# En'âm Sûresi, 112. Âyet (6:112)

> وَكَذَٰلِكَ جَعَلْنَا لِكُلِّ نَبِىٍّ عَدُوًّا شَيَـٰطِينَ ٱلْإِنسِ وَٱلْجِنِّ يُوحِى بَعْضُهُمْ إِلَىٰ بَعْضٍ زُخْرُفَ ٱلْقَوْلِ غُرُورًا ۚ وَلَوْ شَآءَ رَبُّكَ مَا فَعَلُوهُ ۖ فَذَرْهُمْ وَمَا يَفْتَرُونَ

*Vekeżâlike ce'alnâ likulli nebiyyin ‘aduvven şeyâtîne-l-insi velcinni yûhî ba'duhum ilâ ba'din zuḣrufe-lkavli ġurûrâ(an)(c) velev şâe rabbuke mâ fe'alûh(u)(s) feżerhum vemâ yefterûn(e)*

**Meal (Diyanet):** İşte böylece biz her peygambere insan ve cin şeytanlarını düşman kıldık. Bunlar aldatmak için birbirlerine yaldızlı laflar fısıldarlar. Rabbin dileseydi, bunu yapamazlardı. O halde, onları iftiralarıyla baş başa bırak.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/6/112

---

## Tefsir

{"topics":["peygamberlik","seytan-vesvese","musrikler","vahiy-kuran"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"كَذَٰلِكَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Teşbih","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"gibi"},{"position":1,"surface":"ذَٰلِكَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"ذ-ل-ك","rootLatin":"dh-l-k","lemma":"ذَٰلِكَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"İsm-i işaret olduğu için mebnî","gloss":"işte öyle, böylece"},{"position":2,"surface":"جَعَلْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ج-ع-ل","rootLatin":"j-'-l","lemma":"جَعَلَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yaptık"},{"position":3,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":3,"surface":"كُلِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ك-ل-ل","rootLatin":"k-l-l","lemma":"كُلّ","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"her"},{"position":4,"surface":"نَبِىٍّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-ب-أ","rootLatin":"n-b-'","lemma":"نَبِيّ","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"peygambere"},{"position":5,"surface":"عَدُوًّا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ع-د-و","rootLatin":"'-d-w","lemma":"عَدُوّ","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"düşman"},{"position":6,"surface":"شَيَـٰطِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ش-ط-ن","rootLatin":"sh-t-n","lemma":"شَيْطَان","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"şeytanlarını"},{"position":7,"surface":"ٱلْإِنسِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ن-س","rootLatin":"'-n-s","lemma":"إِنْس","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"insan"},{"position":8,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":8,"surface":"ٱلْجِنِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ج-ن-ن","rootLatin":"j-n-n","lemma":"جِنّ","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Atıf harfi ile önceki mecrûr isme atfedildiği için mecrûr","gloss":"cin"},{"position":9,"surface":"يُوحِى","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"و-ح-ي","rootLatin":"w-h-y","lemma":"أَوْحَى","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"fısıldayan"},{"position":10,"surface":"بَعْضُهُمْ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ب-ع-ض","rootLatin":"b-'-d","lemma":"بَعْض","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"bazıları"},{"position":10,"surface":"هُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî","gloss":"onların"},{"position":11,"surface":"إِلَىٰ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَى","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-e, -a"},{"position":12,"surface":"بَعْضٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ب-ع-ض","rootLatin":"b-'-d","lemma":"بَعْض","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"bazısına"},{"position":13,"surface":"زُخْرُفَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ز-خ-ر-ف","rootLatin":"z-kh-r-f","lemma":"زُخْرُف","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"cazip sözler"},{"position":14,"surface":"ٱلْقَوْلِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَوْل","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"sözün"},{"position":15,"surface":"غُرُورًا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"غ-ر-ر","rootLatin":"gh-r-r","lemma":"غُرُور","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün