# En'âm Sûresi, 34. Âyet (6:34)

> وَلَقَدْ كُذِّبَتْ رُسُلٌ مِّن قَبْلِكَ فَصَبَرُوا۟ عَلَىٰ مَا كُذِّبُوا۟ وَأُوذُوا۟ حَتَّىٰٓ أَتَىٰهُمْ نَصْرُنَا ۚ وَلَا مُبَدِّلَ لِكَلِمَـٰتِ ٱللَّهِ ۚ وَلَقَدْ جَآءَكَ مِن نَّبَإِى۟ ٱلْمُرْسَلِينَ

*Velekad kużżibet rusulun min kablike fesaberû ‘alâ mâ kużżibû veûżû hattâ etâhum nasrunâ(c) velâ mubeddile likelimâti(A)llâh(i)(c) velekad câeke min nebe-i-lmurselîn(e)*

**Meal (Diyanet):** Andolsun ki, senden önce de birçok Peygamberler yalanlanmıştı da onlar yalanlanmalarına ve eziyet edilmelerine karşı sabretmişler ve nihayet kendilerine yardımımız yetişmişti. Allah'ın kelimelerini değiştirebilecek bir güç de yoktur. Andolsun peygamberler ile ilgili haberlerin bir kısmı sana gelmiş bulunuyor.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/6/34

