# En'âm Sûresi, 51. Âyet (6:51)

> وَأَنذِرْ بِهِ ٱلَّذِينَ يَخَافُونَ أَن يُحْشَرُوٓا۟ إِلَىٰ رَبِّهِمْ ۙ لَيْسَ لَهُم مِّن دُونِهِۦ وَلِىٌّ وَلَا شَفِيعٌ لَّعَلَّهُمْ يَتَّقُونَ

*Ve enżir bihi-lleżîne yeḣâfûne en yuhşerû ilâ rabbihim(ﻻ) leyse lehum min dûnihi veliyyun velâ şefî'un le'allehum yettekûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Kendileri için Allah'tan başka ne bir dost, ne de bir şefaatçi bulunmaksızın, Rab'lerinin huzurunda toplanmaktan korkanları, Allah'a karşı gelmekten sakınsınlar diye, onunla (Kur'an ile) uyar.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/6/51

---

## Tefsir

{"topics":["tebligh","vahiy-kuran","kiyamet","takva","ahiret-mukafat"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"أَنذِرْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ن-ذ-ر","rootLatin":"n-dh-r","lemma":"أَنذَرَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"uyar"},{"position":2,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ile"},{"position":2,"surface":"هِ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"o"},{"position":3,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"o kimseler ki"},{"position":4,"surface":"يَخَافُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"خ-و-ف","rootLatin":"kh-w-f","lemma":"خَافَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"korkuyorlar"},{"position":5,"surface":"أَن","pos":"harf","posDetail":"Nasb Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَن","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ki"},{"position":6,"surface":"يُحْشَرُوٓا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ح-ش-ر","rootLatin":"H-sh-r","lemma":"حَشَرَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Nasb harfi 'أَن'den sonra geldiği için mansûb","gloss":"toplanacaklar"},{"position":7,"surface":"إِلَىٰ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَىٰ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"e, a"},{"position":8,"surface":"رَبِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Rabbi"},{"position":8,"surface":"هِمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onların"},{"position":9,"surface":"لَيْسَ","pos":"fiil","posDetail":"Nakıs Fiil","root":"ل-ي-س","rootLatin":"l-y-s","lemma":"لَيْسَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yoktur"},{"position":10,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"için"},{"position":10,"surface":"هُم","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onlar"},{"position":11,"surface":"مِّن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"den, dan"},{"position":12,"surface":"دُونِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"د-و-ن","rootLatin":"d-w-n","lemma":"دُون","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"dışında"},{"position":12,"surface":"هِۦ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"o"},{"position":13,"surface":"وَلِىٌّۭ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"و-ل-ي","rootLatin":"w-l-y","lemma":"وَلِيّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Leyse'nin ismi olduğu için merfû","gloss":"dost"},{"position":14,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":14,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Nefy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"değil"},{"position":15,"surface":"شَفِيعٌۭ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ش-ف-ع","rootLatin":"sh-f-3","lemma":"شَفِيع","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Atıf harfi ile 'وَلِيٌّ' kelimesine atfedildiği için merfû","gloss":"şefaatçi"},{"position":16,"surface":"لَّعَلَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Müşebbehe Bil-Fiil","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَعَلَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"umulur ki"},{"position":16,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Lعلّenin ismi olduğu için mansûb","gloss":"onlar"},{"position":17,"surface":"يَتَّقُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"و-ق-ي","rootLatin":"w-q-y","lemma":"اِتَّقَى","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"sakınırlar"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"En'âm Suresi 51. ayet, kıyamet günü Rablerinin huzurunda toplanmaktan korkanları Kur'an ile uyarmayı emretmektedir. Ayet, bu kişilerin Allah'tan başka bir veli ve şefaatçilerinin olmadığını vurgulayarak takvaya ulaşmalarını hedeflemektedir. Anahtar kavramlar, uyarı, korku, haşr, veli, şefaat ve takva etrafında şekillenmektedir.","keyConcepts":[{"word":"وَأَنذِرْ","root":"ن-ذ-ر","rootLatin":"n-z-r","meaning":"Bu kelime, bir tehlikeye karşı önceden haber vermek, uyarmak ve sakındırmak anlamlarını taşır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'inzâr'ı, korkutmakla birlikte, korkutulanın sakınması için bir yol göstermek olarak tanımlar. Ayetteki 've enzir' emri, Kur'an'ın, ahiret azabından korkanları bu azaptan korunmaları için uyarıcı bir rehber olduğunu ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'inzâr'ı, 'tahvîf' (korkutma) olarak açıklar. Ayetteki kullanımında, Allah'ın, kıyamet gününde Rablerinin huzuruna toplanacak olmaktan korkanları, bu korkunun gerektirdiği şekilde davranmaları için Kur'an aracılığıyla uyarmasıdır."