# En'âm Sûresi, 3. Âyet (6:3)

> وَهُوَ ٱللَّهُ فِى ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَفِى ٱلْأَرْضِ ۖ يَعْلَمُ سِرَّكُمْ وَجَهْرَكُمْ وَيَعْلَمُ مَا تَكْسِبُونَ

*Ve huva(A)llâhu fî-ssemâvâti vefî-l-ard(i)(s) ya'lemu sirrakum ve cehrakum ve ya'lemu mâ teksibûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Halbuki O, göklerde de Allah'tır, yerde de. Sizin gizlinizi de bilir, açığa vurduğunuzu da. Sizin daha ne kazanacağınızı da bilir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/6/3

---

## Tefsir

{"topics":["tevhid","esma-i-husna","gayb","ilim-hikmet"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"هُوَ","pos":"isim","posDetail":"Müfred Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mebnî","gloss":"O"},{"position":2,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"Allah"},{"position":3,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِى","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"içinde"},{"position":4,"surface":"ٱلسَّمَـٰوَٰتِ","pos":"isim","posDetail":"Cemi Müennes Salim","root":"س-م-و","rootLatin":"s-m-w","lemma":"سَمَاء","form":"-","features":{"number":"Cemi","gender":"Müennes","state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"gökler"},{"position":5,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":5,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِى","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"içinde"},{"position":6,"surface":"ٱلْأَرْضِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ر-ض","rootLatin":"a-r-d","lemma":"أَرْض","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"yer"},{"position":7,"surface":"يَعْلَمُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ع-ل-م","rootLatin":"'-l-m","lemma":"عَلِمَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"bilir"},{"position":8,"surface":"سِرَّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-ر-ر","rootLatin":"s-r-r","lemma":"سِرّ","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"sırrınızı"},{"position":8,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî","gloss":"sizin"},{"position":9,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":9,"surface":"جَهْرَ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ج-ه-ر","rootLatin":"j-h-r","lemma":"جَهْر","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Atfedildiği için mansûb","gloss":"açığınızı"},{"position":9,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî","gloss":"sizin"},{"position":10,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":10,"surface":"يَعْلَمُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ع-ل-م","rootLatin":"'-l-m","lemma":"عَلِمَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"bilir"},{"position":11,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mebnî","gloss":"şey"},{"position":12,"surface":"تَكْسِبُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ك-س-ب","rootLatin":"k-s-b","lemma":"كَسَبَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"kazanırsınız"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Allah'ın evrensel ilmini ve kudretini vurgulamaktadır. 'Allah' kavramı O'nun birliğini ve ululuğunu ifade ederken, 'semavat' ve 'arz' O'nun hükümranlık alanını, 'ya'lemu' O'nun her şeyi kuşatan ilmini, 'sirr' ve 'cehr' ise bu ilmin derinliğini ve kapsamını ortaya koymaktadır. 'Teksubûn' ise insanın eylemlerinin Allah tarafından bilindiğini ve karşılığının verileceğini ima eder.","keyConcepts":[{"word":"ٱللَّهُ","root":"أ ل ه","rootLatin":"e-l-h","meaning":"Varlığı zorunlu, tüm noksanlıklardan münezzeh, ibadete layık tek yaratıcı.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'Allah' kelimesinin 'el-İlâh'tan türediğini ve 'hayret edilecek, şaşkınlık veren' anlamındaki 'elihe' kökünden geldiğini belirtir. Ayetteki kullanımıyla, göklerde ve yerde ibadet edilen, varlığına hayran kalınan tek zat olduğunu ifade eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'Allah' isminin, zat-ı vacibü'l-vücuda delalet eden özel bir isim olduğunu ve diğer isimlerin bu isme nispet edildiğini ifade eder. Ayetteki 've hüve Allahu' ifadesi, göklerde ve yerde var olan her şeyin O'na ait olduğunu ve O'nun yegane ilah olduğunu pekiştirir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'Allah' kavramının Kur'an'da mutlak ve aşkın bir varlık olarak sunulduğunu, tüm evrenin yaratıcısı ve yöneticisi olduğunu belirtir. Bu ayetteki 'göklerde ve yerde Allah' ifadesi, O'nun hükümranlığının evrenselliğini ve her yerde hazır ve nazır olduğunu vurgular."}]},{"word":"ٱلسَّمَـٰوَٰتِ","root":"س م و","rootLatin":"s-m-v","meaning":"Yeryüzünün üstünde bulunan, gök cisimlerini ve uzayı kapsayan alem.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'semavat' kelimesinin 'semâ'nın çoğulu olduğunu ve 'yüksek, yüce' anlamındaki 'semâ' kökünden geldiğini belirtir. Ayetteki 'fi's-semavati' ifadesi, Allah'ın hükümranlığının sadece yeryüzüyle sınırlı olmadığını, gökleri de kapsadığını gösterir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'semavat' kelimesini 'yüksekler' olarak açıklar ve Kur'an'da genellikle yedi kat gök anlamında kullanıldığını ifade eder. Bu ayette, Allah'ın ilminin ve kudretinin göklerin tüm katmanlarını kuşattığını vurgular."