# En'âm Sûresi, 136. Âyet (6:136)

> وَجَعَلُوا۟ لِلَّهِ مِمَّا ذَرَأَ مِنَ ٱلْحَرْثِ وَٱلْأَنْعَـٰمِ نَصِيبًا فَقَالُوا۟ هَـٰذَا لِلَّهِ بِزَعْمِهِمْ وَهَـٰذَا لِشُرَكَآئِنَا ۖ فَمَا كَانَ لِشُرَكَآئِهِمْ فَلَا يَصِلُ إِلَى ٱللَّهِ ۖ وَمَا كَانَ لِلَّهِ فَهُوَ يَصِلُ إِلَىٰ شُرَكَآئِهِمْ ۗ سَآءَ مَا يَحْكُمُونَ

*Vece'alû li(A)llâhi mimmâ żerae mine-lharśi vel-en'âmi nasîben fekâlû hâżâ li(A)llâhi biza'mihim vehâżâ lişurakâ-inâ(s) femâ kâne lişurakâ-ihim felâ yasilu ila(A)llâh(i)(s) vemâ kâne li(A)llâhi fehuve yasilu ilâ şurakâ-ihim(k) sâe mâ yahkumûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Allah'ın yarattığı ekinlerden ve hayvanlardan O'na bir pay ayırdılar ve akıllarınca, "Şu, Allah için, şu da bizim ortaklarımız (putlarımız) için" dediler. Ortakları için olan Allah'ınkine eklenmiyor. Allah için olan ise ortaklarınkine ekleniyor.. Ne kötü hükmediyorlar!

