# En'âm Sûresi, 146. Âyet (6:146)

> وَعَلَى ٱلَّذِينَ هَادُوا۟ حَرَّمْنَا كُلَّ ذِى ظُفُرٍ ۖ وَمِنَ ٱلْبَقَرِ وَٱلْغَنَمِ حَرَّمْنَا عَلَيْهِمْ شُحُومَهُمَآ إِلَّا مَا حَمَلَتْ ظُهُورُهُمَآ أَوِ ٱلْحَوَايَآ أَوْ مَا ٱخْتَلَطَ بِعَظْمٍ ۚ ذَٰلِكَ جَزَيْنَـٰهُم بِبَغْيِهِمْ ۖ وَإِنَّا لَصَـٰدِقُونَ

*Ve'alâ-lleżîne hâdû harramnâ kulle żî zufur(in)(s) vemine-lbekari velġanemi harramnâ ‘aleyhim şuhûmehumâ illâ mâhamelet zuhûruhumâ evi-lhavâyâ ev mâ-ḣteleta bi'azm(in)(c) żâlike cezeynâhum bibaġyihim(s) ve-innâ lesâdikûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Yahudilere tırnaklı hayvanların hepsini haram kıldık. Sığır ve koyunların ise, sırtlarında veya bağırsaklarında bulunanlar, ya da kemiklerine karışanlar dışındaki içyağlarını (yine) onlara haram kıldık. İşte böyle, azgınlıkları sebebiyle onları cezalandırdık. Biz elbette doğru söyleyenleriz.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/6/146

