# En'âm Sûresi, 17. Âyet (6:17)

> وَإِن يَمْسَسْكَ ٱللَّهُ بِضُرٍّ فَلَا كَاشِفَ لَهُۥٓ إِلَّا هُوَ ۖ وَإِن يَمْسَسْكَ بِخَيْرٍ فَهُوَ عَلَىٰ كُلِّ شَىْءٍ قَدِيرٌ

*Ve-in yemseska(A)llâhu bidurrin felâ kâşife lehu illâ hu(ve)(s) ve-in yemseske biḣayrin fehuve ‘alâ kulli şey-in kadîr(un)*

**Meal (Diyanet):** Şayet Allah sana bir zarar dokundursa, bunu O'ndan başka giderecek yoktur. Fakat sana bir hayır dokunduracak olsa onu da kimse gideremez. Bil ki O, her şeye hakkıyla gücü yetendir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/6/17

---

## Tefsir

{"topics":["tevhid","tevekkul","kader","esma-i-husna","imtihan-bela"]}

## Kelime Tahlili

{"summary":"En'âm Suresi 17. ayet, Allah'ın mutlak kudretini ve O'nun dışındaki hiçbir varlığın fayda veya zarar veremeyeceğini vurgular. Ayet, 'dokunma/isabet etme', 'sıkıntı', 'giderici' ve 'gücü yeten' gibi temel kavramlar üzerinden ilahi iradenin evrenselliğini ve tekliğini ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"يَمْسَسْكَ","root":"م س س","rootLatin":"m-s-s","meaning":"Bu kelime, Allah'ın insana bir şeye dokundurması, isabet ettirmesi veya başına getirmesi anlamında kullanılır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'mess' (مس) kelimesinin asıl anlamının bir şeye el ile dokunmak olduğunu belirtir. Ancak mecazi olarak, bir şeyin bir başkasına ulaşması, ona isabet etmesi anlamında da kullanılır. Ayetteki 'yemseke' (يَمْسَسْكَ) ifadesi, Allah'ın bir sıkıntıyı veya iyiliği kuluna ulaştırması, ona isabet ettirmesi anlamındadır, yani Allah'ın iradesiyle bir durumun gerçekleşmesidir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'mess' (مس) kelimesinin Kur'an'da bazen 'isabet etmek', 'başa gelmek' anlamında kullanıldığını ifade eder. Ayetteki 'yemseke' (يَمْسَسْكَ) ifadesi, Allah'ın bir sıkıntıyı veya iyiliği kuluna dokundurması, yani onu başına getirmesi, ona musallat etmesi veya lütfetmesi mecazını taşır."}]},{"word":"بِضُرٍّ","root":"ض ر ر","rootLatin":"d-r-r","meaning":"Bu kelime, insana isabet eden her türlü sıkıntı, zarar, hastalık veya musibeti ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'darr' (ضرّ) kelimesinin hem bedensel hem de ruhsal olarak insana isabet eden her türlü sıkıntı, zarar ve olumsuz durumu kapsadığını belirtir. Ayetteki 'bi-durrin' (بِضُرٍّ) ifadesi, Allah'ın insana dokundurduğu, yani başına getirdiği her türlü sıkıntıyı, musibeti ve zararı ifade eder ki bu, Allah'ın imtihanının bir parçası olabilir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'darr' (ضرّ) kelimesinin zıddının 'naf'' (نفع) yani fayda olduğunu ve genellikle bedene veya mala isabet eden olumsuzlukları ifade ettiğini söyler. Ayetteki 'bi-durrin' (بِضُرٍّ) ifadesi, Allah'ın iradesiyle kulun başına gelen, onu üzen, ona zarar veren her türlü olumsuz durumu kapsar ve bu durumun giderilmesinin ancak Allah'ın kudretiyle mümkün olduğunu vurgular."}]},{"word":"كَاشِفَ","root":"ك ش ف","rootLatin":"k-ş-f","meaning":"Bu kelime, bir şeyi açığa çıkaran, gideren, ortadan kaldıran veya izale eden anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'keşf' (كشف) kelimesinin bir şeyi örtüsünden ayırmak, açığa çıkarmak anlamına geldiğini belirtir. Mecazi olarak ise bir sıkıntıyı gidermek, bir belayı defetmek anlamında kullanılır. Ayetteki 'kâşife' (كَاشِفَ) ifadesi, Allah'ın verdiği sıkıntıyı O'ndan başka kimsenin açığa çıkaramayacağını, yani gideremeyeceğini ve ortadan kaldıramayacağını vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'keşf' (كشف) kelimesinin bir şeyin üzerindeki örtüyü kaldırmak, gizli olanı açığa çıkarmak olduğunu ifade eder. Sıkıntı bağlamında kullanıldığında ise, o sıkıntının ağırlığını, etkisini ortadan kaldırmak, onu gidermek anlamına gelir. Ayetteki 'kâşife' (كَاشِفَ) kelimesi, Allah'ın verdiği sıkıntıyı giderme, kaldırma gücünün sadece O'na ait olduğunu belirtir."