# En'âm Sûresi, 32. Âyet (6:32)

> وَمَا ٱلْحَيَوٰةُ ٱلدُّنْيَآ إِلَّا لَعِبٌ وَلَهْوٌ ۖ وَلَلدَّارُ ٱلْـَٔاخِرَةُ خَيْرٌ لِّلَّذِينَ يَتَّقُونَ ۗ أَفَلَا تَعْقِلُونَ

*Vemâ-lhayâtu-ddunyâ illâ la'ibun velehv(un)(s) veleddâru-l-âḣirati ḣayrun lilleżîne yettekûn(e)(k) efelâ ta'kilûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Dünya hayatı ancak bir oyun ve bir eğlencedir. Elbette ki ahiret yurdu Allah'a karşı gelmekten sakınanlar için daha hayırlıdır. Hala akıllanmayacak mısınız?

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/6/32

---

## Tefsir

{"topics":["dunya-ahiret-dengesi","takva","ahiret-mukafat"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"مَا","pos":"harf","posDetail":"Nefy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"değildir"},{"position":2,"surface":"ٱلْحَيَوٰةُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ح-ي-ي","rootLatin":"h-y-y","lemma":"حَيَاة","form":"Fi'âle","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"hayat"},{"position":3,"surface":"ٱلدُّنْيَآ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Tafdîl","root":"د-ن-و","rootLatin":"d-n-w","lemma":"دُنْيَا","form":"Fu'lâ","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için merfû","gloss":"dünya"},{"position":4,"surface":"إِلَّا","pos":"harf","posDetail":"İstisna Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَّا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ancak"},{"position":5,"surface":"لَعِبٌۭ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ل-ع-ب","rootLatin":"l-'-b","lemma":"لَعِب","form":"Fa'l","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"oyun"},{"position":6,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":6,"surface":"لَهْوٌۭ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ل-ه-و","rootLatin":"l-h-w","lemma":"لَهْو","form":"Fa'l","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Atıf harfi ile önceki isme atfedildiği için merfû","gloss":"oyalanma"},{"position":7,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstînaf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":7,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kîd (Lâmu'l-İbtidâ')","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"elbette"},{"position":7,"surface":"ٱلدَّارُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"د-و-ر","rootLatin":"d-w-r","lemma":"دَار","form":"Fa'l","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"yurt"},{"position":8,"surface":"ٱلْـَٔاخِرَةُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ء-خ-ر","rootLatin":"'-kh-r","lemma":"آخِر","form":"Fâ'il","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için merfû","gloss":"ahiret"},{"position":9,"surface":"خَيْرٌۭ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Tafdîl","root":"خ-ي-ر","rootLatin":"kh-y-r","lemma":"خَيْر","form":"Fa'l","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"daha iyi"},{"position":10,"surface":"لِّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":10,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"o kimseler ki"},{"position":11,"surface":"يَتَّقُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"و-ق-ي","rootLatin":"w-q-y","lemma":"اِتَّقَى","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"sakınırlar"},{"position":12,"surface":"أَ","pos":"harf","posDetail":"İstifham Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"mı"},{"position":12,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"o halde"},{"position":12,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Nefy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"değil"},{"position":13,"surface":"تَعْقِلُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ع-ق-ل","rootLatin":"'-q-l","lemma":"عَقَلَ","form":"Fa'ale","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"düşünmez misiniz"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, dünya hayatının geçici ve aldatıcı niteliğini vurgulayarak, ahiret hayatının üstünlüğünü ve takva sahipleri için daha hayırlı olduğunu belirtir. Ayet, insanları bu gerçeği akıl yoluyla idrak etmeye davet etmektedir.","keyConcepts":[{"word":"ٱلْحَيَوٰةُ","root":"ح ي و","rootLatin":"h-y-w","meaning":"Varlık, canlılık ve yaşamın kendisi anlamında dünya hayatını ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Hayat (الحياة), var olmanın ve canlılığın zıddıdır. Kur'an'da hem dünya hayatı (الحياة الدنيا) hem de ahiret hayatı (الحياة الآخرة) için kullanılır. Bu ayetteki 'el-hayâtu' kelimesi, geçici ve fani olan dünya yaşamını ifade eder ve sonraki 'oyun ve oyalanma' nitelemeleriyle bu geçicilik pekiştirilir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'hayat' kavramının Kur'an'da genellikle 'dünya hayatı' ve 'ahiret hayatı' şeklinde ikili bir karşıtlık içinde ele alındığını belirtir. Dünya hayatı, geçici ve aldatıcı bir varoluş olarak sunulurken, ahiret hayatı gerçek ve kalıcı bir varoluşu temsil eder. Bu ayetteki 'el-hayâtu' kelimesi, bu karşıtlığın ilk ayağını oluşturur ve 'dünya' sıfatıyla nitelenerek geçiciliği vurgulanır."