---

## Tefsir

{"topics":["ehli-kitap","helal-haram","hukuk-ceza"]}

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Yahudilere haram kılınan bazı yiyecekleri ve bu yasağın sebebini açıklamaktadır. Ayet, 'haram kılma', 'tırnaklı hayvan', 'sığır', 'davar', 'yağlar' ve 'aşırı gitme' gibi temel kavramlar üzerinden ilahi hükmün gerekçesini ve doğruluğunu vurgular.","keyConcepts":[{"word":"حَرَّمْنَا","root":"ح ر م","rootLatin":"h-r-m","meaning":"Allah'ın bir şeyi yasaklaması, helal olmaktan çıkarması anlamına gelir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Haram, şeriatın yasakladığı şeydir. Aslında 'haram', bir şeyin başkasına ulaşmasını engelleyen her şey için kullanılır. Ayetteki 'harramnâ' fiili, Allah'ın Yahudilere bazı şeyleri şer'an yasakladığını, onlara helal kılmadığını ifade eder. Bu, bir şeyi kullanma veya tüketme hakkının kaldırılmasıdır."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Haram, şer'an yasaklanan ve yapılması halinde ceza gerektiren fiildir. 'Harramnâ' ifadesi, Allah'ın kendi iradesiyle belirli şeyleri Yahudiler için mübah olmaktan çıkarıp, onlara yasak kıldığını belirtir. Bu, ilahi bir hüküm ve kısıtlamadır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Haram kavramı, Kur'an'da genellikle ilahi bir yasaklama ve kutsal bir sınırlandırma anlamında kullanılır. 'Harramnâ' fiili, Allah'ın belirli yiyecekler üzerindeki kutsal yasağını ifade eder ve bu yasağın, Yahudilerin kendi eylemleri sonucunda bir ceza olarak geldiğini gösterir."}]},{"word":"ظُفُرٍ","root":"ظ ف ر","rootLatin":"z-f-r","meaning":"Tırnaklı hayvanları ifade eder ve bu ayette Yahudilere haram kılınan hayvan türlerinden biridir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Zufur (ظُفُر), deve, devekuşu gibi parmakları ayrık olmayan, tırnakları tek parça olan hayvanlardır. Ayetteki 'küllü zî zufur' ifadesi, bu tür hayvanların Yahudilere haram kılındığını belirtir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Zufur, tırnaklı hayvanlar demektir. Bu ayetteki kullanımı, Yahudilere yasaklanan hayvanların genel bir kategorisini ifade eder. Bu, özellikle toynakları ayrık olmayan hayvanları kapsar."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Zufur, insanın tırnağı ve hayvanın tırnağı/toynağı için kullanılır. Ayetteki 'zî zufur' ifadesi, toynakları yarık olmayan, yani tek parça tırnağa sahip olan hayvanları kasteder. Bu, deve, devekuşu gibi hayvanları içerir ve Yahudilere haram kılınan yiyeceklerdendir."}]},{"word":"شُحُومَهُمَآ","root":"ش ح م","rootLatin":"ş-h-m","meaning":"Sığır ve davarın iç yağlarını ifade eder, ancak bazı kısımları istisna edilmiştir.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Şuhûm (شُحُوم), şahm kelimesinin çoğuludur ve hayvanların iç yağlarını ifade eder. Ayetteki 'şuhûmehumâ' ifadesi, sığır ve davarın iç yağlarının Yahudilere haram kılındığını, ancak sırt, bağırsak ve kemik yağlarının bu yasağın dışında tutulduğunu belirtir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Şahm, etten ayrı olan yağdır. Ayetteki 'şuhûmehumâ' ifadesi, sığır ve davarın iç organlarını saran yağları kasteder. İstisna edilen kısımlar ise, bu iç yağların dışında kalan ve helal kılınan yağlardır."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Şahm, hayvanın iç kısmında bulunan yağdır. Ayetteki 'şuhûmehumâ' ifadesi, sığır ve davarın iç yağlarının Yahudilere yasaklandığını, ancak sırt, bağırsak ve kemiklere yapışık olan yağların bu yasağın dışında tutulduğunu açıkça belirtir."}]},{"word":"بِبَغْيِهِمْ","root":"ب غ ي","rootLatin":"b-ğ-y","meaning":"Yahudilerin aşırı gitmeleri, haddi aşmaları ve zulmetmeleri sebebiyle bu yasakların getirildiğini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Bağy (بَغْي), haddi aşmak, zulmetmek ve sınırı geçmek anlamına gelir. Ayetteki 'bi-bağyihim' ifadesi, Yahudilere getirilen bu yasakların, onların işledikleri zulümler, isyanlar ve ilahi sınırlara riayet etmemeleri nedeniyle bir ceza olarak konulduğunu açıklar."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Bağy, Kur'an'da genellikle haksızlık, zulüm, haddi aşma ve isyan etme anlamlarında kullanılır. Bu ayetteki 'bi-bağyihim' ifadesi, Yahudilerin ilahi emirlere karşı gelmeleri, peygamberleri öldürmeleri ve diğer günahları sebebiyle bu tür cezai yasaklamalara maruz kaldıklarını gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Bağy kavramı, Kur'an'da ahlaki ve dini bir sapmayı ifade eder. 'Bi-bağyihim' ifadesi, Yahudilerin ilahi yasalara karşı gelmeleri, zulmetmeleri ve haddi aşmaları nedeniyle Allah tarafından cezalandırıldıklarını, bu yasakların onların kötü davranışlarının bir sonucu olduğunu vurgular."}]},{"word":"لَصَـٰدِقُونَ","root":"ص د ق","rootLatin":"s-d-q","meaning":"Allah'ın sözünün ve vaadinin doğru olduğunu, bildirdiği her şeyin hakikat olduğunu ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Sıdk (صِدْق), sözün veya haberin gerçeğe uygun olmasıdır. Ayetteki 'le-sâdikûn' ifadesi, Allah'ın bu hükmü koymasında ve Yahudilere bu cezayı vermesinde doğru olduğunu, sözünde durduğunu ve bildirdiği her şeyin hakikat olduğunu teyit eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Sıdk, sözün veya fiilin gerçeğe uygun olmasıdır. 'Le-sâdikûn' ifadesi, Allah'ın bu ayette bildirdiği tüm bilgilerin, yasaklamaların ve cezalandırmaların mutlak doğru olduğunu, hiçbir şüphe taşımadığını ve ilahi adaletin bir tecellisi olduğunu vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Sıdk kavramı, Kur'an'da Allah'ın mutlak doğruluğunu ve güvenilirliğini ifade eder. 'Le-sâdikûn' ifadesi, Allah'ın bu ayetteki beyanının, yani Yahudilere getirilen yasakların ve bunun sebebinin tamamen doğru olduğunu, Allah'ın sözünün değişmez ve şaşmaz bir hakikat olduğunu belirtir."