# En'âm Sûresi, 111. Âyet (6:111)

> ۞ وَلَوْ أَنَّنَا نَزَّلْنَآ إِلَيْهِمُ ٱلْمَلَـٰٓئِكَةَ وَكَلَّمَهُمُ ٱلْمَوْتَىٰ وَحَشَرْنَا عَلَيْهِمْ كُلَّ شَىْءٍ قُبُلًا مَّا كَانُوا۟ لِيُؤْمِنُوٓا۟ إِلَّآ أَن يَشَآءَ ٱللَّهُ وَلَـٰكِنَّ أَكْثَرَهُمْ يَجْهَلُونَ

*Velev ennenâ nezzelnâ ileyhimu-lmelâ-ikete vekellemehumu-lmevtâ vehaşernâ ‘aleyhim kulle şey-in kubulen mâ kânû liyu/minû illâ en yeşâa(A)llâhu velâkinne ekśerahum yechelûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Biz onlara melekleri de indirseydik, kendileriyle ölüler de konuşsaydı ve her şeyi karşılarında (hakikatın şahidleri olarak) toplasaydık, Allah dilemedikçe yine de iman edecek değillerdi. Fakat onların çoğu bilmiyorlar.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/6/111

---

## Tefsir

{"topics":["iman","kufur-sirk","melekler","kader"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"لَوْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Şart","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَوْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"eğer"},{"position":2,"surface":"أَنَّنَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Tevkîd","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"şüphesiz ki"},{"position":2,"surface":"نَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"أَنَّ'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"biz"},{"position":3,"surface":"نَزَّلْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ن-ز-ل","rootLatin":"n-z-l","lemma":"نَزَّلَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"indirdik"},{"position":4,"surface":"إِلَيْهِمُ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَى","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-e, -a"},{"position":4,"surface":"هِمُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onlara"},{"position":5,"surface":"ٱلْمَلَـٰٓئِكَةَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"م-ل-ك","rootLatin":"m-l-k","lemma":"مَلَائِكَة","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"melekleri"},{"position":6,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":6,"surface":"كَلَّمَهُمُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-ل-م","rootLatin":"k-l-m","lemma":"كَلَّمَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"konuştu"},{"position":6,"surface":"هُمُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onlarla"},{"position":7,"surface":"ٱلْمَوْتَىٰ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"م-و-ت","rootLatin":"m-w-t","lemma":"مَوْتَى","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"ölüler"},{"position":8,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":8,"surface":"حَشَرْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ح-ش-ر","rootLatin":"h-sh-r","lemma":"حَشَرَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"toplasaydık"},{"position":9,"surface":"عَلَيْهِمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"üzerine"},{"position":9,"surface":"هِمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onların"},{"position":10,"surface":"كُلَّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ك-ل-ل","rootLatin":"k-l-l","lemma":"كُلّ","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"her"},{"position":11,"surface":"شَىْءٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ش-ي-ء","rootLatin":"sh-y-ʾ","lemma":"شَيْء","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"şey"},{"position":12,"surface":"قُبُلًۭا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ق-ب-ل","rootLatin":"q-b-l","lemma":"قُبُل","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Hâl olduğu için mansûb","gloss":"karşılarına"},{"position":13,"surface":"مَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nefiy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"değil"},{"position":14,"surface":"كَانُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Nâkıs","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"olurlardı"},{"position":15,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer (Lam-ı Ta'lil)","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":15,"surface":"يُؤْمِنُوٓا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ء-م-ن","rootLatin":"ʾ-m-n","lemma":"آمَنَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Lam-ı Ta'lil ile mansûb","gloss":"inanmaları"},{"position":16,"surface":"إِلَّآ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstisna","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَّا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ancak"},{"position":17,"surface":"أَن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Mastariyye","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ki"},{"position":18,"surface":"يَشَآءَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ش-ي-أ","rootLatin":"sh-y-ʾ","lemma":"شَاءَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"أَن ile mansûb","gloss":"diler"},{"position":19,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"ʾ-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"Allah"},{"position":20,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":20,"surface":"لَـٰكِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Tevkîd","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَكِنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"fakat"},{"position":21,"surface":"أَكْثَرَهُمْ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Tafdîl","root":"ك-ث-ر","rootLatin":"k-th-r","lemma":"أَكْثَر","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"لَـٰكِنَّ'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"çoğu"},{"position":21,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onların"},{"position":22,"surface":"يَجْهَلُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ج-ه-ل","rootLatin":"j-h-l","lemma":"جَهِلَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb ve cezm edeni olmadığı için merfû; لَـٰكِنَّ'nin haberi konumunda","gloss":"bilmiyorlar"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, inkarcıların iman etmeme konusundaki inatçı tutumlarını ve Allah'ın dilemesi dışında hiçbir şeyin onları imana getiremeyeceğini vurgulamaktadır. Anahtar kavramlar, ilahi müdahale, ölüm ve dirilişin imana etkisi ile cehaletin rolünü ele almaktadır.","keyConcepts":[{"word":"نَزَّلْنَآ","root":"ن ز ل","rootLatin":"n-z-l","meaning":"Allah'ın bir şeyi yukarıdan aşağıya indirmesi, burada meleklerin indirilmesi anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Nüzûl (نُزُول), yüksek bir yerden alçak bir yere inmek demektir. 