# Haşr Sûresi, 8. Âyet (59:8)

> لِلْفُقَرَآءِ ٱلْمُهَـٰجِرِينَ ٱلَّذِينَ أُخْرِجُوا۟ مِن دِيَـٰرِهِمْ وَأَمْوَٰلِهِمْ يَبْتَغُونَ فَضْلًا مِّنَ ٱللَّهِ وَرِضْوَٰنًا وَيَنصُرُونَ ٱللَّهَ وَرَسُولَهُۥٓ ۚ أُو۟لَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلصَّـٰدِقُونَ

*Lilfukarâ-i-lmuhâcirîne-lleżîne uḣricû min diyârihim ve emvâlihim yebteġûne fadlen mina(A)llâhi ve ridvânen ve yensurûna(A)llâhe ve rasûleh(u)(c) ulâ-ike humu-ssâdikûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Bu mallar özellikle, Allah'tan bir lütuf ve hoşnudluk ararken ve Allah'ın dinine ve peygamberine yardım ederken yurtlarından ve mallarından uzaklaştırılan fakir muhacirlerindir. İşte onlar doğru kimselerin ta kendileridir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/59/8

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Haşr Suresi'nin 8. ayeti, hicret eden fakirlerin (muhacirlerin) özelliklerini ve Allah katındaki değerlerini dilbilimsel bir derinlikle ele almaktadır. Ayet, bu kişilerin yurtlarından çıkarılmalarını, Allah'ın lütfunu ve rızasını arayışlarını, Allah'a ve Resulü'ne yardım etmelerini vurgulayarak, onların 'sadıklar' olduğunu beyan etmektedir.","keyConcepts":[{"word":"الْفُقَرَاء","root":"ف ق ر","rootLatin":"f-q-r","meaning":"Yoksulluk ve ihtiyaç içinde olan, maldan mahrum bırakılmış kimselerdir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Fakr (فقر), omurganın kırılması anlamına gelen 'fakara' (فقر) kelimesinden türemiştir. Bu, insanın belini büken, onu zayıf düşüren bir ihtiyaç halini ifade eder. Ayetteki 'el-fukarâ' kelimesi, mal ve mülklerinden mahrum bırakılmış, zorunlu ihtiyaçlarını karşılamakta güçlük çeken muhacirleri tanımlar. Onların bu durumu, Allah yolunda katlandıkları fedakarlığın bir göstergesidir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Fakîr (فقير), zenginliğin zıttı olup, ihtiyaç sahibi demektir. Kur'an'da bu kelime, genellikle maddi yoksunluğu ifade etmekle birlikte, Haşr Suresi'ndeki bağlamında, özellikle yurtlarından ve mallarından çıkarılmaları nedeniyle bu duruma düşmüş olan muhacirleri belirtir. Bu, onların sadece maddi değil, aynı zamanda sosyal ve psikolojik bir yoksunluk içinde olduklarını da ima eder."}]},{"word":"الْمُهَاجِرِينَ","root":"ه ج ر","rootLatin":"h-c-r","meaning":"Allah rızası için yurtlarını terk eden, hicret eden kimselerdir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Hicret (هجرة), bir yerden başka bir yere göç etmek, ayrılmak demektir. 'el-Muhâcirîn' ise, Allah yolunda dinlerini korumak ve yaymak amacıyla yurtlarını terk edenlerdir. Ayetteki kullanımı, Mekke'den Medine'ye göç eden Müslümanları ifade eder ve onların bu eyleminin Allah katındaki değerini vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"İzutsu, 'hicret' kavramının Kur'an'daki merkeziyetini inceler. Ona göre hicret, sadece fiziksel bir göç değil, aynı zamanda eski bağlardan kopuşu, yeni bir topluluğa katılımı ve Allah'a tam bir teslimiyeti ifade eder. Ayetteki 'el-Muhâcirîn', bu köklü dönüşümü gerçekleştiren, eski hayatlarını Allah için terk eden ve yeni bir düzen kurmaya çalışan öncü Müslümanlardır."}]},{"word":"يَبْتَغُونَ","root":"ب غ ي","rootLatin":"b-ğ-y","meaning":"Bir şeyi aramak, istemek, talep etmek ve elde etmeye çalışmaktır.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"İbtiğâ (ابتغاء), bir şeyi şiddetle aramak, talep etmek anlamına gelir. Ayette 'yebteğûne fadlen minallâhi ve rıdvânâ' ifadesi, muhacirlerin sadece maddi bir kazanç peşinde olmadıklarını, aksine Allah'ın lütfunu (fazlını) ve rızasını (rıdvânını) canı gönülden aradıklarını gösterir. Bu, onların niyetlerinin samimiyetini ve ahiret odaklılığını vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"İbtiğâ, bir şeyi elde etmek için çaba sarf etmek, onu istemek ve peşinden gitmek demektir. Buradaki kullanım, muhacirlerin Allah'ın fazlını ve rızasını pasif bir şekilde beklemek yerine, aktif bir şekilde arayış içinde olduklarını ifade eder. Bu arayış, onların hicret etme ve zorluklara katlanma motivasyonlarının temelini oluşturur."