# En'âm Sûresi, 40. Âyet (6:40) > قُلْ أَرَءَيْتَكُمْ إِنْ أَتَىٰكُمْ عَذَابُ ٱللَّهِ أَوْ أَتَتْكُمُ ٱلسَّاعَةُ أَغَيْرَ ٱللَّهِ تَدْعُونَ إِن كُنتُمْ صَـٰدِقِينَ *Kul eraeytekum in etâkum ‘ażâbu(A)llâhi ev etetkumu-ssâ'atu eġayra(A)llâhi ted'ûne in kuntum sâdikîn(e)* **Meal (Diyanet):** (Ey Muhammed!) De ki: "Söyleyin bakalım. Acaba size Allah'ın azabı gelse veya size kıyamet saati gelip çatsa (böyle bir durumda) siz Allah'tan başkasını mı çağırırsınız? Eğer (putların size yararı dokunduğu iddianızda) doğru söyleyenlerseniz (haydi onları yardıma çağırın). **Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/6/40 --- ## Tefsir {"topics":["dua","tevhid","musrikler","kiyamet"]} ## Tefsir [{"position":1,"surface":"قُلْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَوْل","form":"-","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"De ki"},{"position":2,"surface":"أَ","pos":"harf","posDetail":"İstifham Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"mi?"},{"position":2,"surface":"رَءَيْتَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ر-أ-ي","rootLatin":"r-'-y","lemma":"رُؤْيَة","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"gördün mü?"},{"position":2,"surface":"كُم","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mebnî zamir olduğu için mebnî","gloss":"sizin"},{"position":3,"surface":"إِنْ","pos":"harf","posDetail":"Şart Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"eğer"},{"position":4,"surface":"أَتَىٰ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"أ-ت-ي","rootLatin":"'-t-y","lemma":"إِتْيَان","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"gelirse"},{"position":4,"surface":"كُم","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mebnî zamir olduğu için mebnî","gloss":"size"},{"position":5,"surface":"عَذَابُ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ع-ذ-ب","rootLatin":"'-dh-b","lemma":"عَذَاب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"azabı"},{"position":6,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"'-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Allah'ın"},{"position":7,"surface":"أَوْ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"veya"},{"position":8,"surface":"أَتَتْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"أ-ت-ي","rootLatin":"'-t-y","lemma":"إِتْيَان","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"gelirse"},{"position":8,"surface":"كُمُ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mebnî zamir olduğu için mebnî","gloss":"size"},{"position":9,"surface":"ٱلسَّاعَةُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-و-ع","rootLatin":"s-w-'-","lemma":"سَاعَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"saat"},{"position":10,"surface":"أَ","pos":"harf","posDetail":"İstifham Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"mi?"},{"position":10,"surface":"غَيْرَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"غ-ي-ر","rootLatin":"gh-y-r","lemma":"غَيْر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"başkasına"},{"position":11,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"'-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Allah'tan"},{"position":12,"surface":"تَدْعُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"د-ع-و","rootLatin":"d-'-w","lemma":"دَعْوَة","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"yalvarırsınız"},{"position":13,"surface":"إِن","pos":"harf","posDetail":"Şart Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"eğer"},{"position":14,"surface":"كُنْتُمْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî (Nakıs)","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَوْن","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"iseniz"},{"position":15,"surface":"صَـٰدِقِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ص-د-ق","rootLatin":"s-d-q","lemma":"صَادِق","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Kâne'nin haberi olduğu için mansûb","gloss":"doğru söyleyenler"}] ## Kelime Tahlili {"summary":"En'âm Suresi 40. ayet, müşriklerin zor zamanlarda dahi Allah'tan başkasına yönelme eğilimlerini sorgulayarak tevhid inancının temelini vurgular. Ayet, 'azap', 'saat' ve 'dua' gibi kavramlar üzerinden ilahi kudret ve insanın acziyetini karşılaştırır.","keyConcepts":[{"word":"أَرَءَيْتَكُمْ","root":"ر-أ-ي","rootLatin":"r-'-y","meaning":"Burada 'bana bildirin', 'düşündünüz mü', 'gördünüz mü' anlamında, muhatabı düşünmeye sevk eden bir soru edatıdır.