lieclih olduğu için mansûb","gloss":"aldatmak için"},{"position":16,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":16,"surface":"لَوْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Şart","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَوْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"eğer"},{"position":17,"surface":"شَآءَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ش-ي-أ","rootLatin":"sh-y-'","lemma":"شَاءَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dileseydi"},{"position":18,"surface":"رَبُّكَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"Rabbin"},{"position":18,"surface":"كَ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî","gloss":"senin"},{"position":19,"surface":"مَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nefiy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"yapmazlardı"},{"position":20,"surface":"فَعَلُوهُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ف-ع-ل","rootLatin":"f-'-l","lemma":"فَعَلَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yaparlardı"},{"position":20,"surface":"هُ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mebnî","gloss":"onu"},{"position":21,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"o halde"},{"position":21,"surface":"ذَرْهُمْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"و-ذ-ر","rootLatin":"w-dh-r","lemma":"ذَر","form":"-","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"bırak onları"},{"position":21,"surface":"هُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mebnî","gloss":"onları"},{"position":22,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":22,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"İsm-i mevsûl olduğu için mebnî","gloss":"şey"},{"position":23,"surface":"يَفْتَرُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ف-ر-ي","rootLatin":"f-r-y","lemma":"اِفْتَرَى","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"iftira ettikleri"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"En'âm Suresi 112. ayet, peygamberlere karşı duran insan ve cin şeytanlarının aldatıcı sözlerini ve bu sözlerin etkilerini dilbilimsel bir derinlikle ele almaktadır. Ayet, 'ceale', 'şeyâtîn', 'yûhî', 'zuhruf', 'ğurûr' ve 'yefterûn' gibi anahtar kavramlar üzerinden, hakikat ile batıl arasındaki mücadeleyi ve ilahi iradenin bu süreçteki rolünü vurgular.","keyConcepts":[{"word":"جَعَلْنَا","root":"ج-ع-ل","rootLatin":"c-a-l","meaning":"Allah'ın bir şeyi belirli bir duruma getirmesi, kılması veya tayin etmesi anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'ceale' fiilinin bir şeyi bir halden başka bir hale dönüştürmek, yaratmak veya bir şeyi bir şey olarak tayin etmek anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'cealnâ' ifadesi, Allah'ın peygamberlere düşmanlar tayin etmesini, bu düşmanların varlığını bir hikmet üzere kıldığını ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'ceale' fiilinin bazen 'halk' (yaratmak) anlamında kullanıldığını ifade eder. Bu ayette ise, Allah'ın peygamberlere düşmanlar var etmesi, onların varlığını bir düzenin parçası kılması anlamında mecazi bir kullanımdır."}]},{"word":"شَيَـٰطِينَ","root":"ش-ط-ن","rootLatin":"ş-t-n","meaning":"Haktan uzaklaşan, isyan eden ve insanları saptırmaya çalışan cin ve insanlardan oluşan varlıkları ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'şeytan' kelimesinin kökünün 'şatane' (uzaklaştı) fiilinden geldiğini ve haktan uzaklaşan, isyan eden her türlü varlık için kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'şeyâtîne' ifadesi, hem insanlardan hem de cinlerden olup peygamberlere düşmanlık eden, onları saptırmaya çalışan varlıkları kapsar."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'da 'şeytan' kavramının sadece cinlere özgü olmadığını, aynı zamanda insanlardan da şeytanlar olabileceğini vurgular. Bu ayet, 'insan ve cin şeytanları' ifadesiyle bu geniş anlamı açıkça ortaya koyar ve şeytanın temel işlevinin insanı doğru yoldan saptırmak olduğunu belirtir."