}]},{"word":"لَعِبٌ","root":"ل ع ب","rootLatin":"l-'-b","meaning":"Ciddi bir amacı olmayan, eğlence ve vakit geçirme amaçlı eylemleri ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'la'b' (لعب) kelimesini, 'ciddiyetten uzak, eğlence ve oyalanma' olarak açıklar. Ayetteki kullanımıyla dünya hayatının, ahiret hayatına kıyasla bir oyun gibi geçici ve anlamsız olduğunu, gerçek bir fayda sağlamadığını vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'la'b' kelimesinin mecazi olarak 'boş ve faydasız işler' anlamına geldiğini belirtir. Dünya hayatının 'la'b' olarak nitelendirilmesi, onun geçiciliğini, aldatıcılığını ve ahiret için bir hazırlık olmaması durumunda bir fayda sağlamayacağını ifade eder."}]},{"word":"لَهْوٌ","root":"ل ه و","rootLatin":"l-h-w","meaning":"İnsanı önemli işlerden alıkoyan, oyalayıcı ve eğlendirici şeyleri ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Lehv (اللهو), insanı meşgul eden ve onu önemli işlerden alıkoyan her şeydir. Genellikle eğlence ve oyalanma anlamında kullanılır. Ayetteki 'lehv' kelimesi, dünya hayatının insanı ahiret hazırlığından alıkoyan, geçici zevk ve meşguliyetlerle dolu olduğunu belirtir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'lehv' kelimesini 'kalbi meşgul eden, eğlendiren ve ciddiyetten uzaklaştıran şey' olarak tanımlar. Bu ayette 'la'b' ile birlikte kullanılması, dünya hayatının sadece bir oyun değil, aynı zamanda insanı asıl amacından saptıran bir oyalanma olduğunu vurgular."}]},{"word":"يَتَّقُونَ","root":"و ق ي","rootLatin":"v-k-y","meaning":"Allah'ın emirlerine uyarak ve yasaklarından kaçınarak kendini koruyan, sakınan kimseleri ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Takva (التقوى), nefsi korkulan şeylerden korumaktır. Şeriat dilinde ise nefsi günahlardan korumak, Allah'ın emirlerine uyup yasaklarından kaçınmaktır. Ayetteki 'yettekûne' (يتّقون) kelimesi, ahiret yurdunun, dünya hayatının geçiciliğini idrak edip Allah'tan korkan ve O'nun rızasını gözetenler için daha hayırlı olduğunu belirtir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, takvayı 'Allah'ın azabından sakınmak' olarak tanımlar ve bunun, Allah'ın emirlerini yerine getirip yasaklarından kaçınmakla mümkün olduğunu belirtir. Bu ayette 'yettekûne' fiili, dünya hayatının aldatıcılığına kapılmayıp ahiret için hazırlık yapan, Allah'a karşı sorumluluk bilinciyle hareket eden müminleri ifade eder."}]},{"word":"تَعْقِلُونَ","root":"ع ق ل","rootLatin":"'-k-l","meaning":"Akıl yürütmek, düşünmek, idrak etmek ve anlamak fiilini ifade eder.","sources":[{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Akıl (العقل), idrak etme ve anlama yeteneğidir. 'Ta'qilûne' (تعقلون) fiili, 'akıl yürütmez misiniz, düşünmez misiniz?' anlamında bir soru olup, muhatapları dünya hayatının gerçek mahiyetini ve ahiretin üstünlüğünü akıllarıyla kavramaya davet eder. Bu, sadece duymak değil, aynı zamanda derinlemesine düşünerek sonuca varmayı içerir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'akıl' kelimesinin Kur'an'da genellikle 'düşünme, anlama, idrak etme ve doğru kararlar verme' yeteneği olarak kullanıldığını belirtir. 'Efelâ ta'qilûne' ifadesi, Kur'an'ın insanları sadece inanmaya değil, aynı zamanda inançlarını akıl yoluyla temellendirmeye ve evrensel gerçekleri düşünerek kavramaya teşvik ettiğini gösterir."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Hadîd Sûresi** · *6/32*
- **Hadîd Sûresi** · *6/32*
- **En'âm Sûresi** · *6/32*
- **En'âm Sûresi** · *6/32*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2** — Ahmed Avni Konuk · *6/32*
- **En'âm Sûresi** · *6/32*
- **En'âm Sûresi** · *6/32*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2** — Ahmed Avni Konuk · *6/32*
- **Terzi, Elif, Terâzî, Teradî — İrfan Mektebi, Kırk Seyir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *En’am 6-129*
- **Terzi, Elif, Terâzî, Teradî — İrfan Mektebi, Kırk Seyir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *En’am 6-129*
- **Doğdular, Yaşadılar — Hikâyesi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *6/32*
- **Doğdular, Yaşadılar — Hikâyesi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *6/32*