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'أَرَءَيْتَكُمْ' ifadesinin mecazi olarak 'اخبروني' (bana haber verin, bildirin) anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki kullanımı, muhatabın bir durumu gözden geçirmesini ve sonucunu açıklamasını talep eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'رأى' fiilinin hem gözle görme hem de kalple idrak etme, düşünme anlamlarına geldiğini ifade eder. Bu ayetteki 'أَرَءَيْتَكُمْ' ise, 'düşündünüz mü, ne dersiniz' gibi bir anlam taşıyarak muhatabı zihinsel bir muhakemeye davet eder."}]},{"word":"عَذَابُ","root":"ع-ذ-ب","rootLatin":"'-z-b","meaning":"Allah'tan gelen, insanı sıkıntıya sokan, elem veren ceza veya musibet anlamındadır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'عذاب' kelimesinin 'azâbe' kökünden geldiğini ve 'bir şeyi engellemek, alıkoymak' anlamı taşıdığını belirtir. Bu bağlamda, Allah'ın azabı, insanı rahatlıktan alıkoyan, onu sıkıntıya sokan bir durumdur."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'عذاب' kelimesinin 'tatlı suyu içmekten alıkoyan şey' anlamından türediğini ve 'elem veren, sıkıntı veren her şey' için kullanıldığını açıklar. Ayetteki 'عذاب الله', Allah'ın kullarına yönelik bir cezalandırması veya imtihanı olarak geçer."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'da 'azap' kavramının genellikle ilahi bir ceza olarak kullanıldığını ve bu cezanın hem dünyevi hem de uhrevi olabileceğini vurgular. Ayetteki 'عذاب الله', Allah'ın kudretinin bir tezahürü olarak, insanı aciz bırakan bir musibeti ifade eder."}]},{"word":"ٱلسَّاعَةُ","root":"س-و-ع","rootLatin":"s-w-'-","meaning":"Kıyamet günü, dünyanın sonu ve ahiret hayatının başlangıcı olan belirli bir zaman dilimidir.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'الساعة' kelimesinin 'kısa bir zaman dilimi' anlamına geldiğini ve Kur'an'da özellikle kıyamet günü için kullanıldığını belirtir. Bu ayette, ansızın gelecek olan ve kaçınılmaz olan kıyamet vaktini ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'الساعة' kelimesinin 'bir şeyin vuku bulduğu an' anlamına geldiğini ve Kur'an'da genellikle kıyamet için kullanıldığını açıklar. Kıyamet, aniden gelmesi ve dehşeti nedeniyle bu isimle anılır. Ayette, Allah'ın kudretinin en büyük tecellilerinden biri olarak zikredilir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'es-Sâ'ah' kavramının Kur'an'da 'kıyamet' anlamında kullanıldığını ve bu kavramın, Allah'ın mutlak gücünü ve hesap gününün kaçınılmazlığını vurguladığını belirtir. Ayette, insanların Allah'tan başka kimseye sığınamayacakları bir dönüm noktası olarak sunulur."}]},{"word":"تَدْعُونَ","root":"د-ع-و","rootLatin":"d-'-w","meaning":"Çağırmak, yalvarmak, yardım istemek, ibadet etmek anlamlarına gelir ve burada Allah'tan başkasına yönelme eylemini ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'دعاء' kelimesinin Kur'an'da 'ibadet' anlamında da kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki 'تَدْعُونَ' ifadesi, zor zamanlarda Allah'tan başkasına yönelerek ondan yardım dileme ve ona ibadet etme eylemini sorgular."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'دعاء' fiilinin 'bir şeyi kendine doğru çekmek, çağırmak' anlamına geldiğini ve hem sözlü hem de fiili olarak yardım istemeyi kapsadığını ifade eder. Ayette, sıkıntı anında Allah'tan başkasına yönelmenin anlamsızlığını vurgulamak için kullanılır."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'دعاء' kavramının Kur'an'da geniş bir anlam yelpazesine sahip olduğunu, hem 'çağırmak' hem de 'ibadet etmek' anlamlarını içerdiğini belirtir. Bu ayette, müşriklerin zor durumda kaldıklarında dahi Allah'tan başkasına yönelme eğilimlerinin eleştirisi bağlamında 'yalvarma ve yardım isteme' anlamında kullanılmıştır."}]},{"word":"صَـٰدِقِينَ","root":"ص-د-ق","rootLatin":"s-d-q","meaning":"Doğru söyleyenler, sözünde duranlar, samimi olanlar anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'صدق' kelimesinin 'sözün veya eylemin gerçeğe uygun olması' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'صادقين' ifadesi, muhatapların iddialarında samimi ve doğru olup olmadıklarını sorgular; eğer doğru söylüyorlarsa, bu durumda Allah'tan başkasına yönelmemeleri gerektiğini ima eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'صدق' kavramının 'sözün veya inancın hakikate uygunluğu' olduğunu açıklar. Bu ayette, 'eğer doğru iseniz' ifadesiyle, müşriklerin Allah'tan başkasına ibadet etme iddialarının tutarsızlığına dikkat çekilir ve samimiyetleri sorgulanır."}]}]} ## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler - **En'âm Sûresi** · *6/40* - **En'âm Sûresi** · *6/40* - **Terzi, Elif, Terâzî, Teradî — İrfan Mektebi, Kırk Seyir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *En’am 6-129* - **Terzi, Elif, Terâzî, Teradî — İrfan Mektebi, Kırk Seyir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *En’am 6-129*