}]},{"word":"يَخَافُونَ","root":"خ-و-ف","rootLatin":"h-v-f","meaning":"Bu kelime, bir şeyden çekinmek, korkmak ve endişe duymak anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'havf'ı, bir şeyin kötü sonuçlarından duyulan endişe olarak tanımlar. Ayetteki 'yahâfûne' ifadesi, ahiret gününde Rablerinin huzurunda hesap verme ve cezalandırılma ihtimalinden duyulan derin bir korkuyu belirtir ki bu korku, insanı takvaya sevk eden bir motivasyondur."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'daki 'havf' kavramının, Allah'ın azabından ve ahiret gününün dehşetinden duyulan korkuyu ifade ettiğini belirtir. Bu korku, pasif bir endişe değil, aksine insanı Allah'ın emirlerine uymaya ve günahlardan sakınmaya iten aktif bir duygudur. Ayetteki 'yahâfûne', bu aktif ve dönüştürücü korkuyu vurgular."}]},{"word":"يُحْشَرُوٓا۟","root":"ح-ش-ر","rootLatin":"h-ş-r","meaning":"Bu kelime, bir araya toplamak, bir yere sevk etmek ve özellikle kıyamet günü diriltilip hesap için bir araya getirilmek anlamındadır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'haşr'ı, insanların kıyamet günü hesap vermek üzere bir araya toplanması olarak açıklar. Ayetteki 'yuhşerû' ifadesi, bu evrensel toplanma eylemini, yani tüm insanların diriltilip Rablerinin huzuruna çıkarılmasını ifade eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'haşr'ın, dağınık olanı bir araya getirmek ve toplamak olduğunu belirtir. Kur'an bağlamında ise bu, özellikle ahiret gününde ölülerin diriltilerek mahşer yerinde toplanmasıdır. Ayetteki 'yuhşerû', bu kaçınılmaz toplanma ve hesap verme anını vurgular."}]},{"word":"وَلِىٌّ","root":"و-ل-ي","rootLatin":"v-l-y","meaning":"Bu kelime, dost, yardımcı, koruyucu, işleri üstlenen ve sahip çıkan anlamlarına gelir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'velî'yi, yakınlık ve yardım eden kişi olarak tanımlar. Ayetteki 'leyse lehum min dûnihî velî' ifadesi, kıyamet gününde Allah'tan başka hiçbir kimsenin, kendilerine dostluk edip işlerini üstlenemeyeceğini, onları koruyamayacağını vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'velî'nin, hem seven hem de sevilen, hem yardım eden hem de yardım edilen anlamlarını içerdiğini belirtir. Ayetteki bağlamda, Allah'tan başka bir 'velî'nin olmaması, insanların ahirette sadece Allah'ın yardımına ve korumasına muhtaç olduğunu, başka hiçbir varlığın bu rolü üstlenemeyeceğini ifade eder."}]},{"word":"شَفِيعٌ","root":"ش-ف-ع","rootLatin":"ş-f-'-","meaning":"Bu kelime, aracı, şefaatçi, iki şeyi bir araya getiren ve başkası adına istekte bulunan anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'şefaat'ı, bir başkası için aracı olmak ve onun lehine konuşmak olarak açıklar. Ayetteki 'velâ şefî'un' ifadesi, kıyamet gününde Allah'ın izni olmaksızın kimsenin kimseye şefaat edemeyeceğini, dolayısıyla Allah'tan başka bir şefaatçinin olmadığını vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'şefî''in, bir kimsenin isteğini veya ihtiyacını gidermek için araya giren kişi olduğunu belirtir. Ayetteki 'velâ şefî'un' ifadesi, Allah'ın izni ve rızası olmadan hiçbir varlığın, insanların lehine aracı olamayacağını, bu nedenle insanların sadece Allah'a yönelmesi gerektiğini ifade eder."}]},{"word":"يَتَّقُونَ","root":"و-ق-ي","rootLatin":"v-k-y","meaning":"Bu kelime, korunmak, sakınmak, Allah'tan korkmak ve O'nun emirlerine uyarak azabından uzak durmak anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'takva'yı, nefsi korkulan şeyden korumak olarak tanımlar. Şer'î anlamda ise, nefsi günahlardan koruyarak Allah'ın azabından sakınmaktır. Ayetteki 'le'allehum yettekûn' ifadesi, Kur'an ile yapılan uyarının ve ahiret korkusunun, insanları Allah'ın emirlerine uyarak günahlardan sakınmaya ve böylece takva sahibi olmaya sevk etmesini umduğunu belirtir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'takva'nın Kur'an'da merkezi bir kavram olduğunu ve Allah'a karşı duyulan saygı, korku ve sorumluluk bilincini ifade ettiğini belirtir. Bu, sadece pasif bir korku değil, aynı zamanda Allah'ın rızasını kazanmak için aktif bir çaba ve O'nun emirlerine titizlikle uymadır. Ayetteki 'yettekûn', bu kapsamlı takva anlayışını hedefler."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **En'âm Sûresi** · *6/51*
- **En'âm Sûresi** · *6/51*
- **Terzi, Elif, Terâzî, Teradî — İrfan Mektebi, Kırk Seyir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *En’am 6-129*
- **Terzi, Elif, Terâzî, Teradî — İrfan Mektebi, Kırk Seyir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *En’am 6-129*