# En'âm Sûresi, 41. Âyet (6:41) > بَلْ إِيَّاهُ تَدْعُونَ فَيَكْشِفُ مَا تَدْعُونَ إِلَيْهِ إِن شَآءَ وَتَنسَوْنَ مَا تُشْرِكُونَ *Bel iyyâhu ted'ûne feyekşifu mâ ted'ûne ileyhi in şâe vetensevne mâ tuşrikûn(e)* **Meal (Diyanet):** Hayır! (Bu durumda) yalnız O'na dua edersiniz, O da dilerse (kurtulmak için) dua ettiğiniz sıkıntıyı giderir ve siz o an Allah'a ortak koştuklarınızı unutursunuz. **Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/6/41 --- ## Tefsir {"topics":["dua","tevhid","kufur-sirk","tevekkul"]} ## Tefsir [{"position":1,"surface":"بَلْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İbtidâ","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بَلْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"Hayır"},{"position":2,"surface":"إِيَّا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِيَّا","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"sadece"},{"position":2,"surface":"هُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb mahallen mebnî","gloss":"O'na"},{"position":3,"surface":"تَدْعُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"د-ع-و","rootLatin":"d-'-w","lemma":"دَعَا","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"yalvarırsınız"},{"position":4,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"böylece"},{"position":4,"surface":"يَكْشِفُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ك-ش-ف","rootLatin":"k-sh-f","lemma":"كَشَفَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"giderir"},{"position":5,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb mahallen mebnî","gloss":"şeyi"},{"position":6,"surface":"تَدْعُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"د-ع-و","rootLatin":"d-'-w","lemma":"دَعَا","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"yalvardığınız"},{"position":7,"surface":"إِلَيْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-e"},{"position":7,"surface":"هِ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr mahallen mebnî","gloss":"O'na"},{"position":8,"surface":"إِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Şart","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"eğer"},{"position":9,"surface":"شَآءَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ش-ي-أ","rootLatin":"sh-y-'","lemma":"شَاءَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dilerse"},{"position":10,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":10,"surface":"تَنسَوْنَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ن-س-ي","rootLatin":"n-s-y","lemma":"نَسِيَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"unutursunuz"},{"position":11,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb mahallen mebnî","gloss":"şeyleri"},{"position":12,"surface":"تُشْرِكُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ش-ر-ك","rootLatin":"sh-r-k","lemma":"أَشْرَكَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"ortak koştuğunuz"}] ## Kelime Tahlili {"summary":"Bu ayet, insanın zor anlarda yalnızca Allah'a yönelişini, O'nun dilemesiyle sıkıntının giderilebileceğini ve bu durumda dahi şirkin unutulabileceğini vurgulamaktadır. Ayet, tevhid inancının fıtrîliğini ve şirkin geçiciliğini dilbilimsel bir derinlikle ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"تَدْعُونَ","root":"د ع و","rootLatin":"d-a-v","meaning":"Çağırmak, yalvarmak, dua etmek, yardım istemek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'دعوة' (da've) kelimesinin asıl anlamının 'bir şeyi kendine doğru çekmek' olduğunu belirtir. Ayetteki 'تدعون' (ted'ûne) fiili, zor durumda kalan insanın tüm benliğiyle Allah'a yönelerek O'ndan yardım talep etmesi, O'na yalvarması anlamındadır. Bu, sadece sözlü bir çağrı değil, aynı zamanda kalbî bir yöneliştir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'تدعون' ifadesini 'تستغيثون' (testağîsûne - yardım istersiniz) olarak tefsir eder. Ayetteki bağlamda, müşriklerin dahi sıkıntı anında putlarını bırakıp Allah'a yönelerek O'ndan imdat dilemeleri, O'na sığınmaları kastedilmektedir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'dua' kavramının Kur'an'da sadece 'çağırmak' değil, aynı zamanda 'tapınmak' ve 'ibadet etmek' anlamlarını da içerdiğini belirtir. Ayetteki 'تدعون' fiili, zor anlarda Allah'a yönelişin, O'nu tek kurtarıcı olarak görmenin ve O'na ibadet etmenin bir tezahürüdür."