# En'âm Sûresi, 142. Âyet (6:142)

> وَمِنَ ٱلْأَنْعَـٰمِ حَمُولَةً وَفَرْشًا ۚ كُلُوا۟ مِمَّا رَزَقَكُمُ ٱللَّهُ وَلَا تَتَّبِعُوا۟ خُطُوَٰتِ ٱلشَّيْطَـٰنِ ۚ إِنَّهُۥ لَكُمْ عَدُوٌّ مُّبِينٌ

*Vemine-l-en'âmi hamûleten veferşâ(en)(c) kulû mimmâ razekakumu(A)llâhu velâ tettebi'û ḣutuvâti-şşeytân(i)(c) innehu lekum ‘aduvvun mubîn(un)*

**Meal (Diyanet):** Yine O, hayvanlardan da irili ufaklı var edendir. Allah'ın size rızık olarak verdiğinden yiyin de şeytanın adımlarına uymayın. Çünkü o, sizin için apaçık bir düşmandır.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/6/142

---

## Tefsir

{"topics":["rizik","seytan-vesvese","helal-haram","yaratilis"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَمِنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"مِنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den, -dan"},{"position":2,"surface":"ٱلْأَنْعَـٰمِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-ع-م","rootLatin":"n-'-m","lemma":"أَنْعَام","form":"Ef'âl","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"hayvanlar"},{"position":3,"surface":"حَمُولَةًۭ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ح-م-ل","rootLatin":"h-m-l","lemma":"حَمُولَة","form":"Fa'ûle","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb (takdir edilen fiilin mef'ûlü)","gloss":"yük hayvanı"},{"position":4,"surface":"وَفَرْشًۭا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":4,"surface":"فَرْشًۭا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ف-ر-ش","rootLatin":"f-r-sh","lemma":"فَرْش","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Atıf harfi ile önceki mansûb isme atfedildiği için mansûb","gloss":"kesimlik hayvan"},{"position":5,"surface":"كُلُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"أ-ك-ل","rootLatin":"a-k-l","lemma":"أَكَلَ","form":"-","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"yiyin"},{"position":6,"surface":"مِمَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den, -dan"},{"position":6,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"şey"},{"position":7,"surface":"رَزَقَكُمُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ر-ز-ق","rootLatin":"r-z-q","lemma":"رَزَقَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"rızıklandırdı"},{"position":7,"surface":"كُمُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Fiilin mef'ûlün bihi olduğu için mansûb","gloss":"sizi"},{"position":8,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fiilin fâili olduğu için merfû","gloss":"Allah"},{"position":9,"surface":"وَلَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":9,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Nehiy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"yapmayın"},{"position":10,"surface":"تَتَّبِعُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ت-ب-ع","rootLatin":"t-b-'-","lemma":"اِتَّبَعَ","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Nehiy harfi (لَا) ile meczûm olduğu için meczûm","gloss":"uymayın"},{"position":11,"surface":"خُطُوَٰتِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"خ-ط-و","rootLatin":"kh-t-w","lemma":"خُطْوَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Fiilin mef'ûlün bihi olduğu için mansûb","gloss":"adımları"},{"position":12,"surface":"ٱلشَّيْطَـٰنِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ش-ط-ن","rootLatin":"sh-t-n","lemma":"شَيْطَان","form":"Fey'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"şeytanın"},{"position":13,"surface":"إِنَّهُۥ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"şüphesiz ki"},{"position":13,"surface":"هُۥ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"o"},{"position":14,"surface":"لَكُمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"sizin için"},{"position":14,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"sizin"},{"position":15,"surface":"عَدُوٌّۭ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ع-د-و","rootLatin":"'-d-w","lemma":"عَدُوّ","form":"Fa'ûl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"İnne'nin haberi olduğu için merfû","gloss":"düşman"},{"position":16,"surface":"مُّبِينٌۭ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ب-ي-ن","rootLatin":"b-y-n","lemma":"مُبِين","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için merfû","gloss":"apaçık"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"En'âm Suresi 142. ayet, hayvanların yaratılış amacını, rızık kavramını ve şeytanın düşmanlığını vurgulayarak, helal rızık tüketimi ve şeytanın adımlarından sakınma üzerine önemli dilbilimsel ve semantik derinlikler sunmaktadır.","keyConcepts":[{"word":"ٱلْأَنْعَـٰمِ","root":"ن ع م","rootLatin":"n-'-m","meaning":"Bu