}]},{"word":"ٱلْأَرْضِ","root":"أ ر ض","rootLatin":"e-r-d","meaning":"Üzerinde yaşadığımız, yeryüzü ve karasal alanları ifade eden gezegen.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'arz' kelimesinin 'yeryüzü' anlamına geldiğini ve 'genişlik, yayılma' anlamındaki 'arada' kökünden türediğini belirtir. Ayetteki 'fi'l-arz' ifadesi, Allah'ın ilminin ve hükümranlığının yeryüzünü de tamamen kuşattığını, hiçbir şeyin O'ndan gizli kalmadığını vurgular."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'arz' kelimesinin Kur'an'da genellikle 'yeryüzü' anlamında kullanıldığını ve bazen de 'toprak' anlamında geldiğini ifade eder. Bu ayette, 'semavat' ile birlikte kullanılarak Allah'ın evrensel hakimiyetini ve ilmini pekiştirir."}]},{"word":"يَعْلَمُ","root":"ع ل م","rootLatin":"a-l-m","meaning":"Bir şeyi tam ve eksiksiz olarak bilmek, idrak etmek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ilm' kelimesinin 'bir şeyin hakikatini idrak etmek' anlamına geldiğini ve 'cehl'in zıddı olduğunu belirtir. Ayetteki 'ya'lemu' fiili, Allah'ın bilgisinin mutlak, eksiksiz ve her şeyi kuşatıcı olduğunu, gizli ve açık hiçbir şeyin O'ndan saklı kalmadığını ifade eder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'ilm'in 'bir şeyi olduğu gibi bilmek' olduğunu ve Allah'a nispet edildiğinde O'nun ezeli ve ebedi, her şeyi kuşatan bilgisi anlamına geldiğini açıklar. Ayetteki tekrar eden 'ya'lemu' fiili, Allah'ın ilminin hem gizli hem de açık olanı, hem de insanın eylemlerini kapsadığını vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'ilm' kavramının Kur'an'da Allah'ın sıfatı olarak kullanıldığında, O'nun her şeyi kuşatan, sınırsız ve mükemmel bilgisi anlamına geldiğini belirtir. Bu ayette, Allah'ın 'sırr' ve 'cehr'i bilmesi, O'nun ilminin derinliğini ve insanın iç dünyasına kadar nüfuz ettiğini gösterir."}]},{"word":"سِرَّكُمْ","root":"س ر ر","rootLatin":"s-r-r","meaning":"İçte gizlenen, açığa vurulmayan düşünce, niyet veya eylem.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'sır' kelimesini 'gizli olan şey' olarak açıklar ve 'cehr'in zıddı olduğunu belirtir. Ayetteki 'sirrakum' ifadesi, Allah'ın insanların kalplerinde gizledikleri niyetleri, düşünceleri ve sırları dahi bildiğini vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'sır' kelimesinin 'gizli tutulan şey' anlamına geldiğini ve 'sırr-ı kalb' (kalbin sırrı) tabirinin de buradan geldiğini ifade eder. Bu ayette, Allah'ın ilminin insanın en mahrem düşüncelerine kadar uzandığını gösterir."}]},{"word":"وَجَهْرَكُمْ","root":"ج ه ر","rootLatin":"c-h-r","meaning":"Açıkça yapılan, dışa vurulan söz veya eylem.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'cehr' kelimesini 'açıkça söylenen veya yapılan şey' olarak açıklar ve 'sır'rın zıddı olduğunu belirtir. Ayetteki 'cehrakum' ifadesi, Allah'ın insanların açıkça söyledikleri sözleri ve yaptıkları eylemleri de bildiğini vurgular."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'cehr'in 'açığa vurmak, ilan etmek' anlamına geldiğini ve 'sır' ile birlikte kullanıldığında Allah'ın ilminin hem gizli hem de açık olan her şeyi kuşattığını ifade eder. Bu ayette, Allah'ın bilgisinin kapsamının genişliğini gösterir."}]},{"word":"تَكْسِبُونَ","root":"ك س ب","rootLatin":"k-s-b","meaning":"Yapılan işler, kazanılan şeyler, elde edilen sonuçlar.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'kesb' kelimesinin 'bir şeyi elde etmek, kazanmak' anlamına geldiğini ve genellikle insanın kendi iradesiyle yaptığı eylemler için kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'teksubûn' fiili, Allah'ın insanların yaptıkları tüm iyi veya kötü amelleri bildiğini ve bunların karşılığını vereceğini ima eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'kesb'in 'bir şeyi elde etme çabası' olduğunu ve 'iktisab'ın ise bu çabanın sonucunda elde edilen şey olduğunu ifade eder. Bu ayette, Allah'ın insanların tüm fiillerini, çabalarını ve bunların neticelerini bildiğini vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'kesb' kavramının Kur'an'da genellikle insanın kendi iradesiyle gerçekleştirdiği ve sorumluluğunu taşıdığı eylemleri ifade ettiğini belirtir. Bu ayette, Allah'ın 'kazandıklarınızı da bilir' ifadesi, insanın her eyleminin Allah katında kayıtlı olduğunu ve ahirette karşılığını bulacağını gösterir."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **En'âm Sûresi** · *6/3*
- **En'âm Sûresi** · *6/3*
- **TB. İlyâs-Lokmân-Hârûn Fasılları** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *6/3*
- **Mü'minûn Sûresi** · *6/3*
- **Mü'minûn Sûresi** · *6/3*
- **Kelime-i Lokmâniyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *6/3*
- **Kelime-i Lokmâniyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *6/3*
- **Kelime-i Lokmâniyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *6/3*
- **Kelime-i Lokmâniyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *6/3*
- **TB. İlyâs-Lokmân-Hârûn Fasılları** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *6/3*
- **En'âm Sûresi** · *6/3*
- **TB. İlyâs-Lokmân-Hârûn Fasılları** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *6/3*