# En'âm Sûresi, 18. Âyet (6:18)

> وَهُوَ ٱلْقَاهِرُ فَوْقَ عِبَادِهِۦ ۚ وَهُوَ ٱلْحَكِيمُ ٱلْخَبِيرُ

*Vehuve-lkâhiru fevka ‘ibâdihi vehuve-lhakîmu-lḣabîr(u)*

**Meal (Diyanet):** O, kullarının üstünde mutlak hakimiyet sahibidir. O, hüküm ve hikmet sahibidir, (her şeyden) hakkıyla haberdardır.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/6/18

---

## Tefsir

{"topics":["tevhid","esma-i-husna"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"هُوَ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"O"},{"position":2,"surface":"ٱلْقَاهِرُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ق-ه-ر","rootLatin":"q-h-r","lemma":"قَاهِر","form":"Fâ'il","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"üstün gelen"},{"position":3,"surface":"فَوْقَ","pos":"isim","posDetail":"Zarf-ı Mekan","root":"ف-و-ق","rootLatin":"f-w-q","lemma":"فَوْق","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün fîh (zarf) olduğu için mansûb","gloss":"üstünde"},{"position":4,"surface":"عِبَادِ","pos":"isim","posDetail":"Cemi Teksir","root":"ع-ب-د","rootLatin":"'-b-d","lemma":"عَبْد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"kullarının"},{"position":4,"surface":"هِۦ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"O'nun"},{"position":5,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":5,"surface":"هُوَ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"O"},{"position":6,"surface":"ٱلْحَكِيمُ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ح-ك-م","rootLatin":"h-k-m","lemma":"حَكِيم","form":"Fa'îl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"hikmet sahibi"},{"position":7,"surface":"ٱلْخَبِيرُ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"خ-ب-ر","rootLatin":"kh-b-r","lemma":"خَبِير","form":"Fa'îl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için merfû","gloss":"her şeyden haberdar olan"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"En'âm Suresi 18. ayet, Allah'ın mutlak kudretini, hikmetini ve her şeyden haberdar oluşunu vurgulamaktadır. Ayet, Allah'ın kulları üzerindeki egemenliğini ve evrendeki her şeyi kuşatan ilmini temel kavramlar üzerinden açıklamaktadır.","keyConcepts":[{"word":"ٱلْقَاهِرُ","root":"ق ه ر","rootLatin":"k-h-r","meaning":"Allah'ın kulları üzerinde mutlak güç ve egemenlik sahibi olması, onları dilediği gibi yönetmesi.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Kahr (قهر), bir şeyi üstün gelerek zayıf düşürmek ve onu istediği şeye zorlamaktır. Allah için kullanıldığında, O'nun her şeye gücü yetmesi ve hiçbir şeyin O'na karşı gelememesi anlamını taşır. Ayetteki 'el-Kâhir' ismi, Allah'ın kulları üzerinde mutlak bir egemenliğe sahip olduğunu, onların iradelerini aşan bir güçle onları yönettiğini ifade eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kahr, bir şeye galip gelmek ve onu zayıf düşürmektir. 'Kâhir', her şeye gücü yeten, her şeyi emri altına alan demektir. Ayetteki 'el-Kâhir', Allah'ın kulları üzerinde mutlak bir otoriteye sahip olduğunu, onların üzerinde dilediği gibi tasarruf ettiğini ve hiçbir gücün O'na karşı koyamayacağını belirtir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kahr kavramı, Kur'an'da Allah'ın mutlak gücünü ve egemenliğini ifade eden önemli bir terimdir. 'el-Kâhir', Allah'ın yaratıkları üzerindeki tam kontrolünü ve onların O'nun iradesine boyun eğmek zorunda olduğunu gösterir. Bu ayette, Allah'ın kulları üzerindeki aşkın ve zorlayıcı gücünü vurgular."}]},{"word":"عِبَادِهِۦ","root":"ع ب د","rootLatin":"a-b-d","meaning":"Allah'a kulluk eden, O'nun emirlerine boyun eğen varlıklar; insanlar.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Abd (عبد), boyun eğme ve alçakgönüllülükle hizmet etme anlamına gelir. İnsanlar için kullanıldığında, Allah'a karşı tam bir teslimiyet ve itaat halini ifade eder. Ayetteki 'ibâdihî' (kulları), Allah'ın mutlak gücü altında olan, O'na karşı aciz ve muhtaç olan tüm insanları kapsar."