# En'âm Sûresi, 10. Âyet (6:10)

> وَلَقَدِ ٱسْتُهْزِئَ بِرُسُلٍ مِّن قَبْلِكَ فَحَاقَ بِٱلَّذِينَ سَخِرُوا۟ مِنْهُم مَّا كَانُوا۟ بِهِۦ يَسْتَهْزِءُونَ

*Velekadi-stuhzi-e birusulin min kablike fehâka billeżîne saḣirû minhum mâ kânû bihi yestehzi-ûn(e)*

**Meal (Diyanet):** (Ey Muhammed!) Andolsun, senden önce de birçok peygamber alaya alınmıştı da onlarla alay edenleri, alay ettikleri şey kuşatıp mahvetmişti.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/6/10

---

## Tefsir

{"topics":["peygamberlik","musrikler","kissa-gecmis-kavimler","ahiret-mukafat"]}

## Kelime Tahlili

{"summary":"En'âm Suresi'nin 10. ayeti, peygamberlere yönelik alay ve istihzanın tarihsel bir gerçeklik olduğunu ve bu alayın sonuçlarının alay edenleri kuşattığını vurgulamaktadır. Ayet, 'istihza' ve 'hâka' fiilleri üzerinden ilahi adaletin tecellisini dilbilimsel bir derinlikle ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"ٱسْتُهْزِئَ","root":"هـ ز أ","rootLatin":"h-z-a","meaning":"Alaya alınmak, istihza edilmek; peygamberlere yönelik küçümseyici ve aşağılayıcı davranış.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'hez' kökünü 'istihza' (alay etme) olarak açıklar ve bunun bir şeyi küçümseyerek, hafife alarak gülme olduğunu belirtir. Ayetteki 'üstühzi'e' fiili, peygamberlerin muhatapları tarafından bu şekilde küçümsenerek alaya alındığını ifade eder, bu da onların tebliğlerinin ciddiye alınmadığını gösterir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'istihza' kelimesini 'sühriye' (alay etme) ile eş anlamlı olarak kullanır. Ayetteki pasif form 'üstühzi'e', peygamberlerin alay konusu yapıldığını, yani başkaları tarafından alaya maruz bırakıldığını vurgular. Bu, peygamberlerin tebliğlerine karşı gösterilen düşmanca tavrın bir tezahürüdür."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'istihza' kavramını Kur'an'daki 'küfür' ve 'inkâr' bağlamında ele alır. Peygamberlere yönelik istihzanın, onların getirdiği mesajı reddetmenin ve küçümsemenin bir biçimi olduğunu belirtir. Ayetteki kullanım, bu alayın sadece bir eğlence değil, aynı zamanda ilahi mesaja karşı bir direniş olduğunu gösterir."}]},{"word":"بِرُسُلٍ","root":"ر س ل","rootLatin":"r-s-l","meaning":"Elçiler, peygamberler; Allah tarafından insanlara mesaj iletmekle görevlendirilmiş kişiler.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'resul' kelimesini 'gönderilen' anlamında açıklar ve özellikle Allah tarafından insanlara gönderilen elçiler için kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'birüsul' kelimesi, alaya maruz kalanların sıradan insanlar değil, ilahi bir misyonla görevlendirilmiş peygamberler olduğunu vurgular, bu da alayın ciddiyetini artırır."},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'resul' kelimesinin 'risalet' (elçilik) görevini üstlenen kişi olduğunu ifade eder. Ayetteki 'birüsul' ifadesi, peygamberlerin tebliğlerinin ve şahsiyetlerinin alaya alındığını, bu durumun ise onların risalet görevine karşı bir meydan okuma olduğunu gösterir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'resul'ü 'Allah ile kulları arasında elçilik yapan' olarak tanımlar. Ayetteki 'birüsul' kelimesi, alayın doğrudan Allah'ın mesajına ve O'nun seçtiği elçilerine yönelik olduğunu, dolayısıyla bunun sadece kişisel bir hakaret değil, aynı zamanda ilahi otoriteye karşı bir isyan olduğunu ima eder."}]},{"word":"فَحَاقَ","root":"ح و ق","rootLatin":"h-v-q","meaning":"Kuşatmak, sarmak, başına gelmek; bir şeyin kaçınılmaz olarak birini etkisi altına alması.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'hâka' fiilini 'bir şeyi çepeçevre kuşatmak, sarmak' olarak açıklar ve genellikle olumsuz bir sonucun bir kişiyi veya grubu kuşatması anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'fehâka', alay edenlerin, alay ettikleri şeyin olumsuz sonuçları tarafından kuşatıldığını, yani ilahi cezanın onları sardığını ifade eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'hâka' fiilinin 'bir şeyin bir kimsenin üzerine düşmesi, onu kuşatması' anlamını taşıdığını belirtir. Ayetteki 'fehâka', peygamberlerle alay edenlerin, alay ettikleri şeyin (yani peygamberlerin getirdiği hakikatin veya uyardıkları azabın) kendilerini kuşatmasıyla karşı karşıya kaldıklarını, bu durumun kaçınılmaz bir sonuç olduğunu gösterir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'hâka' fiilinin 'bir şeyin bir kimseyi çepeçevre sarması ve ondan kurtulmanın mümkün olmaması' anlamını vurgular. Ayetteki 'fehâka', alay edenlerin, alay ettikleri şeyin (azabın veya ilahi gazabın) kendilerini tamamen kuşattığını ve bu durumdan kaçışlarının olmadığını, ilahi adaletin tecelli ettiğini ifade eder."}]},{"word":"سَخِرُوا۟","root":"س خ ر","rootLatin":"s-h-r","meaning":"Alay etmek, eğlenmek, küçümsemek; birini hafife alarak gülmek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'sahr' kökünü 'istihza' (alay etme) ile eş anlamlı olarak açıklar ve bir şeyi küçümseyerek, hafife alarak gülme eylemi olduğunu belirtir. Ayetteki 'sahiru' fiili, peygamberlerle alay edenlerin, onları küçümseyerek ve hafife alarak eğlendiklerini, bu durumun ise onların kibir ve inkârlarının bir göstergesi olduğunu ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'sahiru' fiilini 'istihza' ile açıklar ve bunun bir şeyi küçümseyerek alay etme olduğunu belirtir. Ayetteki kullanım, alay edenlerin peygamberlerin mesajını ciddiye almadıklarını ve onları aşağılayıcı bir tavırla karşıladıklarını gösterir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'sahr' kökünün Kur'an'da genellikle olumsuz bir bağlamda, başkalarını küçümseme ve alay etme anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'sahiru' fiili, peygamberlere karşı gösterilen bu küçümseyici ve alaycı tavrın, ilahi cezanın gelmesine neden olan temel davranışlardan biri olduğunu vurgular."}]}]}

