# En'âm Sûresi, 120. Âyet (6:120)

> وَذَرُوا۟ ظَـٰهِرَ ٱلْإِثْمِ وَبَاطِنَهُۥٓ ۚ إِنَّ ٱلَّذِينَ يَكْسِبُونَ ٱلْإِثْمَ سَيُجْزَوْنَ بِمَا كَانُوا۟ يَقْتَرِفُونَ

*Veżerû zâhira-l-iśmi vebâtineh(u)(c) inne-lleżîne yeksibûne-l-iśme seyuczevne bimâ kânû yakterifûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Günahın açığını da bırakın, gizlisini de. Çünkü günah kazananlar yaptıkları karşılığında cezalandırılacaklardır.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/6/120

---

## Tefsir

{"topics":["helal-haram","ahiret-mukafat","hesap-mizan"]}

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, günahın hem açık hem de gizli yönlerinden sakınmayı emretmekte ve günah işleyenlerin akıbetini bildirmektedir. Temel kavramlar, günahın mahiyetini ve sonuçlarını dilbilimsel bir derinlikle ele almaktadır.","keyConcepts":[{"word":"ذَرُوا۟","root":"و ذ ر","rootLatin":"v-z-r","meaning":"Bırakın, terk edin, vazgeçin anlamındadır ve günahın her türlüsünden uzak durmayı emreder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'vezera' fiilinin asıl anlamının 'terk etmek' olduğunu belirtir. Ayetteki 'vezirû' emri, günahın açık ve gizli her türlüsünden tamamen uzak durma, onları terk etme yükümlülüğünü ifade eder. Bu, sadece yapmaktan kaçınmak değil, aynı zamanda onlara yönelme arzusunu da bırakmayı içerir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'vezera' fiilinin Kur'an'da 'terk etmek' ve 'bırakmak' anlamında kullanıldığını vurgular. Bu ayetteki kullanımı, günahın zahiri ve batıni yönlerini tamamen terk etme, onlardan el çekme mecazını taşır."}]},{"word":"ظَـٰهِرَ","root":"ظ ه ر","rootLatin":"z-h-r","meaning":"Görünen, açık olan anlamındadır ve günahın herkes tarafından bilinen, aleni kısmını ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'zâhir' kelimesinin 'açık, görünen, belli olan' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'zâhiru'l-is̱m', insanların gözü önünde işlenen, herkesin fark edebileceği günahları ifade eder. Bu, günahın toplumsal boyutunu ve aleniyetini vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'zâhir'in bir şeyin dış yüzü, görünen kısmı olduğunu açıklar. Ayetteki 'zâhiru'l-is̱m', günahın dışa yansıyan, başkaları tarafından algılanabilen, şeriatın açıkça yasakladığı fiilleri kapsar."}]},{"word":"بَاطِنَهُۥٓ","root":"ب ط ن","rootLatin":"b-t-n","meaning":"Gizli olan, içte saklı olan anlamındadır ve günahın kalpteki niyet, düşünce ve gizli fiillerini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'batın' kelimesinin 'bir şeyin iç yüzü, gizli olanı' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'bâtınuhu', kalpteki kötü niyetler, gizli şehvetler, haset gibi kimsenin bilmediği, ancak Allah'ın bildiği günahları ifade eder. Bu, günahın manevi ve içsel boyutuna dikkat çeker."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'batın'ın 'zâhir'in zıddı olduğunu ve bir şeyin iç kısmını, gizli yönünü ifade ettiğini açıklar. Ayetteki 'bâtınuhu', kalpteki kötü düşünceler, gizli şirk, riya gibi dışarıdan fark edilemeyen, ancak kişinin kendi içinde taşıdığı günahları kapsar."}]},{"word":"ٱلْإِثْمِ","root":"أ ث م","rootLatin":"e-s-m","meaning":"Günah, suç, ceza gerektiren fiil anlamındadır ve Allah'ın emirlerine aykırı olan her türlü davranışı kapsar.","sources":[{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'is̱m' kavramının Kur'an'da genellikle 'Allah'a karşı işlenen suç, günah' anlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayette 'is̱m', hem açık hem de gizli yönleriyle, Allah'ın rızasına aykırı olan her türlü fiili ve niyeti ifade eder. Izutsu, 'is̱m'in kişinin ahirette cezalandırılmasına yol açan eylemleri kapsadığını vurgular."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'is̱m'in asıl anlamının 'iyilikten geri kalmak, yavaşlamak' olduğunu ve şeriat dilinde 'Allah'ın emrine aykırı olan fiil' için kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'el-is̱m', hem zahiri hem de batıni olarak Allah'ın sınırlarını aşan, O'nun hoşnut olmadığı her türlü eylemi ve niyeti ifade eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'is̱m'in Kur'an'da genellikle 'günah, suç, kötülük' anlamlarında kullanıldığını ve kişinin ahiretteki sorumluluğunu ifade ettiğini belirtir. Bu ayetteki 'el-is̱m', hem görünürdeki haramları hem de kalpteki kötü niyetleri kapsayan geniş bir günah yelpazesini ifade eder."}]},{"word":"يَكْسِبُونَ","root":"ك س ب","rootLatin":"k-s-b","meaning":"Kazanırlar, elde ederler anlamındadır ve günahı isteyerek, bilinçli bir şekilde işleme fiilini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'kesb'in 'bir şeyi elde etmek, kazanmak' anlamına geldiğini ve genellikle kişinin kendi iradesiyle yaptığı fiiller için kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'yeksibûne'l-is̱m', günahı bilinçli bir tercih ve çabayla işleyenleri, yani günahı adeta bir kazanç gibi elde edenleri ifade eder. Bu, günahın kasıtlı ve sorumlu bir eylem olduğunu vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'kesb'in 'bir şeyi çaba sarf ederek elde etmek' olduğunu ve Kur'an'da genellikle kişinin kendi fiillerinin karşılığını kazanması bağlamında kullanıldığını belirtir. 'Yeksibûne'l-is̱m' ifadesi, günahı işlemek için gösterilen çabayı ve bu çabanın sonucunda günahı 'kazanmayı' ifade eder ki bu da ahiretteki cezanın hak edilmiş olduğunu gösterir."}]},{"word":"يَقْتَرِفُونَ","root":"ق ر ف","rootLatin":"k-r-f","meaning":"İşlerler, yaparlar, kazanırlar anlamındadır ve günahı fiilen işleme, onu hayata geçirme eylemini ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'iktirâf' fiilinin 'işlemek, yapmak, kazanmak' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'yakterifûne', günahı fiilen işleyen, onu eyleme dönüştüren kişileri ifade eder. Bu kelime, günahın sadece niyetle kalmayıp, somut bir fiil olarak ortaya konulmasını vurgular."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'iktirâf'ın 'bir şeyi elde etmek, işlemek' anlamına geldiğini ve genellikle kötü fiiller için kullanıldığını belirtir. 'Yakterifûne' ifadesi, günahı işleme, onu hayata geçirme eylemini, yani günahın fiiliyata dökülmesini ifade eder. Bu, 'kesb' ile birlikte günahın hem niyet hem de fiil boyutunu kapsar."}]}]}