'Nezzelnâ' (نَزَّلْنَا) fiili, tedricen indirme, peyderpey gönderme anlamı taşır. Ayette meleklerin indirilmesi, onların gökten yeryüzüne gönderilmesi ve insanlara görünür kılınması ihtimalini ifade eder, ancak bu bile inkarcıları imana getirmeyecektir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Nezzelnâ (نَزَّلْنَا) kelimesi, burada 'irsâl' (إرسال) yani gönderme anlamında kullanılmıştır. Meleklerin indirilmesi, onların bir mesaj veya bir mucize olarak gönderilmesi demektir. Ayetteki bağlamda, bu tür olağanüstü bir olayın bile imana sebep olmayacağı vurgulanır."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"N-z-l kökü, Kur'an'da genellikle vahyin indirilmesi bağlamında kullanılırken, burada meleklerin indirilmesiyle, ilahi bir müdahalenin somut bir tezahürü kastedilmektedir. Ayet, bu tür bir 'indirme'nin dahi, Allah dilemedikçe, imanı zorunlu kılmayacağını belirtir."}]},{"word":"ٱلْمَلَـٰٓئِكَةَ","root":"م ل ك","rootLatin":"m-l-k","meaning":"Allah'ın nurdan yarattığı, çeşitli görevleri olan görünmez varlıklar, melekler.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Melek (مَلَك), 'elûke' (ألوكة) veya 'me'leke' (مألكة) kökünden türemiştir ve 'risâlet' (رسالة) yani elçilik anlamı taşır. Melekler, Allah'ın elçileri ve emirlerini yerine getiren varlıklardır. Ayette, onların insanlara görünür şekilde indirilmesi, inkarcıların talep ettiği olağanüstü bir delil olarak sunulmuştur."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Melekler, Allah'ın emrine itaat eden, günah işlemeyen, nurdan yaratılmış latif cisimlerdir. Onların indirilmesi, beşerî algının ötesinde bir varlığın somutlaşması anlamına gelir. Ayet, bu denli açık bir delilin bile, Allah'ın iradesi olmadan imana yol açmayacağını ifade eder."}]},{"word":"ٱلْمَوْتَىٰ","root":"م و ت","rootLatin":"m-w-t","meaning":"Hayatını kaybetmiş, ölmüş olanlar, ölüler.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Mevt (مَوْت), hayatın zıddıdır. 'Mevtâ' (مَوْتَىٰ) kelimesi, ölmüş kimseleri ifade eder. Ayette ölülerin konuşması, akıl ve mantık sınırlarını aşan, mucizevî bir olayı temsil eder. Bu, inkarcıların imana gelmesi için talep ettikleri en büyük delillerden biri olarak zikredilmiştir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Mevt (مَوْت), ruhun bedenden ayrılmasıdır. 'Mevtâ' (مَوْتَىٰ) ise bu durumu yaşamış olanlardır. Ayetteki 'kelletümül mevtâ' (وكلّمهم الموتى) ifadesi, ölülerin dirilip konuşması gibi akıl almaz bir olayın dahi, Allah dilemedikçe, inkarcıları imana getirmeyeceğini vurgular."}]},{"word":"يَشَآءَ","root":"ش ي أ","rootLatin":"ş-y-'-","meaning":"Allah'ın bir şeyi dilemesi, istemesi, irade etmesi.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Meşîet (مَشِيئَة), bir şeyi dilemek, istemek demektir. Allah'a nispet edildiğinde, O'nun mutlak iradesini ve kudretini ifade eder. Ayetteki 'illâ en yeşâellâhu' (إِلَّآ أَن يَشَآءَ ٱللَّهُ) ifadesi, imanın ancak Allah'ın dilemesiyle gerçekleşebileceğini, hiçbir harici delilin tek başına yeterli olmadığını gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Ş-y-'- kökü, Kur'an'da Allah'ın mutlak iradesini ve her şeyin O'nun dilemesine bağlı olduğunu ifade etmek için sıkça kullanılır. Bu ayette, en büyük mucizeler dahi olsa, imanın gerçekleşmesinin nihayetinde Allah'ın 'meşîet'ine (dilemesine) bağlı olduğu vurgulanır. İnsan iradesi olsa bile, ilahi irade olmadan iman gerçekleşmez."}]},{"word":"يَجْهَلُونَ","root":"ج ه ل","rootLatin":"c-h-l","meaning":"Bilgisiz olmak, cahil olmak, gerçeği idrak edememek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Cehl (جَهْل), ilmin zıddıdır. Bazen bir şeyi bilmemek, bazen de bilinen bir şeye aykırı davranmak anlamına gelir. Ayetteki 'yekseruhum yechelûne' (أَكْثَرَهُمْ يَجْهَلُونَ) ifadesi, inkarcıların çoğunun, imanın Allah'ın dilemesine bağlı olduğu gerçeğini idrak edememelerini, bu konuda bilgisiz olmalarını ifade eder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Cehl (جَهْل), sadece bilgi eksikliği değil, aynı zamanda doğruyu kavrama yeteneğinden yoksunluk veya gerçeği bile bile reddetme anlamlarını da içerebilir. Ayetteki bağlamda, inkarcıların bu büyük gerçeği, yani imanın ilahi bir lütuf olduğunu ve sadece mucizelerle elde edilemeyeceğini anlamamaları, onların cehaletini gösterir."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Vahiy ve Cebrâîl** · *6/111*
- **Vahiy ve Cebrâîl** · *6/111*
- **En'âm Sûresi** · *6/111*
- **Hicr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *6/111*
- **En'âm Sûresi** · *6/111*
- **Hicr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *6/111*
- **Terzi, Elif, Terâzî, Teradî — İrfan Mektebi, Kırk Seyir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *En’am 6-129*
- **Terzi, Elif, Terâzî, Teradî — İrfan Mektebi, Kırk Seyir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *En’am 6-129*