# En'âm Sûresi, 43. Âyet (6:43)

> فَلَوْلَآ إِذْ جَآءَهُم بَأْسُنَا تَضَرَّعُوا۟ وَلَـٰكِن قَسَتْ قُلُوبُهُمْ وَزَيَّنَ لَهُمُ ٱلشَّيْطَـٰنُ مَا كَانُوا۟ يَعْمَلُونَ

*Felevlâ iż câehum be/sunâ tedarra'û velâkin kaset kulûbuhum vezeyyene lehumu-şşeytânu mâ kânû ya'melûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Hiç olmazsa onlara azabımız geldiği zaman yakarıp tövbe etselerdi ya.. Fakat (onu yapmadılar) kalpleri katılaştı. Şeytan da yapmakta olduklarını zaten onlara süslü göstermişti.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/6/43

---

## Tefsir

{"topics":["seytan-vesvese","imtihan-bela","tovbe","musrikler"]}

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, ilahi azapla karşılaşanların tevbe ve tazarru yerine kalplerinin katılaşmasını ve şeytanın saptırmasını ele almaktadır. Anahtar kavramlar, ilahi cezanın gelişi, yalvarma, kalplerin katılaşması ve şeytanın süslemesi etrafında şekillenmektedir.","keyConcepts":[{"word":"بَأْسُنَا","root":"ب-أ-س","rootLatin":"b-e-s","meaning":"Allah'ın azabı, şiddeti ve cezası anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Bes (بأس), şiddet, zorluk ve korku anlamına gelir. Kur'an'da genellikle Allah'ın azabı ve cezası için kullanılır. Bu ayette, Allah'ın kullarına gönderdiği musibet ve sıkıntıyı ifade eder ki bu, onları tevbe etmeye sevk etmesi gereken bir durumdur."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Bes (بأس), burada Allah'ın azabı ve intikamı demektir. Ayetteki 'bâsunâ' ifadesi, Allah'ın kudretinin ve cezasının tecellisini vurgular ve insanları uyarmak için gönderilen bir musibeti işaret eder."}]},{"word":"تَضَرَّعُوا۟","root":"ض-ر-ع","rootLatin":"d-r-a","meaning":"Alçakgönüllülükle, yalvararak ve yakararak Allah'a yönelmek, tevbe etmek anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Tadarru' (تضرّع), bir kimsenin zayıflığını ve acizliğini göstererek, alçakgönüllülükle ve yalvararak bir şeye yönelmesidir. Ayette, musibet anında Allah'a yönelip O'ndan yardım dileme, tevbe etme ve O'na sığınma eylemini ifade eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Tadarru' (تضرّع), kalbin huşu içinde, bedenin zilletle boyun eğerek Allah'a yönelmesidir. Bu ayette, Allah'ın azabı geldiğinde kulların yapması gereken samimi bir yakarışı ve pişmanlığı dile getirir."}]},{"word":"قَسَتْ","root":"ق-س-و","rootLatin":"k-s-v","meaning":"Kalplerin katılaşması, duyarsızlaşması ve hakikati kabul etmeye kapalı hale gelmesi demektir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Kasvet (قسوة), bir şeyin sertleşmesi ve yumuşaklığını kaybetmesidir. Kalplerin kasveti ise, onların öğüt almaktan, hakikati kabul etmekten ve Allah'ın ayetlerinden etkilenmekten uzaklaşmasıdır. Ayette, musibet karşısında bile tevbe etmeyenlerin kalplerinin bu durumunu anlatır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'kalbin katılaşması' kavramını, Kur'an'da imansızlığın ve Allah'ın mesajına karşı direncin bir sembolü olarak inceler. Bu ayetteki 'kaset kulûbuhum' ifadesi, ilahi uyarılara rağmen insanların manevi körlüğünü ve duyarsızlığını vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kasvet (قسوة), kalbin Allah'tan gafil olması, O'nun zikrinden uzaklaşması ve günahlar sebebiyle mühürlenmesidir. Ayette, Allah'ın azabı geldiğinde bile insanların kalplerinin yumuşamaması, aksine daha da katılaşması durumunu ifade eder."}]},{"word":"ٱلشَّيْطَـٰنُ","root":"ش-ط-ن","rootLatin":"ş-t-n","meaning":"İnsanları doğru yoldan saptıran, kötülüğü güzel gösteren ve vesvese veren varlık.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Şeytan (شيطان), haktan uzaklaşan, azgınlaşan her varlık için kullanılır. Kur'an'da ise genellikle insanları saptıran, kötülüğü emreden ve vesvese veren cin türü varlığı ifade eder. Bu ayette, insanların kalplerinin katılaşmasına ek olarak, şeytanın onların kötü amellerini süsleyerek onları daha da azdırmasını anlatır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, şeytanı Kur'an'da 'karşıt güç' olarak tanımlar; insanı Allah'tan uzaklaştıran, günaha teşvik eden ve hakikati çarpıtan bir varlık. Ayetteki rolü, insanların yanlış eylemlerini cazip göstererek onların sapkınlıklarını pekiştirmektir."}]},{"word":"وَزَيَّنَ","root":"ز-ي-ن","rootLatin":"z-y-n","meaning":"Bir şeyi güzel göstermek, süslemek, cazip hale getirmek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Zeyyen (زيّن), bir şeyi güzel kılmak, süslemek ve cazip hale getirmektir. Ayette, şeytanın insanların kötü amellerini, günahlarını ve sapkınlıklarını onlara güzel göstererek, onları bu yolda devam etmeye teşvik etmesini ifade eder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Zeyyen (زيّن) fiili, burada şeytanın aldatıcı gücünü ve hilekarlığını gösterir. İnsanların yaptıkları çirkin işleri, onlara hoş ve doğru gibi göstermesiyle, onları hakikatten uzaklaştırmasını vurgular."}]}]}