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Abd, köle ve kul demektir. Allah'a nispet edildiğinde, O'nun yaratıkları ve O'na ibadet edenler anlamındadır. Bu ayette, Allah'ın 'el-Kâhir' sıfatının tecelligahı olarak, O'nun mutlak egemenliği altında bulunan ve O'na kulluk eden varlıkları ifade eder."}]},{"word":"ٱلْحَكِيمُ","root":"ح ك م","rootLatin":"h-k-m","meaning":"Allah'ın her şeyi yerli yerince yapan, hikmet sahibi ve hüküm veren olması.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Hikmet (حكمة), bir şeyi en uygun şekilde bilmek ve yapmak, doğru hüküm vermek demektir. Allah için 'el-Hakîm' ismi, O'nun tüm fiillerinin ve yaratışının kusursuz bir düzen ve amaç üzere olduğunu, her şeyin en doğru ve yerli yerinde olduğunu gösterir. Ayetteki 'el-Hakîm', Allah'ın kulları üzerindeki tasarrufunun ve kahrının rastgele değil, derin bir hikmetle olduğunu vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Hakîm, hikmet sahibi, yani her şeyi en güzel ve en doğru şekilde yapan demektir. Aynı zamanda hüküm veren ve adaletle karar veren anlamını da taşır. Ayetteki 'el-Hakîm', Allah'ın kulları üzerindeki egemenliğinin ve bilgisinin, mutlak bir adalet ve hikmetle birlikte olduğunu ifade eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Hakîm ismi, Allah'ın ilim, irade ve kudret sıfatlarının birleşimiyle ortaya çıkan bir kemal sıfatıdır. O, her şeyi en ince ayrıntısına kadar bilir, en doğru kararları verir ve her işini en mükemmel şekilde yapar. Bu ayette, Allah'ın 'el-Kâhir' oluşunun, O'nun 'el-Hakîm' sıfatıyla birlikte düşünüldüğünde, zorbalık değil, mutlak bir düzen ve adaletle gerçekleştiğini gösterir."}]},{"word":"ٱلْخَبِيرُ","root":"خ ب ر","rootLatin":"h-b-r","meaning":"Allah'ın her şeyden haberdar olan, her şeyin iç yüzünü ve gizli yönlerini bilen olması.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Haber (خبر), bir şeyin iç yüzünü ve gizli yönlerini bilmek demektir. 'el-Habîr' ismi, Allah'ın her şeyin dışını ve içini, açığını ve gizlisini, geçmişini ve geleceğini en ince ayrıntısına kadar bildiğini ifade eder. Ayetteki 'el-Habîr', Allah'ın kulları üzerindeki egemenliğinin ve hikmetinin, onların tüm hallerinden ve niyetlerinden haberdar olmasıyla tamamlandığını gösterir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Habîr, her şeyin iç yüzünü ve gizli yönlerini bilen demektir. Allah için kullanıldığında, O'nun ilminin her şeyi kuşattığını, hiçbir şeyin O'ndan gizli kalmadığını belirtir. Bu ayette, Allah'ın kulları üzerindeki kahrının ve hikmetinin, onların tüm durumlarını ve amellerini bilerek gerçekleştiğini vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Habîr kavramı, Allah'ın her şeyi kuşatan ilmini ve her şeyden haberdar oluşunu ifade eder. Bu, sadece yüzeysel bilgiyi değil, olayların ve varlıkların derinliklerindeki gerçekliği bilmeyi de içerir. Ayette 'el-Habîr' sıfatı, Allah'ın kulları üzerindeki egemenliğinin ve hikmetinin, onların en gizli düşüncelerine ve eylemlerine kadar uzanan bir bilgiyle desteklendiğini gösterir."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2** — Ahmed Avni Konuk · *6/18*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2** — Ahmed Avni Konuk · *6/18*
- **TB. Süleymân-Dâvûd-Yûnus-Eyyûb Fasılları** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *6/18*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2** — Ahmed Avni Konuk · *6/18*
- **Kelime-i Eyyûbiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *6/18*
- **Nahl Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *6/18*
- **En'âm Sûresi** · *6/18*
- **Nahl Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *6/18*
- **TB. Süleymân-Dâvûd-Yûnus-Eyyûb Fasılları** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *6/18*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2** — Ahmed Avni Konuk · *6/18*
- **En'âm Sûresi** · *6/18*
- **Kelime-i Eyyûbiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *6/18*