}]},{"word":"يُوحِى","root":"و-ح-ي","rootLatin":"v-h-y","meaning":"Gizlice, hızlıca ve ima yoluyla bir mesaj iletmek, fısıldamak veya ilham etmek anlamındadır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'vahy' kelimesinin temel anlamının gizli ve hızlı bir şekilde bildirmek olduğunu ifade eder. Ayetteki 'yûhî ba'duhüm ilâ ba'dın' ifadesi, şeytanların birbirlerine aldatıcı sözleri gizlice ve fısıltı şeklinde ilettiğini, bu iletişimin sinsi ve hilekar doğasını vurgular."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'vahy'in hızlı ve gizli bir işaret veya söz olduğunu belirtir. Bu ayetteki kullanımı, şeytanların birbirlerine 'zuhrufe'l-kavl'i (cazip sözleri) fısıldamalarını, yani sinsi ve aldatıcı bir iletişim kurmalarını ifade eder."}]},{"word":"زُخْرُفَ","root":"ز-خ-ر-ف","rootLatin":"z-h-r-f","meaning":"Dışı süslü, gösterişli ancak içi boş ve aldatıcı olan söz veya şeyi ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'zuhruf' kelimesinin altın, süsleme ve dış görünüşü güzel olan ancak içsel değeri olmayan şeyleri ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'zuhrufe'l-kavl' (cazip sözler) ifadesi, şeytanların kullandığı sözlerin dıştan çekici, süslü ve hoş göründüğünü, ancak gerçekte aldatıcı ve batıl olduğunu vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'zuhruf'un süslenmiş, yaldızlanmış ve aldatıcı bir güzelliğe sahip olan şeyleri ifade ettiğini açıklar. Bu bağlamda, şeytanların sözlerinin hakikatten yoksun, sadece dış görünüşüyle insanları etkilemeye yönelik olduğunu belirtir."}]},{"word":"غُرُورًا","root":"غ-ر-ر","rootLatin":"ğ-r-r","meaning":"Aldatma, yanıltma ve boş ümitlerle kandırma eylemini veya sonucunu ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'ğurûr' kelimesinin, bir şeyi olduğundan farklı göstererek aldatmak, yanıltmak ve boş ümitlere sevk etmek anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'ğurûrâ' ifadesi, şeytanların süslü sözlerinin amacının insanları aldatmak, onları batıla yönlendirmek ve gerçeklerden uzaklaştırmak olduğunu açıkça ortaya koyar."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'ğurûr'un, bir kimsenin kendisini aldatması veya başkası tarafından aldatılması olduğunu ifade eder. Bu ayetteki kullanımı, şeytanların cazip sözlerinin, insanları hakikatten uzaklaştırarak bir aldanma ve yanılgı içine düşürme amacı taşıdığını gösterir."}]},{"word":"يَفْتَرُونَ","root":"ف-ر-ي","rootLatin":"f-r-y","meaning":"Yalan uydurmak, iftira atmak ve asılsız iddialarda bulunmak anlamındadır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'iftira' kelimesinin kökünün 'fary' (yarmak, kesmek) fiilinden geldiğini ve yalan uydurmak, asılsız iddialarda bulunmak anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'mâ yefterûn' ifadesi, şeytanların peygamberlere ve Allah'a karşı uydurdukları yalanları, asılsız iddiaları ve iftiraları ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'iftira'nın, bir şeyi aslı olmaksızın uydurmak ve yalan söylemek olduğunu açıklar. Bu ayette, şeytanların peygamberlere karşı kullandıkları aldatıcı sözlerin, tamamen uydurma ve gerçeğe aykırı olduğunu vurgular."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3** — Ahmed Avni Konuk · *6/112*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3** — Ahmed Avni Konuk · *6/112*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3** — Ahmed Avni Konuk · *6/112*
- **En'âm Sûresi** · *6/112*
- **En'âm Sûresi** · *6/112*
- **Vahiy ve Cebrâîl** · *6/112*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3** — Ahmed Avni Konuk · *6/112*
- **Vahiy ve Cebrâîl** · *6/112*
- **Hicr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Enam 6/112*
- **Hicr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Enam 6/112*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3** — Ahmed Avni Konuk · *En'âm, 6/112*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3** — Ahmed Avni Konuk · *En'âm, 6/112*