kusursuzluğunu ilan etmesini ifade eder."},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'tesbih'in 'Allah'ı yüceltmek ve O'nu her türlü eksiklikten tenzih etmek' olduğunu açıklar. Ayetteki 'yüsebbihu lehu mâ fî's-semâvâti ve'l-ard' ifadesi, tüm varlıkların, ister bilinçli ister bilinçsiz olsun, Allah'ın kudretini ve azametini ikrar ettiğini gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'tesbih' kavramının Kur'an'da 'Allah'ı yüceltme, O'nun mutlak üstünlüğünü ve kusursuzluğunu kabul etme' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'yüsebbihu', tüm evrenin, varoluşsal olarak Allah'ın yaratıcı ve yönetici gücüne tanıklık ettiğini ve O'nu övdüğünü ifade eder."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["esma-i-husna","tevhid","yaratilis","zikir"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"هُوَ","pos":"isim","posDetail":"Müfred Gaib Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mebnî","gloss":"O"},{"position":2,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"Allah"},{"position":3,"surface":"ٱلْخَـٰلِقُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"خ-ل-ق","rootLatin":"ḫ-l-q","lemma":"خَالِق","form":"Fâ'il","features":{"state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için merfû","gloss":"yaratan"},{"position":4,"surface":"ٱلْبَارِئُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ب-ر-أ","rootLatin":"b-r-ʾ","lemma":"بَارِئ","form":"Fâ'il","features":{"state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için merfû","gloss":"güzel yaratan"},{"position":5,"surface":"ٱلْمُصَوِّرُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ص-و-ر","rootLatin":"ṣ-w-r","lemma":"مُصَوِّر","form":"Tef'îl","features":{"state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için merfû","gloss":"şekil veren"},{"position":6,"surface":"لَهُ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"için"},{"position":6,"surface":"هُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"O'na"},{"position":7,"surface":"ٱلْأَسْمَآءُ","pos":"isim","posDetail":"Cemi Teksir","root":"س-م-و","rootLatin":"s-m-w","lemma":"اِسْم","form":"-","features":{"number":"Cemi","state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"isimler"},{"position":8,"surface":"ٱلْحُسْنَىٰ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Tafdîl","root":"ح-س-ن","rootLatin":"ḥ-s-n","lemma":"أَحْسَن","form":"Ef'al","features":{"gender":"Müennes","state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için merfû","gloss":"en güzel"},{"position":9,"surface":"يُسَبِّحُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"س-ب-ح","rootLatin":"s-b-ḥ","lemma":"تَسْبِيح","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"tesbih eder"},{"position":10,"surface":"لَهُۥ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"için"},{"position":10,"surface":"هُۥ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"O'na"},{"position":11,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Fâil olduğu için mebnî","gloss":"şey"},{"position":12,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"içinde"},{"position":13,"surface":"ٱلسَّمَـٰوَٰتِ","pos":"isim","posDetail":"Cemi Müennes Salim","root":"س-م-و","rootLatin":"s-m-w","lemma":"سَمَاء","form":"-","features":{"number":"Cemi","state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"gökler"},{"position":14,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":14,"surface":"ٱلْأَرْضِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ر-ض","rootLatin":"ʾ-r-ḍ","lemma":"أَرْض","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Atıf harfi ile önceki mecrûr isme atfedildiği için mecrûr","gloss":"yer"},{"position":15,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":15,"surface":"هُوَ","pos":"isim","posDetail":"Müfred Gaib Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mebnî","gloss":"O"},{"position":16,"surface":"ٱلْعَزِيزُ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ع-ز-ز","rootLatin":"ʿ-z-z","lemma":"عَزِيز","form":"Fa'îl","features":{"state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"güçlü"},{"position":17,"surface":"ٱلْحَكِيمُ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ح-ك-م","rootLatin":"ḥ-k-m","lemma":"حَكِيم","form":"Fa'îl","features":{"state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için merfû","gloss":"Hakîm"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Tuhfetu'l-Uşşâkî** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *59/18-24*
- **Tuhfetu'l-Uşşâkî** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *59/18-24*
- **SON DÖNEM UŞŞÂKÎ ŞEYHLERİNDEN MEHMET NUSRET  TURA HAYATI, ESERLERİ VE TASAVVUFÎ GÖRÜŞLERİ (YÜKSEK LİSANS TEZİ)** — Yusuf Yücel · *59/24*
- **Tesbih ve Zikir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *59/24*
- **Haşr Sûresi** · *59/24*
- **Haşr Sûresi** · *59/24*
- **Sohbet Arası Sohbetlerden Seçmeler (31)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *59/24*
- **Sohbet Arası Sohbetlerden Seçmeler (31)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *59/24*
- **Haşr Sûresi** · *59/24*
- **Haşr Sûresi** · *59/24*
- **Haşr Sûresi** · *59/24*
- **Haşr Sûresi** · *59/24*