# En'âm Sûresi, 152. Âyet (6:152)

> وَلَا تَقْرَبُوا۟ مَالَ ٱلْيَتِيمِ إِلَّا بِٱلَّتِى هِىَ أَحْسَنُ حَتَّىٰ يَبْلُغَ أَشُدَّهُۥ ۖ وَأَوْفُوا۟ ٱلْكَيْلَ وَٱلْمِيزَانَ بِٱلْقِسْطِ ۖ لَا نُكَلِّفُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا ۖ وَإِذَا قُلْتُمْ فَٱعْدِلُوا۟ وَلَوْ كَانَ ذَا قُرْبَىٰ ۖ وَبِعَهْدِ ٱللَّهِ أَوْفُوا۟ ۚ ذَٰلِكُمْ وَصَّىٰكُم بِهِۦ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُونَ

*Velâ takrabû mâle-lyetîmi illâ billetî hiye ahsenu hattâ yebluġa eşuddeh(u)(s) veevfû-lkeyle velmîzâne bilkist(i)(s) lâ nukellifu nefsen illâ vus'ahâ(s) ve-iżâ kultum fa'dilû velev kâne żâ kurbâ(s) vebi'ahdi(A)llâhi evfû(c) żâlikum vassâkum bihi le'allekum teżekkerûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Rüşdüne erişinceye kadar yetimin malına ancak en güzel şekilde yaklaşın. Ölçüyü ve tartıyı adaletle tam yapın. Biz herkesi ancak gücünün yettiği kadarıyla sorumlu tutarız. (Birisi hakkında) konuştuğunuz zaman yakınınız bile olsa adil olun. Allah'a verdiğiniz sözü tutun. İşte bunları Allah size öğüt alasınız diye emretti.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/6/152