}]},{"word":"بِخَيْرٍ","root":"خ ي ر","rootLatin":"h-y-r","meaning":"Bu kelime, insana isabet eden her türlü iyilik, nimet, fayda ve güzelliği ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'hayr' (خير) kelimesinin, herkesin arzu ettiği, faydalı ve güzel olan her şeyi kapsadığını belirtir. Ayetteki 'bi-hayrin' (بِخَيْرٍ) ifadesi, Allah'ın insana dokundurduğu, yani lütfettiği her türlü iyiliği, nimeti, sağlığı, zenginliği ve huzuru ifade eder. Bu iyiliğin de Allah'tan başkası tarafından engellenemeyeceği vurgulanır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'hayr' (خير) kavramının Kur'an'da geniş bir anlam yelpazesine sahip olduğunu, maddi ve manevi tüm iyilikleri, faydaları ve güzellikleri içerdiğini belirtir. Ayetteki 'bi-hayrin' (بِخَيْرٍ) ifadesi, Allah'ın insana bahşettiği her türlü olumlu durumu, lütfu ve nimeti kapsar ve bu nimetin de Allah'ın iradesi dışında kimse tarafından geri alınamayacağını veya engellenemeyeceğini gösterir."}]},{"word":"قَدِيرٌ","root":"ق د ر","rootLatin":"k-d-r","meaning":"Bu kelime, her şeye gücü yeten, kudretli, her şeyi ölçülü ve hikmetle yapan anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'kudret' (قدرة) kelimesinin bir şeyi yapmaya muktedir olmak, ona gücü yetmek anlamına geldiğini belirtir. 'Kadîr' (قدير) ise bu sıfatın mübalağalı şekli olup, her şeye mutlak surette gücü yeten demektir. Ayetteki 'Kadîr' (قَدِيرٌ) ifadesi, Allah'ın sıkıntıyı giderme ve iyiliği verme konusundaki mutlak ve sınırsız gücünü vurgular; O'nun her şeye kadir olduğunu, hiçbir şeyin O'nun kudretinin dışında kalamayacağını ifade eder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'Kadîr' (قدير) isminin Allah'ın sıfatlarından olduğunu ve O'nun her şeyi dilediği gibi yapmaya muktedir olduğunu, hiçbir şeyin O'na zor gelmediğini ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'Kadîr' (قَدِيرٌ) kelimesi, Allah'ın hem sıkıntıyı gidermeye hem de iyiliği vermeye tam anlamıyla gücünün yettiğini, bu konularda mutlak irade ve kudret sahibi olduğunu pekiştirir."}]}]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":1,"surface":"إِن","pos":"harf","posDetail":"Şart Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِن","form":"-","features":{},"irabReason":"Şart harfi olduğu için mebnî","gloss":"eğer","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Şart edatı"},{"position":2,"surface":"يَمْسَسْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"م-س-س","rootLatin":"m-s-s","lemma":"مَسَّ","form":"Fe'ale","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Şart edatı (إِن) ile meczûm olduğu için","gloss":"dokunursa/verirse","irabMarker":"sükûn ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":2,"surface":"كَ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mebnî","gloss":"sana","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":3,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"Allah","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Fâil"},{"position":4,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"ile/bir","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":4,"surface":"ضُرٍّۢ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ض-ر-ر","rootLatin":"d-r-r","lemma":"ضُرّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"sıkıntı","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":5,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Cevap Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Cevap harfi olduğu için mebnî","gloss":"o zaman","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":5,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Nefy Harfi (Cinsini Nefyeden)","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Nefy harfi olduğu için mebnî","gloss":"yoktur","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Cinsini nefyeden lâ"},{"position":6,"surface":"كَاشِفَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ك-ش-ف","rootLatin":"k-ş-f","lemma":"كَاشِف","form":"Fâ'il","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Lâ-i Nefy-i Cins'in ismi olduğu için mansûb","gloss":"giderici","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Nâsih harfin ismi"},{"position":7,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"için","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":7,"surface":"هُۥٓ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mebnî","gloss":"onu","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":8,"surface":"إِلَّا","pos":"harf","posDetail":"İstisna