# En'âm Sûresi, 159. Âyet (6:159)

> إِنَّ ٱلَّذِينَ فَرَّقُوا۟ دِينَهُمْ وَكَانُوا۟ شِيَعًا لَّسْتَ مِنْهُمْ فِى شَىْءٍ ۚ إِنَّمَآ أَمْرُهُمْ إِلَى ٱللَّهِ ثُمَّ يُنَبِّئُهُم بِمَا كَانُوا۟ يَفْعَلُونَ

*İnne-lleżîne ferrakû dînehum vekânû şiye'an leste minhum fî şey-/(en)(c) innemâ emruhum ila(A)llâhi śümme yunebbi-uhum bimâ kânû yef'alûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Şu dinlerini parça parça edenler ve kendileri de grup grup ayrılmış olanlar var ya, (senin) onlarla hiçbir ilişiğin yoktur. Onların işi ancak Allah'a kalmıştır. Sonra (O), yapmakta olduklarını kendilerine haber verecektir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/6/159

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"En'âm 159. ayet, dinlerini parçalayan ve fırkalara ayrılan kişilerin durumunu ele almaktadır. Ayet, bu tür davranışların vahyin bütünlüğüne aykırı olduğunu ve nihai hükmün Allah'a ait olduğunu vurgulamaktadır. Dilbilimsel olarak, 'fark', 'şîa' ve 'emr' gibi kavramlar, ayrılık, hizipleşme ve ilahi iradeyi ifade ederek ayetin ana mesajını güçlendirmektedir.","keyConcepts":[{"word":"فَرَّقُوا۟","root":"ف ر ق","rootLatin":"f-r-q","meaning":"Dinlerini parçalara ayırmak, bölmek ve ayrılığa düşmek anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'fark' kelimesinin 'bir şeyi birbirinden ayırmak' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'ferrakû dînehum' ifadesi, dinin birliğini bozarak farklı mezheplere, fırkalara ayrılmayı ve bu ayrılıkları derinleştirmeyi ifade eder. Bu, dinin özündeki tevhid ilkesine aykırı bir davranıştır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'ferrakû' fiilinin 'ayırmak, bölmek' anlamında kullanıldığını ve bu bağlamda dinin bütünlüğünü bozarak farklı gruplara ayrılmayı mecazi olarak ifade ettiğini belirtir. Ayette, bu eylemin olumsuz bir sonuç doğurduğu ve Allah katında kabul görmediği ima edilmektedir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'daki 'fark' kavramının, özellikle dinî bağlamda, 'hak ile batılı ayırmak' gibi olumlu anlamlarının yanı sıra, 'dinde ayrılığa düşmek' gibi olumsuz bir anlam taşıdığını vurgular. En'âm 159'daki kullanım, dinin özündeki birliği bozarak fırkalara ayrılmanın eleştirisini içerir."}]},{"word":"دِينَهُمْ","root":"د ي ن","rootLatin":"d-y-n","meaning":"İnanılan ve yaşanılan hayat tarzı, inanç sistemi ve şeriat anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'dîn' kelimesinin 'itaat, ceza, mükâfat, şeriat ve millet' gibi anlamlara geldiğini belirtir. Ayetteki 'dînehum' ifadesi, insanların Allah'a karşı yükümlü oldukları inanç ve ibadet sistemini, yani İslam'ı ifade eder. Bu sistemin parçalanması, tevhidin bozulması anlamına gelir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'dîn' kelimesinin hem 'amel' (uygulama) hem de 'itikad' (inanç) yönünü kapsadığını açıklar. En'âm 159'da dinin parçalanması, hem inanç esaslarında ayrılığa düşmeyi hem de ibadet ve yaşam tarzlarında farklılaşarak birliği bozmayı ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'da 'dîn' kavramının, Allah ile insan arasındaki ilişkiyi düzenleyen bütüncül bir sistemi ifade ettiğini belirtir. Bu sistemin parçalanması, Allah'ın birliğine ve O'nun gönderdiği vahyin bütünlüğüne karşı gelmek olarak yorumlanır."}]},{"word":"شِيَعًا","root":"ش ي ع","rootLatin":"ş-y-'-","meaning":"Fırkalar, gruplar, hizipleşmiş topluluklar anlamındadır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'şîa' kelimesinin 'birbirini takip eden, aynı görüşü paylaşan topluluklar' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'şiya'an' ifadesi, dinin birliğini bozarak farklı gruplara, mezheplere veya hizipleşmelere ayrılmayı ve bu ayrılıkların olumsuz sonuçlarını vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'şîa' kelimesinin 'birbirine uyan, destekleyen topluluklar' anlamında kullanıldığını ve genellikle olumsuz bir çağrışım taşıdığını ifade eder. En'âm 159'da bu kelime, dinî ayrılıkların ve hizipleşmelerin bir sonucu olarak ortaya çıkan grupları tanımlar."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'şîa' kelimesinin Kur'an'da genellikle 'ayrılıkçı gruplar, hizipçiler' anlamında kullanıldığını ve bu tür grupların dinin birliğini tehdit ettiğini belirtir. Ayette, bu tür gruplaşmaların Peygamber'in sorumluluğunun dışında olduğu vurgulanır."}]},{"word":"أَمْرُهُمْ","root":"أ م ر","rootLatin":"e-m-r","meaning":"Onların durumu, işleri ve nihai hükmü anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'emr' kelimesinin 'iş, durum, emir, hüküm' gibi geniş anlamlara geldiğini belirtir. Ayetteki 'emruhum ilallahi' ifadesi, dinlerini parçalayanların akıbetlerinin ve nihai hükümlerinin yalnızca Allah'a ait olduğunu, O'nun takdirine bırakıldığını ifade eder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'emr' kelimesinin bu bağlamda 'durum, mesele' anlamında kullanıldığını ve Allah'ın bu kişilerin durumları hakkında hüküm vereceğini ifade ettiğini açıklar. Bu, Peygamber'in bu kişilerin akıbetinden sorumlu olmadığını vurgular."},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'emr' kelimesinin 'iş, durum' anlamında kullanıldığını ve ayetteki bağlamda, dinlerini parçalayanların ahiretteki durumlarının Allah'ın takdirine bırakıldığını ifade ettiğini belirtir. Bu, ilahi adaletin tecelli edeceğine bir işarettir."}]},{"word":"يُنَبِّئُهُم","root":"ن ب أ","rootLatin":"n-b-e","meaning":"Onlara haber verecek, bildirecek anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'nebe'' kelimesinin 'önemli haber' anlamına geldiğini ve 'yünnebbiuhum' fiilinin 'onlara haber verecek, bildirecek' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayette bu, Allah'ın kıyamet günü dinlerini parçalayanlara yaptıklarının karşılığını bildireceğini ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'yünnebbiuhum' fiilinin 'onlara yaptıklarını açıklayacak, bildirecek' anlamında kullanıldığını ve bu ifadenin, Allah'ın ahiretteki muhasebesini ve cezalandırmasını mecazi olarak ifade ettiğini belirtir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'nebe'' kökünden türeyen fiillerin Kur'an'da genellikle 'kesin ve önemli bir haberi bildirmek' anlamında kullanıldığını ifade eder. En'âm 159'da bu, Allah'ın, dinlerini parçalayanların amellerinin karşılığını eksiksiz bir şekilde onlara bildireceğini ve hükmünü açıklayacağını vurgular."