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Felevlâ"},{"position":2,"translit":"iż"},{"position":3,"translit":"câehum"},{"position":4,"translit":"be/sunâ"},{"position":5,"translit":"tedarra'û"},{"position":6,"translit":"velâkin"},{"position":7,"translit":"kaset"},{"position":8,"translit":"kulûbuhum"},{"position":9,"translit":"vezeyyene"},{"position":10,"translit":"lehumu"},{"position":11,"translit":"şşeytânu"},{"position":12,"translit":"mâ"},{"position":13,"translit":"kânû"},{"position":14,"translit":"ya'melûn(e)"}]

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":1,"surface":"لَوْلَآ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Tahdîd","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَوْلَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Tahdîd harfi olduğu için mebnî","gloss":"hiç değilse","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":2,"surface":"إِذْ","pos":"harf","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِذْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Zarf-ı zaman olduğu için mebnî","gloss":"zaman","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Zaman zarfı","izafet":"Muzâf"},{"position":3,"surface":"جَآءَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ج-ي-ا","rootLatin":"j-y-ʾ","lemma":"جَاءَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"geldi","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":3,"surface":"هُم","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"onlara","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":4,"surface":"بَأْسُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ب-ا-س","rootLatin":"b-ʾ-s","lemma":"بَأْس","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"şiddetimiz","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Fâil","izafet":"Muzâf"},{"position":4,"surface":"نَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَحْنُ","form":"-","features":{"person":"1.","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"bizim","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":5,"surface":"تَضَرَّعُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ض-ر-ع","rootLatin":"ḍ-r-ʿ","lemma":"تَضَرَّعَ","form":"Tefa''ul","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yalvarıp yakarmalıydılar","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":6,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":6,"surface":"لَـٰكِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstidrâk","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَكِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"İstidrâk harfi olduğu için mebnî","gloss":"lakin","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":7,"surface":"قَسَتْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-س-و","rootLatin":"q-s-w","lemma":"قَسَا","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"katılaştı","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":8,"surface":"قُلُوبُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ق-ل-ب","rootLatin":"q-l-b","lemma":"قَلْب","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"kalpleri","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Fâil","izafet":"Muzâf"},{"position":8,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"onların","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":9,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":9,"surface":"زَيَّنَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ز-ي-ن","rootLatin":"z-y-n","lemma":"زَيَّنَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"güzel gösterdi","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":10,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"için","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":10,"surface":"هُمُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"onlara","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":11,"surface":"ٱلشَّيْطَـٰنُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ش-ط-ن","rootLatin":"sh-ṭ-n","lemma":"شَيْطَان","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"şeytan","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Fâil"},{"position":12,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"yaptıklarını","binaDurumu":"Mebnî (ism-i mevsûl)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":13,"surface":"كَانُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"idiler","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":14,"surface":"يَعْمَلُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ع-م-ل","rootLatin":"ʿ-m-l","lemma":"عَمِلَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"yapıyorlardı","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâri fiil"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmet Avni Konuk · *6/43*
- **Mesnevî'den Hikâyeler** — Ahmet Avni Konuk · *6/43*
- **En'âm Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *6/43*
- **En'âm Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *6/43*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmet Avni Konuk · *6/43*
- **Fâtır Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *6/43*
- **Terzi, Elif, Terâzî, Teradî — İrfan Mektebi, Kırk Seyir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *En’am 6-129*
- **Terzi, Elif, Terâzî, Teradî — İrfan Mektebi, Kırk Seyir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *En’am 6-129*
- **Kelime-i İshâkiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *6/43*
- **Kelime-i İshâkiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *6/43*
- **Kelime-i İshâkiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *6/43*
- **Kelime-i İshâkiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *6/43*