# En'âm Sûresi, 31. Âyet (6:31)

> قَدْ خَسِرَ ٱلَّذِينَ كَذَّبُوا۟ بِلِقَآءِ ٱللَّهِ ۖ حَتَّىٰٓ إِذَا جَآءَتْهُمُ ٱلسَّاعَةُ بَغْتَةً قَالُوا۟ يَـٰحَسْرَتَنَا عَلَىٰ مَا فَرَّطْنَا فِيهَا وَهُمْ يَحْمِلُونَ أَوْزَارَهُمْ عَلَىٰ ظُهُورِهِمْ ۚ أَلَا سَآءَ مَا يَزِرُونَ

*Kad ḣasira-lleżîne keżżebû bilikâ-i(A)llâh(i)(s) hattâ iżâ câet-humu-ssâ'atu baġteten kâlû yâ hasratenâ ‘alâ mâ ferratnâ fîhâ vehum yahmilûne evzârahum ‘alâ zuhûrihim(c) elâ sâe mâ yezirûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Allah'ın huzuruna çıkmayı yalanlayanlar gerçekten ziyana uğramıştır. Nihayet onlara ansızın o saat (kıyamet) gelip çatınca, bütün günahlarını sırtlarına yüklenerek, "Hayatta yaptığımız kusurlardan ötürü vay halimize!" diyecekler. Dikkat edin, yüklendikleri günah yükü ne kötüdür!