kelime, evcil hayvanları, özellikle deve, sığır, koyun ve keçiyi ifade eder ve ayette yük taşıma ve kesim gibi faydaları olan hayvanları belirtir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'en'âm' kelimesinin nimet ve refah anlamındaki 'na'm' kökünden geldiğini belirtir. Ayetteki kullanımıyla, Allah'ın insanlara bahşettiği ve çeşitli faydalar sağlayan evcil hayvanları ifade eder, bu da onların bir nimet olduğunu gösterir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'en'âm' kelimesini genel olarak 'hayvanlar' anlamında kullanır, ancak Kur'an'daki bağlamlarda genellikle dört ayaklı evcil hayvanları kapsadığını ima eder. Bu ayette, yük taşıma ve kesim için kullanılan belirli türdeki hayvanlara işaret eder."}]},{"word":"حَمُولَةً","root":"ح م ل","rootLatin":"h-m-l","meaning":"Bu kelime, yük taşıyan hayvanları ifade eder ve ayette hayvanların taşıma kapasitesine vurgu yapar.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'hamûle' kelimesini 'yük taşıyan hayvanlar' olarak açıklar. Ayetteki bağlamda, Allah'ın insanlara yüklerini taşımaları için yarattığı hayvanları ifade eder, bu da onların pratik faydasına işaret eder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'hamûle'nin 'haml' (yük) kökünden türediğini ve yük taşıma kapasitesine sahip hayvanları ifade ettiğini belirtir. Ayette, bu hayvanların insanların ihtiyaçlarını karşılamadaki rolünü vurgular."}]},{"word":"فَرْشًا","root":"ف ر ش","rootLatin":"f-r-ş","meaning":"Bu kelime, kesim için kullanılan veya yere yakın olan hayvanları ifade eder ve ayette hayvanların etinden faydalanmaya işaret eder.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'farş' kelimesinin 'yere serilen, yayılan' anlamından geldiğini ve bu bağlamda kesim için yere yatırılan veya boyu kısa olan hayvanları ifade ettiğini belirtir. Ayette, hayvanların etinden ve derisinden faydalanma yönüne vurgu yapar."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'farş' kelimesinin hem yere serilen şeyleri hem de küçükbaş hayvanları ifade ettiğini belirtir. Ayetteki kullanımıyla, yük taşımaya uygun olmayan, daha çok etinden ve diğer ürünlerinden faydalanılan hayvanları kasteder."}]},{"word":"رَزَقَكُمُ","root":"ر ز ق","rootLatin":"r-z-q","meaning":"Bu kelime, Allah'ın insanlara verdiği rızkı, geçim kaynaklarını ve nimetleri ifade eder.","sources":[{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'rızk' kavramının Kur'an'da sadece maddi geçim kaynaklarını değil, aynı zamanda manevi nimetleri de kapsayan geniş bir anlama sahip olduğunu belirtir. Ayette, Allah'ın insanlara bahşettiği her türlü helal nimeti ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'rızk' kelimesinin 'verilen, bahşedilen şey' anlamına geldiğini ve Allah'ın kullarına verdiği her türlü faydalı şeyi kapsadığını açıklar. Ayette, hayvanlardan elde edilen faydalar da dahil olmak üzere, Allah'ın insanlara sunduğu geçim kaynaklarını vurgular."}]},{"word":"خُطُوَٰتِ","root":"خ ط و","rootLatin":"h-t-v","meaning":"Bu kelime, 'adımlar' anlamına gelir ve ayette şeytanın insanları saptırmak için attığı yolları ve vesveseleri ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'hutuvât' kelimesinin 'adım atmak' fiilinden türediğini ve mecazi olarak birinin izinden gitmek, yolunu takip etmek anlamına geldiğini belirtir. Ayette, şeytanın insanları günaha sürüklemek için kullandığı yöntemleri ve telkinleri ifade eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'hutuvât' kelimesinin Kur'an'da genellikle şeytanın saptırıcı adımları bağlamında kullanıldığını ve bu adımların insanları harama, günaha ve Allah'ın rızasından uzaklaştırmaya yönelik olduğunu vurgular. Ayette, şeytanın vesveselerine uymama emrini pekiştirir."}]},{"word":"عَدُوٌّ","root":"ع د و","rootLatin":"'-d-v","meaning":"Bu kelime, 'düşman' anlamına gelir ve ayette şeytanın insanlara karşı olan apaçık düşmanlığını ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'adüvv' kelimesinin 'aşmak, sınırı geçmek' anlamındaki 'adâ' kökünden geldiğini ve düşmanın, başkasının hakkına tecavüz eden kişi olduğunu belirtir. Ayette, şeytanın insanlara karşı olan düşmanlığının, onları doğru yoldan saptırma çabasıyla ortaya çıktığını vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'adüvv' kavramının Kur'an'da genellikle mutlak bir düşmanlığı ifade ettiğini ve şeytanın bu düşmanlığının insanlığın varoluşsal bir gerçeği olduğunu belirtir. Ayette, şeytanın insanlara karşı olan düşmanlığının açık ve net bir şekilde ifade edildiğini vurgular."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **En'âm Sûresi** · *6/142*
- **En'âm Sûresi** · *6/142*