}]},{"word":"فَضْلًا","root":"ف ض ل","rootLatin":"f-d-l","meaning":"Allah'ın lütfu, ihsanı ve bol nimeti demektir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Fazl (فضل), bir şeyin aslından artan, fazlalık olan kısmıdır. Allah'a nispet edildiğinde ise, O'nun lütfu, ihsanı ve karşılıksız verdiği nimetleri ifade eder. Ayetteki 'fadlen minallâhi', muhacirlerin Allah'tan bekledikleri mükafatın sadece dünyevi bir karşılık olmadığını, aksine O'nun sınırsız lütuf ve keremini umduklarını gösterir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'fazl' kavramının Kur'an'da genellikle Allah'ın kullarına bahşettiği ekstra lütuf ve ihsanları ifade ettiğini belirtir. Haşr Suresi'ndeki bağlamında, muhacirlerin Allah'tan bekledikleri 'fazl', onların hicretleri ve fedakarlıkları karşılığında Allah'ın kendilerine vereceği dünyevi ve uhrevi tüm güzellikleri kapsar. Bu, Allah'ın vaadinin genişliğini ve cömertliğini gösterir."}]},{"word":"وَرِضْوَانًا","root":"ر ض و","rootLatin":"r-d-w","meaning":"Allah'ın hoşnutluğu, rızası ve memnuniyeti demektir.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Rıdvân (رضوان), rızanın en üst derecesi, tam bir hoşnutluk halidir. Ayette 've rıdvânâ' ifadesi, muhacirlerin Allah'tan sadece maddi lütuf değil, aynı zamanda O'nun kendilerinden razı olmasını, hoşnutluğunu kazanmayı arzuladıklarını gösterir. Bu, onların nihai hedeflerinin Allah'ın rızası olduğunu ve bu uğurda her türlü zorluğa katlandıklarını vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Rıdvân, Allah'ın kulundan razı olması ve ona cenneti vaat etmesidir. Bu, Allah ile kul arasındaki ilişkinin en yüksek mertebesidir. Haşr Suresi'ndeki muhacirler, Allah'ın fazlını ararken aynı zamanda O'nun rızasını da talep etmektedirler. Bu, onların imanlarının derinliğini ve Allah'a olan bağlılıklarının samimiyetini ortaya koyar."}]},{"word":"الصَّادِقُونَ","root":"ص د ق","rootLatin":"s-d-q","meaning":"Sözlerinde, amellerinde ve niyetlerinde doğru ve dürüst olan kimselerdir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Sıdk (صدق), sözün gerçeğe uygun olmasıdır. Ancak Kur'an'da daha geniş bir anlamda, kişinin sözüyle fiilinin, dışıyla içinin uyumlu olması, samimiyet ve dürüstlük anlamına gelir. Ayetteki 'es-Sâdikûn', muhacirlerin Allah'a ve Resulü'ne olan bağlılıklarında, hicretlerinde ve Allah'ın rızasını arayışlarında samimi ve dürüst olduklarını, iddialarının fiilleriyle örtüştüğünü ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"İzutsu, 'sıdk' kavramını Kur'an'ın temel ahlaki değerlerinden biri olarak ele alır. Ona göre sıdk, sadece doğru söz söylemek değil, aynı zamanda bir inanca veya ilkeye tam bir bağlılık ve sadakat göstermektir. Ayette 'ülâike humu's-sâdikûn' ifadesi, muhacirlerin Allah'a verdikleri sözde duran, imanlarında sebat eden ve Allah yolunda her türlü fedakarlığı göze alan gerçek müminler olduklarını tasdik eder."