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"En'âm Suresi 152. ayet, yetim malına yaklaşma, ölçü ve tartıda adalet, sözde adalet ve Allah'a verilen sözün yerine getirilmesi gibi temel ahlaki ve hukuki prensipleri ele almaktadır. Ayet, bu kavramlar üzerinden toplumsal düzenin ve bireysel sorumluluğun önemini vurgulamaktadır.","keyConcepts":[{"word":"تَقْرَبُوا۟","root":"ق ر ب","rootLatin":"k-r-b","meaning":"Yaklaşmak, bir şeye yakın olmak veya ona yönelmek anlamındadır ve burada yetim malına kötü niyetle dokunmaktan sakınmayı ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'kurb' kelimesinin hem mekânsal hem de manevi yakınlığı ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'lâ takrabû' ifadesi, yetim malına haksız yere veya zarar verecek şekilde yaklaşmaktan men etmeyi, yani ona kötü bir niyetle el uzatmaktan uzak durmayı vurgular. (el-Müfredât, s. 403)"},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'takrabû' fiilinin mecazi olarak 'dokunmak' veya 'müdahale etmek' anlamında kullanıldığını belirtir. Yetim malına yaklaşmama emri, ona zarar verecek her türlü tasarruftan kaçınmayı ifade eder. (Mecâzü'l-Kur'ân, c. 1, s. 204)"}]},{"word":"الْيَتِيمِ","root":"ي ت م","rootLatin":"y-t-m","meaning":"Babası vefat etmiş, ergenlik çağına ulaşmamış çocuktur ve malının korunması gereken özel bir statüye sahiptir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'yetim' kelimesinin babasını kaybetmiş çocuk için kullanıldığını ve bu durumun ona özel bir koruma ve gözetim gerektirdiğini belirtir. Ayetteki 'mâle'l-yetîm' ifadesi, bu özel statüdeki çocuğun mal varlığının dokunulmazlığını vurgular. (el-Müfredât, s. 892)"},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, yetimin babası ölmüş çocuk olduğunu ve İslam hukukunda malının korunmasının büyük önem taşıdığını ifade eder. Ayet, yetimin malına ancak onun yararına olacak şekilde tasarruf edilebileceğini belirtir. (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân, s. 177)"}]},{"word":"أَشُدَّهُۥ","root":"ش د د","rootLatin":"ş-d-d","meaning":"Ergenlik çağına ulaşmak, güçlenmek ve olgunlaşmak anlamına gelir ve yetimin malı üzerindeki kısıtlamanın kalktığı dönemi ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'eşüd' kelimesinin bedensel ve zihinsel olgunluğa erişme, güçlenme ve akıl baliğ olma halini ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'hattâ yebluğa eşüddehû' ifadesi, yetimin malına müdahale yasağının, onun kendi işlerini idare edebilecek olgunluğa erişmesine kadar devam ettiğini gösterir. (el-Müfredât, s. 448)"},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'eşüd' kelimesinin ergenlik ve reşitlik dönemini ifade ettiğini, bu dönemde kişinin kendi malını yönetme ehliyetini kazandığını belirtir. Ayet, yetim malının korunmasının bu döneme kadar sürdürülmesi gerektiğini vurgular. (Nüzhetü'l-Kulûb, s. 286)"}]},{"word":"أَوْفُوا۟","root":"و ف ي","rootLatin":"v-f-y","meaning":"Tam ve eksiksiz yerine getirmek, sözünde durmak anlamına gelir ve hem ölçü ve tartıda adaleti hem de Allah'a verilen sözü ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'vefâ' kelimesinin bir şeyi tam ve eksiksiz olarak yerine getirmek, sözünde durmak anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'evfû'l-keyle ve'l-mîzâne' ifadesi, ölçü ve tartıda tam adaleti sağlamayı; 'bi'ahdi'llâhi evfû' ise Allah'a verilen sözleri ve ahitleri eksiksiz yerine getirmeyi emreder. (el-Müfredât, s. 876)"},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'vefâ'nın bir şeyi tamamlamak ve eksiksiz kılmak olduğunu ifade eder. Ayetteki kullanımı, hem ticari muamelelerde dürüstlüğü hem de dini yükümlülüklerde sadakati kapsayan geniş bir anlam taşır. (Basâiru Zevi't-Temyîz, c. 5, s. 165)"}]},{"word":"الْقِسْطِ","root":"ق س ط","rootLatin":"k-s-t","meaning":"Adalet, hakkaniyet ve doğru ölçü anlamına gelir ve ölçü ve tartıda haksızlık yapmaktan kaçınmayı emreder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'kıst' kelimesinin adaleti, hakkaniyeti ve doğru ölçüyü ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'bi'l-kıst' ifadesi, ölçü ve tartıda hiçbir eksiklik veya fazlalık yapmadan tam bir adaletle hareket etmeyi emreder. (el-Müfredât, s. 667)"},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'kıst' kavramının Kur'an'da adaletin temel bir ilkesi olarak vurgulandığını ve özellikle ticari ilişkilerde dürüstlüğün ve hakkaniyetin sağlanması gerektiğini ifade ettiğini belirtir. Ayetteki kullanımı, toplumsal düzenin sağlanmasında adaletin merkezi rolünü gösterir. (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar, s. 195)"}]},{"word":"فَٱعْدِلُوا۟","root":"ع د ل","rootLatin":"a-d-l","meaning":"Adil olmak, doğru ve tarafsız davranmak anlamına gelir ve konuşmalarda ve hükümlerde hakkaniyeti gözetmeyi emreder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'adl' kelimesinin eşitlik, denge ve hakkaniyet anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'fe'adilû' emri, konuşurken veya hüküm verirken, akraba bile olsa, tarafsız ve doğru bir şekilde hareket etmeyi, haktan sapmamayı vurgular. (el-Müfredât, s. 556)"},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'adl' kavramının Kur'an'da hem bireysel hem de toplumsal düzeyde adaletin tesisini ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 've izâ kultum fe'adilû' ifadesi, sözlü beyanlarda ve şahitliklerde dahi adaletten ayrılmamanın önemini vurgular, bu da İslam'ın ahlaki sisteminin temel taşlarından biridir. (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi, s. 120)"}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Vahiy ve Cebrâîl** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *6/152*
- **Vahiy ve Cebrâîl** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *6/152*
- **En'âm Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *6/152*
- **Ankebût Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *6/152*
- **TB. Fusûs Mukaddimesi** — Ahmet Avni Konuk · *6/152*
- **TB. Kelime-i Sâlihiyye & Şuaybiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *6/152*
- **Mutaffifîn Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *6/152*
- **Tesbih ve Zikir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *6/152*
- **Tesbih ve Zikir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *6/152*
- **Fusûsu'l-Hikem Mukaddime** — Ahmed Avni Konuk · *6/152*
- **En'âm Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *6/152*
- **TB. Kelime-i Sâlihiyye & Şuaybiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *6/152*