# En'âm Sûresi, 52. Âyet (6:52)

> وَلَا تَطْرُدِ ٱلَّذِينَ يَدْعُونَ رَبَّهُم بِٱلْغَدَوٰةِ وَٱلْعَشِىِّ يُرِيدُونَ وَجْهَهُۥ ۖ مَا عَلَيْكَ مِنْ حِسَابِهِم مِّن شَىْءٍ وَمَا مِنْ حِسَابِكَ عَلَيْهِم مِّن شَىْءٍ فَتَطْرُدَهُمْ فَتَكُونَ مِنَ ٱلظَّـٰلِمِينَ

*Velâ tatrudi-lleżîne yed'ûne rabbehum bilġadâti vel'aşiyyi yurîdûne vecheh(u)(s) mâ ‘aleyke min hisâbihim min şey-in vemâ min hisâbike ‘aleyhim min şey-in fetatrudehum fetekûne mine-zzâlimîn(e)*

**Meal (Diyanet):** Rab'lerinin rızasını isteyerek sabah akşam O'na dua edenleri yanından kovma. Onların hesabından sana bir şey yok, senin hesabından da onlara bir şey yok ki onları kovasın. Eğer kovarsan zalimlerden olursun.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/6/52

---

## Tefsir

{"topics":["tebligh","adalet","dua","ihlas"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَلَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf + Harf-i Nehiy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve, -me"},{"position":2,"surface":"تَطْرُدِ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ط-ر-د","rootLatin":"ṭ-r-d","lemma":"طَرَدَ","form":"Fe'ale","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Nehiy lâmından sonra geldiği için meczûm","gloss":"kovma"},{"position":3,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"o kimseler ki"},{"position":4,"surface":"يَدْعُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"د-ع-و","rootLatin":"d-'-w","lemma":"دَعَا","form":"Fe'ale","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb ve cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"yalvarırlar"},{"position":5,"surface":"رَبَّهُم","pos":"isim","posDetail":"İsim + Muttasıl Zamir","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"Rablerini"},{"position":5,"surface":"هُم","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُم","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"onların"},{"position":6,"surface":"بِٱلْغَدَوٰةِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer + İsim","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":6,"surface":"ٱلْغَدَوٰةِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"غ-د-و","rootLatin":"ġ-d-w","lemma":"غَدَاة","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"sabah"},{"position":7,"surface":"وَٱلْعَشِىِّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf + İsim","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":7,"surface":"ٱلْعَشِىِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ع-ش-و","rootLatin":"'-š-w","lemma":"عَشِيّ","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Önceki isme atfedildiği için mecrûr","gloss":"akşam"},{"position":8,"surface":"يُرِيدُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ر-و-د","rootLatin":"r-w-d","lemma":"أَرَادَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb ve cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"isterler"},{"position":9,"surface":"وَجْهَهُۥ","pos":"isim","posDetail":"İsim + Muttasıl Zamir","root":"و-ج-ه","rootLatin":"w-j-h","lemma":"وَجْه","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"yüzünü"},{"position":9,"surface":"هُۥ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُو","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"O'nun"},{"position":10,"surface":"مَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nefiy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Nefiy harfi olduğu için mebnî","gloss":"yoktur"},{"position":11,"surface":"عَلَيْكَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer + Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"üzerine"},{"position":11,"surface":"كَ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"senin"},{"position":12,"surface":"مِنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"-den"},{"position":13,"surface":"حِسَابِهِم","pos":"isim","posDetail":"İsim + Muttasıl