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["hidayet-dalalet","musrikler","ahiret-mukafat"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kîd ve Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"Şüphesiz","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Nâsih harf"},{"position":2,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mahallen mansûb","gloss":"o kimseler ki","binaDurumu":"Mebnî (ism-i mevsûl)","gorev":"Nâsih harfin ismi"},{"position":3,"surface":"فَرَّقُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ف-ر-ق","rootLatin":"f-r-q","lemma":"فَرَّقَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"ayırdılar, parçaladılar","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":4,"surface":"دِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"د-ي-ن","rootLatin":"d-y-n","lemma":"دِين","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"dinlerini","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih","izafet":"Muzâf"},{"position":4,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"onların","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":5,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":5,"surface":"كَانُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî Nakıs","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"oldular","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":6,"surface":"شِيَعًۭا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ش-ي-ع","rootLatin":"ş-y-'-","lemma":"شِيعَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Kâne'nin haberi olduğu için mansûb","gloss":"fırkalar","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Nâkıs fiilin haberi"},{"position":7,"surface":"لَّسْتَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî Nakıs","root":"ل-ي-س","rootLatin":"l-y-s","lemma":"لَيْسَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"değilsin","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":8,"surface":"مِنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den, -dan","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":8,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"onlar","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":9,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"içinde","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":10,"surface":"شَىْءٍ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ش-ي-ا","rootLatin":"ş-y-'-","lemma":"شَيْء","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"bir şey","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":11,"surface":"إِنَّمَآ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Hasr","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّمَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ancak, sadece","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":12,"surface":"أَمْرُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-م-ر","rootLatin":"'-m-r","lemma":"أَمْر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"işleri","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mübteda","izafet":"Muzâf"},{"position":12,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"onların","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":13,"surface":"إِلَى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَى","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-e, -a","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":14,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"'-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Allah'a","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":15,"surface":"ثُمَّ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ثُمَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"sonra","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":16,"surface":"يُنَبِّئُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ن-ب-ا","rootLatin":"n-b-'","lemma":"نَبَّأَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"bildirecek","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":16,"surface":"هُم","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"onlara","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":17,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ile","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":17,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"şey","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Tetimme"},{"position":18,"surface":"كَانُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî Nakıs","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"idiler","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":19,"surface":"يَفْعَلُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ف-ع-ل","rootLatin":"f-'-l","lemma":"فَعَلَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"yapıyorlar","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâri fiil"}]

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"İnne"},{"position":2,"translit":"lleżîne"},{"position":3,"translit":"ferrakû"},{"position":4,"translit":"dînehum"},{"position":5,"translit":"vekânû"},{"position":6,"translit":"şiye'an"},{"position":7,"translit":"leste"},{"position":8,"translit":"minhum"},{"position":9,"translit":"fî"},{"position":10,"translit":"şey-/(en)(c)"},{"position":11,"translit":"innemâ"},{"position":12,"translit":"emruhum"},{"position":13,"translit":"ila"},{"position":14,"translit":"(A)llâhi"},{"position":15,"translit":"śümme"},{"position":16,"translit":"yunebbi-uhum"},{"position":17,"translit":"bimâ"},{"position":18,"translit":"kânû"},{"position":19,"translit":"yef'alûn(e)"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **En'âm Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *6/159*
- **En'âm Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *6/159*