}]},{"word":"فَيَكْشِفُ","root":"ك ش ف","rootLatin":"k-ş-f","meaning":"Gidermek, açmak, ortaya çıkarmak, kaldırmak.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'كشف' (keşf) kelimesinin 'örtülü olan bir şeyi açmak, gizli olanı ortaya çıkarmak' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'فيكشف' (feyekşifu) fiili, Allah'ın, kulun yalvardığı sıkıntıyı, belayı veya musibeti ortadan kaldırması, gidermesi anlamındadır. Bu, Allah'ın kudretinin ve merhametinin bir göstergesidir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'كشف' kelimesinin 'bir şeyin üzerindeki örtüyü kaldırmak' olduğunu ve mecazen 'sıkıntıyı gidermek, belayı defetmek' anlamında kullanıldığını ifade eder. Ayetteki bağlamda, Allah'ın, kendisine yönelen kulun maruz kaldığı zorluğu, sıkıntıyı veya zararı ortadan kaldırması kastedilir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'keşf' kökünün Kur'an'da genellikle 'sıkıntıyı, zararı, azabı gidermek' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'فيكشف' fiili, Allah'ın, kendisine yönelenlerin içinde bulundukları zor durumu ortadan kaldırma gücüne sahip olduğunu vurgular."}]},{"word":"تَنسَوْنَ","root":"ن س ي","rootLatin":"n-s-y","meaning":"Unutmak, ihmal etmek, terk etmek.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'نسيان' (nisyân) kelimesinin 'bir şeyi zihinden çıkarmak, hatırlamamak' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'تنسون' (tensavne) fiili, insanların sıkıntıları giderildikten sonra, daha önce Allah'a ortak koştukları şeyleri (putları, şerikleri) unutmaları, yani onlara tekrar yönelmemeleri veya onların bir faydası olmadığını idrak etmeleri anlamındadır."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'نسيان' kelimesinin iki anlamı olduğunu belirtir: Biri, 'hatırlama yeteneğinin kaybolması', diğeri ise 'bilerek terk etmek, ihmal etmek'. Ayetteki 'تنسون' ifadesi, zor durumdan kurtulduktan sonra şirki terk etme, ona değer vermeme ve onu unutma anlamında kullanılmıştır. Bu, şirkin geçici ve faydasız olduğunun bir göstergesidir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'unutmak' kavramının Kur'an'da sadece hafıza kaybı değil, aynı zamanda 'ihmal etmek, terk etmek ve önemsememek' anlamlarını da taşıdığını vurgular. Ayetteki 'تنسون' fiili, insanların sıkıntı anında Allah'a yönelip kurtulduktan sonra, daha önce taptıkları ortakları tamamen göz ardı etmeleri, onların hiçbir gücü olmadığını anlamaları ve böylece şirki terk etmeleri anlamındadır."}]},{"word":"تُشْرِكُونَ","root":"ش ر ك","rootLatin":"ş-r-k","meaning":"Ortak koşmak, şirk koşmak, eş tutmak.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'شرك' (şirk) kelimesinin 'iki veya daha fazla şeyin bir araya gelmesi' anlamına geldiğini belirtir. Dini terim olarak ise 'Allah'a ortak koşmak, O'nunla birlikte başka ilahlar edinmek' demektir. Ayetteki 'تشركون' (tüşrikûne) fiili, insanların Allah'ın uluhiyetinde ve rububiyetinde başkalarını ortak kabul etmeleri, onlara tapmaları veya onlardan yardım dilemeleri anlamındadır."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'şirk'in 'Allah'a ait olan bir özelliği başkasına vermek' olduğunu ifade eder. Ayetteki 'تشركون' fiili, insanların zor anlarda Allah'a yönelirken, rahatlık anlarında O'na ortak koştukları putları, ilahları veya başka varlıkları hatırlatır. Bu, tevhidin fıtrîliğine karşın şirkin sonradan edinilmiş bir sapma olduğunu gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'şirk' kavramının Kur'an'da 'Allah'ın mutlak birliğini ve tekliğini ihlal eden her türlü inanç ve eylem' olarak tanımlandığını belirtir. Ayetteki 'تشركون' fiili, insanların sıkıntı anında Allah'ın tek gücünü idrak etmelerine rağmen, normal zamanlarda O'na ortak koştukları varlıkların anlamsızlığını ve faydasızlığını vurgular."}]}]} ## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler - **En'âm Sûresi** · *6/41* - **En'âm Sûresi** · *6/41* - **Terzi, Elif, Terâzî, Teradî — İrfan Mektebi, Kırk Seyir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *En’am 6-129* - **Terzi, Elif, Terâzî, Teradî — İrfan Mektebi, Kırk Seyir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *En’am 6-129*