Zamir","root":"ح-س-ب","rootLatin":"ḥ-s-b","lemma":"حِسَاب","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"hesapları"},{"position":13,"surface":"هِم","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُم","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"onların"},{"position":14,"surface":"مِّن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"-den"},{"position":15,"surface":"شَىْءٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ش-ي-ء","rootLatin":"š-y-ʾ","lemma":"شَيْء","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"bir şey"},{"position":16,"surface":"وَمَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf + Harf-i Nefiy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve, yoktur"},{"position":17,"surface":"مِنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"-den"},{"position":18,"surface":"حِسَابِكَ","pos":"isim","posDetail":"İsim + Muttasıl Zamir","root":"ح-س-ب","rootLatin":"ḥ-s-b","lemma":"حِسَاب","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"hesabın"},{"position":18,"surface":"كَ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"senin"},{"position":19,"surface":"عَلَيْهِم","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer + Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"üzerlerine"},{"position":19,"surface":"هِم","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُم","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"onların"},{"position":20,"surface":"مِّن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"-den"},{"position":21,"surface":"شَىْءٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ش-ي-ء","rootLatin":"š-y-ʾ","lemma":"شَيْء","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"bir şey"},{"position":22,"surface":"فَتَطْرُدَهُمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf + Fiil-i Muzâri + Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"böylece"},{"position":22,"surface":"تَطْرُدَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ط-ر-د","rootLatin":"ṭ-r-d","lemma":"طَرَدَ","form":"Fe'ale","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Fâ-i Sebebiyye'den sonra geldiği için mansûb","gloss":"kovarsın"},{"position":22,"surface":"هُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُم","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"onları"},{"position":23,"surface":"فَتَكُونَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf + Fiil-i Muzâri","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"böylece"},{"position":23,"surface":"تَكُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"Fe'ale","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Fâ-i Sebebiyye'den sonra geldiği için mansûb","gloss":"olursun"},{"position":24,"surface":"مِنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"-den"},{"position":25,"surface":"ٱلظَّـٰلِمِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ظ-ل-م","rootLatin":"ẓ-l-m","lemma":"ظَالِم","form":"Fâ'il","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"zalimlerden"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"En'âm Suresi 52. ayet, Allah'a samimiyetle yönelen müminlerin değerini vurgulamakta ve peygamberi, onların dış görünüşlerine bakarak yargılamaktan men etmektedir. Ayet, 'kovma', 'yalvarma', 'rızasını isteme', 'hesap' ve 'zulmetme' gibi temel kavramlar üzerinden sosyal adalet ve manevi değerler arasındaki ilişkiyi dilbilimsel bir derinlikle ele almaktadır.","keyConcepts":[{"word":"تَطْرُدِ","root":"ط ر د","rootLatin":"t-r-d","meaning":"Birini yanından uzaklaştırmak, kovmak, dışlamak anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'tard' kelimesini bir şeyi bir yerden uzaklaştırmak, defetmek olarak tanımlar. Ayetteki 'tard' ise, Peygamber'in, fakir ve zayıf müminleri, Kureyş'in ileri gelenlerinin talebi üzerine meclisinden uzaklaştırma ihtimaline karşı bir yasaklama olarak kullanılmıştır. Bu, manevi değerin sosyal statüden üstün olduğunu gösterir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'tard' kelimesini 'kovmak' veya 'uzaklaştırmak' olarak açıklar. Ayetteki kullanımı, peygamberin, Allah'a yönelen müminleri, onların dış görünüşleri veya sosyal konumları nedeniyle meclisinden uzaklaştırmasının caiz olmadığını vurgular. Bu, bir tür dışlama ve hor görme eylemini yasaklar."