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["zekat-infak","sosyal-dayanisma","sidk","hidayet-dalalet"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":1,"surface":"الْفُقَرَآءِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Tafdîl","root":"ف-ق-ر","rootLatin":"f-q-r","lemma":"فَقِير","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"fakirler"},{"position":2,"surface":"ٱلْمُهَـٰجِرِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ه-ج-ر","rootLatin":"h-j-r","lemma":"مُهَاجِر","form":"Mufâale","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mecrûr","gloss":"muhacirler"},{"position":3,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Sıfat olduğu için mebnî","gloss":"o kimseler ki"},{"position":4,"surface":"أُخْرِجُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"خ-ر-ج","rootLatin":"kh-r-j","lemma":"أَخْرَجَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"çıkarıldılar"},{"position":5,"surface":"مِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den, -dan"},{"position":6,"surface":"دِيَـٰرِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"د-و-ر","rootLatin":"d-w-r","lemma":"دَار","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"evleri"},{"position":6,"surface":"هِمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî","gloss":"onların"},{"position":7,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":7,"surface":"أَمْوَٰلِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"م-و-ل","rootLatin":"m-w-l","lemma":"مَال","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki isme atfedildiği için mecrûr","gloss":"malları"},{"position":7,"surface":"هِمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî","gloss":"onların"},{"position":8,"surface":"يَبْتَغُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ب-غ-ي","rootLatin":"b-gh-y","lemma":"اِبْتَغَى","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"arıyorlar"},{"position":9,"surface":"فَضْلًۭا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ف-ض-ل","rootLatin":"f-d-l","lemma":"فَضْل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"lütuf"},{"position":10,"surface":"مِّنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den, -dan"},{"position":11,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Allah"},{"position":12,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":12,"surface":"رِضْوَٰنًۭا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ر-ض-و","rootLatin":"r-d-w","lemma":"رِضْوَان","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki isme atfedildiği için mansûb","gloss":"rıza"},{"position":13,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":13,"surface":"يَنصُرُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ن-ص-ر","rootLatin":"n-s-r","lemma":"نَصَرَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"yardım ediyorlar"},{"position":14,"surface":"ٱللَّهَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"Allah'a"},{"position":15,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":15,"surface":"رَسُولَهُۥٓ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-س-ل","rootLatin":"r-s-l","lemma":"رَسُول","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki isme atfedildiği için mansûb","gloss":"Resulü"},{"position":15,"surface":"هُۥٓ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî","gloss":"onun"},{"position":16,"surface":"أُو۟لَـٰٓئِكَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أُو۟لَـٰٓئِكَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mebnî","gloss":"işte onlar"},{"position":17,"surface":"هُمُ","pos":"harf","posDetail":"Fasıl Zamiri","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Fasıl zamiri olduğu için mebnî","gloss":"onlar"},{"position":18,"surface":"ٱلصَّـٰدِقُونَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ص-د-ق","rootLatin":"s-d-q","lemma":"صَادِق","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"doğru olanlar"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Haşr Sûresi** · *59/8*
- **Haşr Sûresi** · *59/8*
- **Haşr Sûresi** · *59/8*
- **Haşr Sûresi** · *59/8*