---

## Tefsir

{"topics":["peygamberlik","sabir","kissa-diger-peygamberler","imtihan-bela"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَلَقَدْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf ve Harf-i Tahkik","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"Andolsun ki"},{"position":2,"surface":"كُذِّبَتْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-ذ-ب","rootLatin":"k-dh-b","lemma":"كَذَّبَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yalanlandı"},{"position":3,"surface":"رُسُلٌۭ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-س-ل","rootLatin":"r-s-l","lemma":"رَسُول","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Nâib-i Fâil olduğu için merfû","gloss":"peygamberler"},{"position":4,"surface":"مِّن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-den"},{"position":5,"surface":"قَبْلِكَ","pos":"isim","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"ق-ب-ل","rootLatin":"q-b-l","lemma":"قَبْل","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"önce"},{"position":5,"surface":"كَ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"senin"},{"position":6,"surface":"فَصَبَرُوا۟","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"böylece"},{"position":6,"surface":"صَبَرُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ص-ب-ر","rootLatin":"s-b-r","lemma":"صَبَرَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"sabrettiler"},{"position":7,"surface":"عَلَىٰ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"üzerine"},{"position":8,"surface":"مَا","pos":"harf","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"şey"},{"position":9,"surface":"كُذِّبُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-ذ-ب","rootLatin":"k-dh-b","lemma":"كَذَّبَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yalanlandılar"},{"position":10,"surface":"وَأُوذُوا۟","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":10,"surface":"أُوذُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"أ-ذ-ي","rootLatin":"a-dh-y","lemma":"آذَى","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"eziyet gördüler"},{"position":11,"surface":"حَتَّىٰٓ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-e kadar"},{"position":12,"surface":"أَتَىٰهُمْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"أ-ت-ي","rootLatin":"a-t-y","lemma":"أَتَى","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"geldi"},{"position":12,"surface":"هُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onlara"},{"position":13,"surface":"نَصْرُنَا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ن-ص-ر","rootLatin":"n-s-r","lemma":"نَصْر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"yardımımız"},{"position":13,"surface":"نَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"person":"1.","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"bizim"},{"position":14,"surface":"وَلَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf ve Lâ-i Nefy-i Cins","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve yoktur"},{"position":15,"surface":"مُبَدِّلَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ب-د-ل","rootLatin":"b-d-l","lemma":"مُبَدِّل","form":"Tef'îl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Lâ-i Nefy-i Cins'in ismi olduğu için mansûb","gloss":"değiştiren"},{"position":16,"surface":"لِكَلِمَـٰتِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"için"},{"position":16,"surface":"كَلِمَـٰتِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ك-ل-م","rootLatin":"k-l-m","lemma":"كَلِمَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"kelimeleri"},{"position":17,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Allah'ın"},{"position":18,"surface":"وَلَقَدْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf ve Harf-i Tahkik","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"Andolsun ki"},{"position":19,"surface":"جَآءَكَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ج-ي-ء","rootLatin":"j-y-hamza","lemma":"جَاءَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"geldi"},{"position":19,"surface":"كَ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"sana"},{"position":20,"surface":"مِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-den"},{"position":21,"surface":"نَّبَإِى۟","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-ب-أ","rootLatin":"n-b-hamza","lemma":"نَبَأ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"haberi"},{"position":22,"surface":"ٱلْمُرْسَلِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mef'ûl","root":"ر-س-ل","rootLatin":"r-s-l","lemma":"مُرْسَل","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"peygamberlerin"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, peygamberlerin geçmişte karşılaştığı yalanlanma ve eziyetlere sabırla tahammül etmelerini ve Allah'ın vaadinin değişmezliğini vurgular. Anahtar kavramlar, peygamberlerin yaşadığı zorlukları ve ilahi desteğin kesinliğini dilbilimsel olarak ortaya koymaktadır.","keyConcepts":[{"word":"كُذِّبَتْ","root":"ك-ذ-ب","rootLatin":"k-z-b","meaning":"Peygamberlerin, tebliğ ettikleri mesajlar nedeniyle yalanlanması ve inkâr edilmesi.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'kezeb' (yalan söylemek) fiilinin 'küzibe' (yalanlanmak) şeklinde meçhul sigada kullanılmasının, peygamberlerin tebliğlerinin muhatapları tarafından asılsız bulunması ve reddedilmesi anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'küzibet rusul' ifadesi, peygamberlerin şahıslarından ziyade getirdikleri mesajın yalanlanmasına işaret eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, bu fiilin mecazi olarak 'inkâr edilmek' anlamında kullanıldığını ifade eder. Peygamberlerin yalanlanması, onların getirdiği hakikatin reddedilmesi ve batıl ile karşılanmasıdır. Bu, onların tebliğlerinin ciddiye alınmadığını ve küçümsendiğini gösterir."}]},{"word":"فَصَبَرُوا۟","root":"ص-ب-ر","rootLatin":"s-b-r","meaning":"Peygamberlerin, yalanlanma ve eziyetlere karşı metanetle dayanmaları ve tahammül göstermeleri.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'sabr' kelimesini, nefsi hoşlanmadığı şeylerden alıkoymak ve zorluklara karşı direnmek olarak açıklar. Ayetteki 'fesaberû' ifadesi, peygamberlerin maruz kaldıkları yalanlama ve eziyetlere rağmen davalarından vazgeçmeyip sebat göstermelerini vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, sabrın, nefsin şikayet etmeksizin musibetlere katlanması olduğunu belirtir. Peygamberlerin sabrı, sadece pasif bir bekleyiş değil, aynı zamanda aktif bir direniş ve Allah'ın yardımına olan kesin inançlarının bir göstergesidir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'da 'sabr' kavramının, özellikle peygamberlerin ve müminlerin zorluklar karşısında gösterdiği ahlaki bir erdem olduğunu belirtir. Bu ayetteki sabır, ilahi görevi yerine getirirken karşılaşılan düşmanlıklara karşı gösterilen azim ve kararlılıktır."}]},{"word":"وَأُوذُوا۟","root":"أ-ذ-ي","rootLatin":"e-z-y","meaning":"Peygamberlerin, tebliğleri nedeniyle fiziksel veya psikolojik olarak eziyet görmeleri, incitilmeleri.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'eza' kelimesinin, rahatsızlık veren, inciten her türlü şeyi kapsadığını belirtir. Peygamberlerin 'ûzû' edilmesi, onlara yönelik sözlü hakaretlerden fiziksel saldırılara kadar geniş bir yelpazede gerçekleşen zulümleri ifade eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'eza'nın, bedene veya ruha dokunan her türlü zarar ve sıkıntı olduğunu açıklar. Ayetteki kullanım, peygamberlerin sadece yalanlanmakla kalmayıp, aynı zamanda fiili olarak da zulme uğradıklarını gösterir."}]},{"word":"نَصْرُنَا","root":"ن-ص-ر","rootLatin":"n-s-r","meaning":"Allah'ın, peygamberlerine zor zamanlarında gönderdiği ilahi yardım ve destek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'nasr' kelimesini, düşmana karşı yardım etmek ve desteklemek olarak tanımlar. Ayetteki 'nasruna' (bizim yardımımız) ifadesi, Allah'ın peygamberlerine vaat ettiği ve zorluk anlarında mutlaka ulaşan ilahi desteği ve zaferi ifade eder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'nasr'ın, zayıf olanı güçlendirmek ve düşmana karşı üstün kılmak olduğunu belirtir. Bu ayetteki yardım, peygamberlerin sabır ve tahammüllerinin bir neticesi olarak Allah tarafından gönderilen nihai zafer ve kurtuluştur."}]},{"word":"لِكَلِمَـٰتِ","root":"ك-ل-م","rootLatin":"k-l-m","meaning":"Allah'ın vaatleri, hükümleri ve değişmez yasaları.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'kelime'nin, Allah'a nispet edildiğinde O'nun iradesini, hükmünü ve vaadini ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'kelimâtillâh' ifadesi, Allah'ın peygamberlerine yardım etme ve onları zafere ulaştırma konusundaki değişmez vaatlerini ve takdirini kapsar."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'kelimât'ın, Allah'ın emirleri, yasakları ve vaatleri anlamına geldiğini açıklar. 'Lâ mübeddile li-kelimâtillâh' ifadesi, Allah'ın sözlerinin ve hükümlerinin hiçbir şekilde değiştirilemeyeceği, bozulmayacağı ve mutlaka gerçekleşeceği anlamına gelir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, Kur'an'da 'kelime' kavramının sadece sözcük anlamında değil, aynı zamanda ilahi irade, takdir ve vaat gibi geniş anlamlarda kullanıldığını vurgular. Bu ayetteki 'kelimâtillâh', Allah'ın peygamberlerine yardım etme ve onları zafere ulaştırma konusundaki değişmez ve kesin vaatlerini ifade eder."}]},{"word":"نَبَإِى۟","root":"ن-ب-أ","rootLatin":"n-b-e","meaning":"Peygamberlerin geçmişte yaşadığı olaylar, haberler ve kıssalar.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'nebe'' kelimesinin, önemli ve büyük haber anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'nebeil murselîn' ifadesi, geçmiş peygamberlerin yaşadığı zorluklar, sabırları ve nihayetinde Allah'ın yardımıyla elde ettikleri zaferlere dair önemli ve ibret verici haberleri ifade eder."},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'nebe''nin, sıradan bir haberden ziyade, doğruluğu kesin ve önemli bir bilgi olduğunu açıklar. Bu ayetteki 'nebeil murselîn', Hz. Muhammed'e (s.a.v.) geçmiş peygamberlerin kıssalarının anlatılmasının, ona teselli ve güç vermek amacını taşıdığını gösterir."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **En'âm Sûresi** · *6/34*
- **En'âm Sûresi** · *6/34*
- **Terzi, Elif, Terâzî, Teradî — İrfan Mektebi, Kırk Seyir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *En’am 6-129*
- **Terzi, Elif, Terâzî, Teradî — İrfan Mektebi, Kırk Seyir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *En’am 6-129*