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/6/31

---

## Tefsir

{"topics":["kiyamet","ahiret-mukafat","musrikler","hesap-mizan"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"قَدْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Tahkîk","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"قَدْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"muhakkak ki"},{"position":2,"surface":"خَسِرَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"خ-س-ر","rootLatin":"ḫ-s-r","lemma":"خَسِرَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"kaybetti"},{"position":3,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Fâil olduğu için mahallen merfû","gloss":"o kimseler ki"},{"position":4,"surface":"كَذَّبُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-ذ-ب","rootLatin":"k-ḏ-b","lemma":"كَذَّبَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yalanladılar"},{"position":5,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":5,"surface":"لِقَآءِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ل-ق-ي","rootLatin":"l-q-y","lemma":"لِقَاء","form":"Mufâ'ale","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"kavuşma"},{"position":6,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"ʾ-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Allah'ın"},{"position":7,"surface":"حَتَّىٰٓ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"حَتَّى","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ta ki"},{"position":8,"surface":"إِذَا","pos":"harf","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِذَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Zarf olduğu için mebnî","gloss":"ne zaman ki"},{"position":9,"surface":"جَآءَتْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ج-ي-ء","rootLatin":"j-y-ʾ","lemma":"جَاءَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"geldi"},{"position":9,"surface":"هُمُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"onlara"},{"position":10,"surface":"ٱلسَّاعَةُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-و-ع","rootLatin":"s-w-ʿ","lemma":"سَاعَة","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"saat (kıyamet)"},{"position":11,"surface":"بَغْتَةًۭ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ب-غ-ت","rootLatin":"b-ġ-t","lemma":"بَغْتَة","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Hâl olduğu için mansûb","gloss":"ansızın"},{"position":12,"surface":"قَالُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dediler"},{"position":13,"surface":"يَـٰ","pos":"harf","posDetail":"Nidâ Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"يَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ey"},{"position":13,"surface":"حَسْرَتَنَا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ح-س-ر","rootLatin":"ḥ-s-r","lemma":"حَسْرَة","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Münâdâ olduğu için mansûb","gloss":"yazıklar olsun bize"},{"position":13,"surface":"نَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَحْنُ","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müşterek","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"bizim"},{"position":14,"surface":"عَلَىٰ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"üzerine"},{"position":15,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"şey"},{"position":16,"surface":"فَرَّطْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ف-ر-ط","rootLatin":"f-r-ṭ","lemma":"فَرَّطَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müşterek","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"ihmal ettik"},{"position":17,"surface":"فِي","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"içinde"},{"position":17,"surface":"هَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هِيَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"onda"},{"position":18,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":18,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mahallen merfû","gloss":"onlar"},{"position":19,"surface":"يَحْمِلُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ح-م-ل","rootLatin":"ḥ-m-l","lemma":"حَمَلَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb ve cezm edatlarından etkilenmediği için merfû","gloss":"yüklüyorlar"},{"position":20,"surface":"أَوْزَارَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"و-ز-ر","rootLatin":"w-z-r","lemma":"وِزْر","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"yüklerini"},{"position":20,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"onların"},{"position":21,"surface":"عَلَىٰ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"üzerinde"},{"position":22,"surface":"ظُهُورِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ظ-ه-ر","rootLatin":"ẓ-h-r","lemma":"ظَهْر","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"sırtları"},{"position":22,"surface":"هِمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"onların"},{"position":23,"surface":"أَلَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Tenbîh","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَلَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"dikkat edin"},{"position":24,"surface":"سَآءَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"س-و-ء","rootLatin":"s-w-ʾ","lemma":"سَاءَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"ne kötüdür"},{"position":25,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Fâil olduğu için mahallen merfû","gloss":"şey"},{"position":26,"surface":"يَزِرُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"و-ز-ر","rootLatin":"w-z-r","lemma":"وَزَرَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb ve cezm edatlarından etkilenmediği için merfû","gloss":"yüklendikleri"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Allah'a kavuşmayı inkâr edenlerin ahiretteki pişmanlıklarını ve ağır yüklerini tasvir etmektedir. Temel kavramlar, kaybetme, yalanlama, ansızın gelme, pişmanlık ve günah yükünü taşımayı vurgulayarak kıyamet gününün dehşetini ve inkarcıların akıbetini dilbilimsel bir derinlikle ortaya koymaktadır.","keyConcepts":[{"word":"خَسِرَ","root":"خ س ر","rootLatin":"h-s-r","meaning":"Kaybetmek, zarara uğramak, hüsrana düşmek anlamlarına gelir ve ayette Allah'a kavuşmayı yalanlayanların nihai akıbetini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Husrân (خسران), sermayenin tamamen veya kısmen yok olmasıdır. Ticarette sermayenin azalması veya tamamen gitmesi durumunda kullanılır. Ayetteki 'kad hasira' ifadesi, Allah'a kavuşmayı yalanlayanların ahiret saadetini kaybetmeleri, ebedi zarara uğramaları anlamındadır. Bu, sadece dünyevi bir kayıp değil, ebedi bir hüsrandır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Hasira (خسر), 'helâk oldu' demektir. Bu ayetteki kullanımı, Allah'ın vaadini yalanlayanların ahiretteki durumlarının kötü olacağını, helak olacaklarını mecazi olarak ifade eder. Onlar, kendileri için hazırlanan cennet nimetlerini kaybetmişlerdir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da 'husrân' kavramı, genellikle ahiret bağlamında, insanın kendi eylemleri sonucunda ebedi kurtuluşu kaybetmesi ve cehenneme düşmesi anlamında kullanılır. Bu ayette, Allah'a kavuşmayı inkâr etmenin getirdiği nihai ve geri dönülmez bir kayıp olarak vurgulanır."