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Veżerû"},{"position":2,"translit":"zâhira"},{"position":3,"translit":"l-iśmi"},{"position":4,"translit":"vebâtineh(u)(c)"},{"position":5,"translit":"inne"},{"position":6,"translit":"lleżîne"},{"position":7,"translit":"yeksibûne"},{"position":8,"translit":"l-iśme"},{"position":9,"translit":"seyuczevne"},{"position":10,"translit":"bimâ"},{"position":11,"translit":"kânû"},{"position":12,"translit":"yakterifûn(e)"}]

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":1,"surface":"ذَرُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"و-ذ-ر","rootLatin":"dh-r-w","lemma":"ذَرُوا","form":"Mücerred","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"bırakın","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Emir fiil"},{"position":2,"surface":"ظَـٰهِرَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ظ-ه-ر","rootLatin":"dh-h-r","lemma":"ظَاهِر","form":"Fâ'il","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"açığını","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih","izafet":"Muzâf"},{"position":3,"surface":"ٱلْإِثْمِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ا-ث-م","rootLatin":"'-th-m","lemma":"إِثْم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"günahın","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":4,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":4,"surface":"بَاطِنَهُۥٓ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ب-ط-ن","rootLatin":"b-t-n","lemma":"بَاطِن","form":"Fâ'il","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki kelimeye atfedildiği için mansûb","gloss":"gizlisini","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Ma'tûf","izafet":"Muzâf"},{"position":4,"surface":"هُۥٓ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onun","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":5,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"şüphesiz","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Nâsih harf"},{"position":6,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"o kimseler ki","binaDurumu":"Mebnî (ism-i mevsûl)","gorev":"Nâsih harfin ismi"},{"position":7,"surface":"يَكْسِبُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ك-س-ب","rootLatin":"k-s-b","lemma":"كَسَبَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edici edat olmadığı için merfû","gloss":"kazanırlar","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":8,"surface":"ٱلْإِثْمَ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ا-ث-م","rootLatin":"'-th-m","lemma":"إِثْم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"günahı","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":9,"surface":"سَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstikbal","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"سَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"yakında","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":9,"surface":"يُجْزَوْنَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ج-ز-ي","rootLatin":"j-z-y","lemma":"جَزَى","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"İnne'nin haberi olduğu için merfû","gloss":"ceza göreceklerdir","irabMarker":"nûn ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Meçhul muzâri fiil"},{"position":10,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ile","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":10,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"o şey ki","binaDurumu":"Mebnî (ism-i mevsûl)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":11,"surface":"كَانُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"idiler","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":12,"surface":"يَقْتَرِفُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ق-ر-ف","rootLatin":"q-r-f","lemma":"اِقْتَرَفَ","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edici edat olmadığı için merfû","gloss":"işliyorlardı","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâri fiil"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **En'âm Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *6/120*
- **En'âm Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *6/120*
- **Terzi, Elif, Terâzî, Teradî — İrfan Mektebi, Kırk Seyir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *En’am 6-129*
- **Terzi, Elif, Terâzî, Teradî — İrfan Mektebi, Kırk Seyir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *En’am 6-129*