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Velekadi"},{"position":2,"translit":"stuhzi-e"},{"position":3,"translit":"birusulin"},{"position":4,"translit":"min"},{"position":5,"translit":"kablike"},{"position":6,"translit":"fehâka"},{"position":7,"translit":"billeżîne"},{"position":8,"translit":"saḣirû"},{"position":9,"translit":"minhum"},{"position":10,"translit":"mâ"},{"position":11,"translit":"kânû"},{"position":12,"translit":"bihi"},{"position":13,"translit":"yestehzi-ûn(e)"}]

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":1,"surface":"لَقَدِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Tahkik","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَقَدْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"andolsun ki","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":2,"surface":"ٱسْتُهْزِئَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ه-ز-ا","rootLatin":"h-z-ʾ","lemma":"اِسْتَهْزَأَ","form":"İstif'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"alaya alındı","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":3,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ile","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":3,"surface":"رُسُلٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-س-ل","rootLatin":"r-s-l","lemma":"رَسُول","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"peygamberler","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":4,"surface":"مِّن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-den","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":5,"surface":"قَبْلِ","pos":"isim","posDetail":"Zarf","root":"ق-ب-ل","rootLatin":"q-b-l","lemma":"قَبْل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"önce","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru","izafet":"Muzâf"},{"position":5,"surface":"كَ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"senin","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":6,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"böylece","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":6,"surface":"حَاقَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ح-ي-ق","rootLatin":"ḥ-w-q","lemma":"حَاقَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"kuşattı, mahvetti","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":7,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-e","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":7,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"o kimseleri ki","binaDurumu":"Mebnî (ism-i mevsûl)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":8,"surface":"سَخِرُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"س-خ-ر","rootLatin":"s-ḫ-r","lemma":"سَخِرَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"alaya aldılar","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":9,"surface":"مِنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-den","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":9,"surface":"هُم","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُم","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onları","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":10,"surface":"مَّا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"şey","binaDurumu":"Mebnî (ism-i mevsûl)","gorev":"Fâil"},{"position":11,"surface":"كَانُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî Nakıs","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"idiler","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":12,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ile","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":12,"surface":"هِۦ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onu","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":13,"surface":"يَسْتَهْزِءُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ه-ز-ا","rootLatin":"h-z-ʾ","lemma":"اِسْتَهْزَأَ","form":"İstif'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"alaya alıyorlardı","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâri fiil"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Hicr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *6/10*
- **En'âm Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *10. ÂYETLER*
- **En'âm Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *6/10*
- **En'âm Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *6/10*
- **Terzi, Elif, Terâzî, Teradî — İrfan Mektebi, Kırk Seyir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *En’am 6-129*
- **Terzi, Elif, Terâzî, Teradî — İrfan Mektebi, Kırk Seyir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *En’am 6-129*