}]},{"word":"كَذَّبُوا۟","root":"ك ذ ب","rootLatin":"k-z-b","meaning":"Yalanlamak, inkâr etmek, doğru olmadığını iddia etmek demektir ve ayette Allah'a kavuşma gerçeğini reddetmeyi ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Kezzebe (كذب), 'yalanladı' demektir. Bu ayette 'bilikâillâh' (Allah'a kavuşmayı) ile birlikte kullanıldığında, Allah'ın vaat ettiği ahiret gününü, hesaplaşmayı ve O'nun huzuruna çıkmayı inkâr etme anlamını taşır. Bu, sadece bir sözü yalanlamak değil, bir inanç sistemini reddetmektir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Kezzâbe (كذّب) fiili, tekzib babından olup, bir şeyi yalanlamak, doğru olmadığını iddia etmek demektir. Ayetteki 'kazzebû bilikâillâh' ifadesi, Allah'ın huzuruna çıkma gerçeğini ve ahiret gününü kesin bir dille reddetmelerini, bu konuda şüpheye düşmelerini değil, bilerek ve isteyerek inkâr etmelerini vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Kur'an'da 'tekzib' kavramı, sadece bir sözü yalanlamakla sınırlı değildir; aynı zamanda peygamberleri, ilahi mesajları ve ahiret gibi temel inanç esaslarını reddetmeyi de kapsar. Bu ayette, Allah'a kavuşma inancının reddi, kişinin ahiret hayatına dair tüm gerçekleri inkâr etmesi anlamına gelir."}]},{"word":"بَغْتَةً","root":"ب غ ت","rootLatin":"b-ğ-t","meaning":"Ansızın, birdenbire, beklenmedik bir şekilde demektir ve kıyamet saatinin gelişinin şok edici ve hazırlıksız olacağını ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Bağtetün (بغتة), bir şeyin ansızın, beklenmedik bir anda gelmesidir. Ayetteki 'câet-humu's-sâatu bağteten' ifadesi, kıyamet saatinin inkarcılara hiçbir uyarı veya hazırlık olmaksızın, aniden gelerek onları gafil avlayacağını belirtir. Bu, onların pişmanlıklarını daha da artıracak bir durumdur."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Bağteten (بغتة), 'fec'eten' (ansızın) demektir. Kıyamet saatinin ansızın gelmesi, insanların ona hazırlıksız yakalanacağını ve bu durumun inkarcılar için büyük bir şok ve dehşet kaynağı olacağını gösterir. Bu, onların dünyadaki gafletlerinin bir sonucudur."}]},{"word":"حَسْرَتَنَا","root":"ح س ر","rootLatin":"h-s-r","meaning":"Pişmanlık, üzüntü, hayıflanma demektir ve ayette inkarcıların kıyamet günü duyacakları derin pişmanlığı ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Hasret (حسرة), bir şeyin elden çıkmasından dolayı duyulan şiddetli pişmanlık ve üzüntüdür. Sanki kişi, o şeyin peşinden koşmaktan yorulmuş (hasir) ve artık gücü kalmamıştır. Ayetteki 'yâ hasretanâ' ifadesi, inkarcıların dünyada yaptıkları ihmallerden dolayı duydukları tarifsiz pişmanlığı ve çaresizliği dile getirir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Hasret (حسرة), bir şeyin kaçırılmasından veya kaybedilmesinden dolayı duyulan derin üzüntü ve pişmanlıktır. Bu ayette, 'yâ hasretanâ' nidası, onların dünyada Allah'ın emirlerini yerine getirmemeleri ve ahirete hazırlanmamaları nedeniyle hissettikleri büyük bir iç yanmasını ve keşkelerini ifade eder."}]},{"word":"فَرَّطْنَا","root":"ف ر ط","rootLatin":"f-r-t","meaning":"İhmal etmek, kusur işlemek, aşırı gitmek, vazifeyi terk etmek demektir ve ayette inkarcıların dünyada Allah'ın emirlerine karşı gösterdikleri ihmalkarlığı ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Tefrît (تفريط), bir şeyi yapmada aşırıya gitmek veya eksik bırakmak, ihmal etmek demektir. Ayetteki 'mâ ferratnâ fîhâ' ifadesi, onların dünyada Allah'ın haklarına riayet etmede, ibadetleri yerine getirmede ve ahirete hazırlanmada gösterdikleri kusurları ve ihmalleri itiraf etmelerini anlatır. Bu, onların pişmanlıklarının temel sebebidir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Tefrît (تفريط), bir işi yapılması gereken şekilde yapmamak, eksik bırakmak veya ihmal etmektir. Bu ayetteki 'ferratnâ fîhâ' (onda kusur ettik) ifadesi, onların dünya hayatında kendilerine verilen fırsatları değerlendiremediklerini, Allah'ın emirlerine karşı görevlerini ihmal ettiklerini ve bu yüzden pişman olduklarını gösterir."}]},{"word":"أَوْزَارَهُمْ","root":"و ز ر","rootLatin":"v-z-r","meaning":"Günahlar, yükler, ağır sorumluluklar demektir ve ayette inkarcıların dünyada işledikleri günahların ahiretteki manevi yükünü ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Vizr (وزر), ağır yük demektir ve mecazi olarak günah için kullanılır, çünkü günah da taşıyana ağır gelir. Ayetteki 'yahmilûne evzârahum alâ zuhûrihim' ifadesi, inkarcıların dünyada işledikleri günahların ahirette somut bir yük gibi sırtlarına yükleneceğini, bu yükün ağırlığı altında ezileceklerini tasvir eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Evzâr (أوزار), 'günahlar' demektir. 'Yüklenmek' fiiliyle birlikte kullanılması, günahların ahirette bir yük gibi hissedileceğini ve taşıyanı zorlayacağını mecazi olarak ifade eder. Bu, onların dünyadaki kötü amellerinin bir karşılığıdır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da 'vizr' kavramı, genellikle 'günah' anlamında kullanılır ve bu günahların ahiretteki sonuçlarının bir yük gibi kişiyi takip edeceği vurgulanır. Bu ayetteki 'evzârahum' ifadesi, inkarcıların işledikleri tüm kötü fiillerin, kıyamet günü somut bir ağırlık olarak omuzlarına yükleneceğini ve bu durumun onların azabını artıracağını gösterir."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **En'âm Sûresi** · *6/31*
- **En'âm Sûresi** · *6/31*
- **Dur Rabbın Namazda (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *6/31*
- **En'âm Sûresi** · *6/31*
- **Kâf Sûresi** · *6/31*
- **Yûnus Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *6/31*
- **Yûnus Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *6/31*
- **Kâf Sûresi** · *6/31*
- **Yûnus Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *6/31*
- **Yûnus Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *6/31*
- **Necm (Yıldız) Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *6/31*
- **Dur Rabbın Namazda (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *6/31*