Edatı","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَّا","form":"-","features":{},"irabReason":"İstisna edatı olduğu için mebnî","gloss":"ancak","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":9,"surface":"هُوَ","pos":"isim","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mebnî bir kelimedir; cümledeki görevi bakımından mahallen merfû","gloss":"O","binaDurumu":"Mebnî (munfasıl zamir)","gorev":"Bedel"},{"position":10,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":10,"surface":"إِن","pos":"harf","posDetail":"Şart Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِن","form":"-","features":{},"irabReason":"Şart harfi olduğu için mebnî","gloss":"eğer","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Şart edatı"},{"position":11,"surface":"يَمْسَسْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"م-س-س","rootLatin":"m-s-s","lemma":"مَسَّ","form":"Fe'ale","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Şart edatı (إِن) ile meczûm olduğu için","gloss":"dokunursa/verirse","irabMarker":"sükûn ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":11,"surface":"كَ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mebnî","gloss":"sana","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":12,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"ile/bir","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":12,"surface":"خَيْرٍۢ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"خ-ي-ر","rootLatin":"ḫ-y-r","lemma":"خَيْر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"iyilik","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":13,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Cevap Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Cevap harfi olduğu için mebnî","gloss":"o zaman","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":13,"surface":"هُوَ","pos":"isim","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mebnî","gloss":"O","binaDurumu":"Mebnî (munfasıl zamir)","gorev":"Mübteda"},{"position":14,"surface":"عَلَىٰ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"üzerine/her","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":15,"surface":"كُلِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ك-ل-ل","rootLatin":"k-l-l","lemma":"كُلّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"her","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru","izafet":"Muzâf"},{"position":16,"surface":"شَىْءٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ش-ي-ا","rootLatin":"ş-y-ʾ","lemma":"شَيْء","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"şey","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":17,"surface":"قَدِيرٌۭ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ق-د-ر","rootLatin":"k-d-r","lemma":"قَدِير","form":"Fa'îl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"kadir/gücü yeten","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Haber"}]

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Ve-in"},{"position":2,"translit":"yemseska"},{"position":3,"translit":"(A)llâhu"},{"position":4,"translit":"bidurrin"},{"position":5,"translit":"felâ"},{"position":6,"translit":"kâşife"},{"position":7,"translit":"lehu"},{"position":8,"translit":"illâ"},{"position":9,"translit":"hu(ve)(s)"},{"position":10,"translit":"ve-in"},{"position":11,"translit":"yemseske"},{"position":12,"translit":"biḣayrin"},{"position":13,"translit":"fehuve"},{"position":14,"translit":"‘alâ"},{"position":15,"translit":"kulli"},{"position":16,"translit":"şey-in"},{"position":17,"translit":"kadîr(un)"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **En'âm Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *6/17*
- **Mü'minûn Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *6/17*
- **En'âm Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *6/17*
- **Mü'minûn Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *6/17*
- **Terzi, Elif, Terâzî, Teradî — İrfan Mektebi, Kırk Seyir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *En’am 6-129*
- **Terzi, Elif, Terâzî, Teradî — İrfan Mektebi, Kırk Seyir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *En’am 6-129*