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/6/136

---

## Tefsir

{"topics":["kufur-sirk","musrikler","helal-haram"]}

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, müşriklerin Allah'a ve ortak koştukları varlıklara ayırdıkları paylardaki çarpık mantıklarını ve bu hükümlerinin kötülüğünü dilbilimsel olarak ortaya koymaktadır. Özellikle 'ceale', 'zerae', 'nasîb' ve 'hükm' kavramları üzerinden onların batıl inanç sistemlerinin temelleri ve sonuçları incelenmektedir.","keyConcepts":[{"word":"جَعَلُوا۟","root":"ج ع ل","rootLatin":"c-a-l","meaning":"Müşriklerin, Allah'ın yarattıklarından pay ayırma eylemini ve bu eylemin bir 'kılma', 'yapma' anlamını ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ceale' fiilinin bir şeyi bir halden başka bir hale dönüştürme, bir şeyi başka bir şey kılma anlamlarını taşıdığını belirtir. Ayetteki 'cealû' ifadesi, müşriklerin kendi iradeleriyle Allah'ın yarattıklarını ikiye ayırıp, bir kısmını Allah'a, bir kısmını da ortaklarına tahsis etme eylemini vurgular. Bu, onların kendi zanlarına göre bir 'kılma' ve 'taksim etme' fiilidir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'ceale' fiilinin bazen 'hükmetme' veya 'takdir etme' anlamında kullanılabileceğini ifade eder. Bu ayetteki kullanımı, müşriklerin kendi batıl inançları doğrultusunda bir hüküm vererek, Allah'ın yarattıklarını paylaştırmalarını ve bu paylaştırmayı bir 'kural' haline getirmelerini mecazi olarak anlatır."}]},{"word":"ذَرَأَ","root":"ذ ر أ","rootLatin":"z-r-a","meaning":"Allah'ın yoktan var etme, yaratma ve çoğaltma fiilini ifade eder, özellikle canlı varlıklar için kullanılır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'zerae' kelimesinin 'yaratmak, icat etmek' anlamında olduğunu ve özellikle canlıların yaratılışı için kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'mimmâ zerae' ifadesi, müşriklerin pay ayırdıkları ekin ve hayvanların bizzat Allah tarafından yaratıldığını, dolayısıyla bu yaratılanlar üzerindeki tasarruf hakkının da yalnızca Allah'a ait olduğunu vurgular."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'zerae' fiilinin 'yaratmak, çoğaltmak ve yaymak' anlamlarını içerdiğini açıklar. Bu ayette, Allah'ın ekinleri ve hayvanları yaratıp çoğaltması, yani rızık kaynağı kılmasına rağmen, müşriklerin bu nimetleri kendi zanlarına göre paylaştırmalarının çelişkisini ortaya koyar."}]},{"word":"نَصِيبًا","root":"ن ص ب","rootLatin":"n-s-b","meaning":"Bir şeye ayrılan pay, hisse veya kısmet anlamına gelir ve burada müşriklerin kendi belirledikleri oranda ayırdıkları kısmı ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Es-Sicistânî, 'nasîb' kelimesinin 'bir şeye ayrılan kısım, hisse' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'nasîben' ifadesi, müşriklerin Allah'ın yarattıklarından keyfi olarak bir pay belirleyip ayırmalarını, yani kendi iradeleriyle bir taksimat yapmalarını ifade eder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'nasîb'in 'bir şeyden ayrılan belirli bir miktar' olduğunu ve bu miktarın bazen adaletle, bazen de keyfi olarak belirlenebileceğini açıklar. Ayetteki bağlamda, müşriklerin kendi zanlarına göre, yani adaletsiz ve batıl bir şekilde belirledikleri payı ifade eder."}]},{"word":"يَحْكُمُونَ","root":"ح ك م","rootLatin":"h-k-m","meaning":"Müşriklerin Allah'ın hükmüne aykırı olarak kendi zanlarına göre verdikleri kararı, yargıyı veya hükmü ifade eder.","sources":[{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'hükm' kelimesinin 'bir şeyi sağlamlaştırmak, bir konuda karar vermek ve yargıda bulunmak' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'yahkumûne' ifadesi, müşriklerin Allah'ın yaratma ve rızık verme konusundaki mutlak otoritesini hiçe sayarak, kendi batıl inançları doğrultusunda bir 'hüküm' tesis etmelerini ve bu hükmün ne kadar kötü olduğunu vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'hükm' kavramının Kur'an'da genellikle 'Allah'ın mutlak iradesi ve yasası' anlamında kullanıldığını, ancak bu ayetteki gibi bağlamlarda, Allah'ın hükmüne karşı gelen insanların kendi 'yargılarını' ifade ettiğini belirtir. Müşriklerin 'ne kötü hüküm veriyorlardı' ifadesi, onların Allah'ın hükmüne karşı kendi batıl yargılarını koymalarının ahlaki ve dini sapkınlığını gösterir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"El-Kefevî, 'hükm'ün 'bir şeyi diğerinden ayırmak ve bir konuda kesin karar vermek' olduğunu açıklar. Ayetteki 'yahkumûne' fiili, müşriklerin Allah'a ve ortaklarına ayırdıkları paylar konusunda kendi batıl ölçütlerine göre kesin bir ayrım ve karar verdiklerini, ancak bu kararın Allah katında hiçbir geçerliliğinin olmadığını ifade eder."}]}]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"جَعَلُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ج-ع-ل","rootLatin":"j-'-l","lemma":"جَعَلَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"kıldılar, ayırdılar"},{"position":2,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"için"},{"position":2,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Allah'a"},{"position":3,"surface":"مِمَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-den"},{"position":3,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mebnî mahallen mecrûr","gloss":"şeyden"},{"position":4,"surface":"ذَرَأَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ذ-ر-أ","rootLatin":"dh-r-'","lemma":"ذَرَأَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yarattı"},{"position":5,"surface":"مِنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-den"},{"position":6,"surface":"ٱلْحَرْثِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ح-ر-ث","rootLatin":"h-r-th","lemma":"حَرْث","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ekin"},{"position":7,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":7,"surface":"ٱلْأَنْعَـٰمِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-ع-م","rootLatin":"n-'-m","lemma":"أَنْعَام","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Atıf harfi ile önceki mecrûr isme atfedildiği için mecrûr","gloss":"hayvanlar"},{"position":8,"surface":"نَصِيبًۭا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-ص-ب","rootLatin":"n-s-b","lemma":"نَصِيب","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"bir pay"},{"position":9,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"böylece"},{"position":9,"surface":"قَالُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dediler"},{"position":10,"surface":"هَـٰذَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هَـٰذَا","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mebnî mahallen merfû","gloss":"bu"},{"position":11,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"için"},{"position":11,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr (haber konumunda)","gloss":"Allah'ındır"},{"position":12,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ile"},{"position":12,"surface":"زَعْمِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ز-ع-م","rootLatin":"z-'-m","lemma":"زَعْم","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"zanları"},{"position":12,"surface":"هِمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî mahallen mecrûr","gloss":"onların"},{"position":13,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":13,"surface":"هَـٰذَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هَـٰذَا","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mebnî mahallen merfû","gloss":"bu"},{"position":14,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"için"},{"position":14,"surface":"شُرَكَآئِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ش-ر-ك","rootLatin":"sh-r-k","lemma":"شُرَكَاء","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr (haber konumunda)","gloss":"ortaklarımıza"},{"position":14,"surface":"نَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müşterek","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî mahallen mecrûr","gloss":"bizim"},{"position":15,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"o halde"},{"position":15,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Şart","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mebnî mahallen merfû","gloss":"her ne"},{"position":16,"surface":"كَانَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Nâkıs","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"oldu"},{"position":17,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"için"},{"position":17,"surface":"شُرَكَآئِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ش-ر-ك","rootLatin":"sh-r-k","lemma":"شُرَكَاء","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ortaklarına"},{"position":17,"surface":"هِمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî mahallen mecrûr","gloss":"onların"},{"position":18,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cevap","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"o zaman"},{"position":18,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nefy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"değil"},{"position":19,"surface":"يَصِلُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"و-ص-ل","rootLatin":"w-s-l","lemma":"وَصَلَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"ulaşır"},{"position":20,"surface":"إِلَى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-e, -a"},{"position":21,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Allah'a"},{"position":22,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":22,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Şart","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mebnî mahallen merfû","gloss":"her ne"},{"position":23,"surface":"كَانَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Nâkıs","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"oldu"},{"position":24,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"için"},{"position":24,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Allah'a"},{"position":25,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cevap","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"o zaman"},{"position":25,"surface":"هُوَ","pos":"harf","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mebnî mahallen merfû","gloss":"o"},{"position":26,"surface":"يَصِلُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"و-ص-ل","rootLatin":"w-s-l","lemma":"وَصَلَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"ulaşır"},{"position":27,"surface":"إِلَىٰ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-e, -a"},{"position":28,"surface":"شُرَكَآئِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ش-ر-ك","rootLatin":"sh-r-k","lemma":"شُرَكَاء","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ortaklarına"},{"position":28,"surface":"هِمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî mahallen mecrûr","gloss":"onların"},{"position":29,"surface":"سَآءَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"س-و-ء","rootLatin":"s-w-'","lemma":"سَاءَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"ne kötü"},{"position":30,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Fâil olduğu için mebnî mahallen merfû","gloss":"şey"},{"position":31,"surface":"يَحْكُمُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ح-ك-م","rootLatin":"h-k-m","lemma":"حَكَمَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"hükmediyorlar"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **En'âm Sûresi** · *6/136*
- **En'âm Sûresi** · *6/136*
- **Yûnus Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *6/136*
- **Yûnus Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *6/136*