}]}]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"عَلَى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"üzerine"},{"position":2,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"o kimseler ki"},{"position":3,"surface":"هَادُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ه-و-د","rootLatin":"h-w-d","lemma":"هَادَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"Yahudi oldular"},{"position":4,"surface":"حَرَّمْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ح-ر-م","rootLatin":"h-r-m","lemma":"حَرَّمَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"haram kıldık"},{"position":5,"surface":"كُلَّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ك-ل-ل","rootLatin":"k-l-l","lemma":"كُلّ","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"her"},{"position":6,"surface":"ذِى","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Hamse","root":"ذ-و-و","rootLatin":"dh-w-w","lemma":"ذُو","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"sahibi"},{"position":7,"surface":"ظُفُرٍ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ظ-ف-ر","rootLatin":"z-f-r","lemma":"ظُفُر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"tırnak"},{"position":8,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":8,"surface":"مِنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-den"},{"position":9,"surface":"ٱلْبَقَرِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ب-ق-ر","rootLatin":"b-q-r","lemma":"بَقَر","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"sığır"},{"position":10,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":10,"surface":"ٱلْغَنَمِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"غ-ن-م","rootLatin":"gh-n-m","lemma":"غَنَم","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Atıf harfi ile önceki mecrûr isme atfedildiği için mecrûr","gloss":"koyun"},{"position":11,"surface":"حَرَّمْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ح-ر-م","rootLatin":"h-r-m","lemma":"حَرَّمَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"haram kıldık"},{"position":12,"surface":"عَلَيْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"üzerine"},{"position":12,"surface":"هِمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"onlara"},{"position":13,"surface":"شُحُومَهُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ش-ح-م","rootLatin":"sh-h-m","lemma":"شُحُوم","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"yağlarını"},{"position":13,"surface":"مَآ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمَا","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Tesniye","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"ikisinin"},{"position":14,"surface":"إِلَّا","pos":"harf","posDetail":"İstisna Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَّا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ancak"},{"position":15,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Müstesna olduğu için mahallen mansûb","gloss":"şey"},{"position":16,"surface":"حَمَلَتْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ح-م-ل","rootLatin":"h-m-l","lemma":"حَمَلَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"taşıdı"},{"position":17,"surface":"ظُهُورُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ظ-ه-ر","rootLatin":"z-h-r","lemma":"ظُهُور","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"sırtları"},{"position":17,"surface":"هُمَآ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمَا","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Tesniye","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"ikisinin"},{"position":18,"surface":"أَوِ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَوْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"veya"},{"position":19,"surface":"ٱلْحَوَايَآ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ح-و-ي","rootLatin":"h-w-y","lemma":"حَاوِيَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Atıf harfi ile önceki merfû isme atfedildiği için merfû","gloss":"bağırsaklar"},{"position":20,"surface":"أَوْ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَوْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"veya"},{"position":21,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Atıf harfi ile önceki merfû isme atfedildiği için mahallen merfû","gloss":"şey"},{"position":22,"surface":"ٱخْتَلَطَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"خ-ل-ط","rootLatin":"kh-l-t","lemma":"اِخْتَلَطَ","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"karıştı"},{"position":23,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ile"},{"position":23,"surface":"عَظْمٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ع-ظ-م","rootLatin":"'-z-m","lemma":"عَظْم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"kemik"},{"position":24,"surface":"ذَٰلِكَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ذَٰلِكَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mahallen merfû","gloss":"işte bu"},{"position":25,"surface":"جَزَيْنَـٰ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ج-ز-ي","rootLatin":"j-z-y","lemma":"جَزَى","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"cezalandırdık"},{"position":25,"surface":"هُم","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"onları"},{"position":26,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"sebebiyle"},{"position":26,"surface":"بَغْيِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ب-غ-ي","rootLatin":"b-gh-y","lemma":"بَغْي","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"aşırı gitmeleri"},{"position":26,"surface":"هِمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"onların"},{"position":27,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":27,"surface":"إِنَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"şüphesiz biz"},{"position":28,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"elbette"},{"position":28,"surface":"صَـٰدِقُونَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ص-د-ق","rootLatin":"s-d-q","lemma":"صَادِق","form":"Mücerred","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"İnne'nin haberi olduğu için merfû","gloss":"doğru sözlüleriz"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **En'âm Sûresi** · *6/146*
- **En'âm Sûresi** · *6/146*