}]},{"word":"يَدْعُونَ","root":"د ع و","rootLatin":"d-'-v","meaning":"Allah'a yönelmek, O'na yalvarmak, dua etmek ve ibadet etmek anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'duâ' kelimesini bir şeyi kendine doğru çekmek veya bir şeye yönelmek olarak açıklar. Ayetteki 'yed'ûne', Allah'a yönelerek O'ndan yardım dilemek, O'na ibadet etmek ve O'nun rızasını talep etmek anlamında kullanılmıştır. Bu, samimi bir kulluk ve teslimiyet halini ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'duâ' kavramının Kur'an'da sadece istemek değil, aynı zamanda Allah'a yönelmek, O'na ibadet etmek ve O'nunla iletişim kurmak anlamlarını taşıdığını belirtir. Ayetteki 'yed'ûne', müminlerin sabah akşam Rablerine yönelerek O'nunla kurdukları sürekli ve samimi bağı ifade eder, bu da onların içsel dindarlıklarını gösterir."}]},{"word":"وَجْهَهُۥ","root":"و ج ه","rootLatin":"v-c-h","meaning":"Allah'ın rızası, zatı ve O'nun hoşnutluğu anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'vech' kelimesinin asıl anlamının 'yüz' olduğunu, ancak mecazi olarak bir şeyin zatı, özü veya bir amelin yöneldiği hedefi ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'vechehû', müminlerin ibadet ve dualarının tek hedefinin Allah'ın rızası ve hoşnutluğu olduğunu, herhangi bir dünyevi çıkar gözetmediklerini vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'vech' kelimesinin Allah'a nispet edildiğinde O'nun zatını, rızasını ve yönünü ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'yurîdûne vechehû', müminlerin tüm amellerini sadece Allah'ın hoşnutluğunu kazanmak için yaptıklarını, samimiyetlerini ve ihlaslarını ortaya koyduğunu açıklar."}]},{"word":"حِسَابِهِم","root":"ح س ب","rootLatin":"h-s-b","meaning":"Amellerin karşılığı, sorumluluk ve yargılama anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'hisâb' kelimesini bir şeyin miktarını bilmek, saymak ve karşılığını görmek olarak tanımlar. Ayetteki 'hisâbihim', her bireyin kendi amellerinden sorumlu olduğunu ve başkasının hesabının bir diğerine yüklenemeyeceğini ifade eder. Peygamber'in, müminlerin amellerinden sorumlu olmadığı vurgulanır."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'hisâb'ın hem dünyevi hem de uhrevi anlamda bir karşılık görme ve sorgulanma olduğunu belirtir. Ayetteki bağlamda, peygamberin, fakir müminlerin amelleri veya sosyal durumları nedeniyle bir sorumluluk taşımadığını, dolayısıyla onları dışlamasının bir gerekçesi olmadığını açıklar. Herkesin hesabı kendine aittir."}]},{"word":"ٱلظَّـٰلِمِينَ","root":"ظ ل م","rootLatin":"z-l-m","meaning":"Haksızlık edenler, zulmedenler, haddi aşanlar anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'zulm' kelimesini bir şeyi ait olmadığı yere koymak veya haddi aşmak olarak tanımlar. Ayetteki 'ez-zâlimîn', Allah'a samimiyetle yönelen müminleri dışlayarak onlara haksızlık edenleri ifade eder. Bu, Allah'ın belirlediği adalet ve değer ölçülerine aykırı davranmaktır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'zulm' kavramının Kur'an'da sadece haksızlık etmek değil, aynı zamanda Allah'ın koyduğu sınırları aşmak ve O'nun düzenine karşı gelmek anlamlarını da taşıdığını belirtir. Ayetteki 'ez-zâlimîn', peygamberin, Allah'ın rızasını arayan kullarını dışlaması durumunda, ilahi emre aykırı hareket ederek zulmedenlerden olacağını vurgular. Bu, sosyal adaletsizliğin aynı zamanda ilahi düzene karşı bir ihlal olduğunu gösterir."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **En'âm Sûresi** · *6/52*
- **En'âm Sûresi** · *6/52*
- **Yûnus Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *6/52*
- **Necm (Yıldız) Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *6/52*
- **Kâf Sûresi** · *6/52*
- **Terzi Baba (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *6/52*
- **Mübârek Geceler** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *6/52*
- **Dur Rabbın Namazda (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *6/52*
- **En'âm Sûresi** · *6/52*
- **Yûnus Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *6/52*
- **Dur Rabbın Namazda (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *6/52*
- **Necm (Yıldız) Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *6/52*