# En'âm Sûresi, 53. Âyet (6:53)

> وَكَذَٰلِكَ فَتَنَّا بَعْضَهُم بِبَعْضٍ لِّيَقُولُوٓا۟ أَهَـٰٓؤُلَآءِ مَنَّ ٱللَّهُ عَلَيْهِم مِّنۢ بَيْنِنَآ ۗ أَلَيْسَ ٱللَّهُ بِأَعْلَمَ بِٱلشَّـٰكِرِينَ

*Ve keżâlike fetennâ ba'dahum biba'din liyekûlû ehâulâ-i menna(A)llâhu ‘aleyhim min beyninâ(k) eleysa(A)llâhu bi-a'leme bi-şşâkirîn(e)*

**Meal (Diyanet):** Böylece insanların bazısını bazısı ile denedik ki, "Allah, aramızdan şu adamları mı iman nimetine layık gördü?" desinler. Allah, şükreden kullarını daha iyi bilen değil mi?

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/6/53

---

## Tefsir

{"topics":["imtihan-bela","sukur","kader","rizik"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"كَذَٰلِكَ","pos":"harf","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَذَٰلِكَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"İsm-i işaret olduğu için mebnî","gloss":"böylece"},{"position":2,"surface":"فَتَنَّا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ف-ت-ن","rootLatin":"f-t-n","lemma":"فَتَنَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"denedik"},{"position":3,"surface":"بَعْضَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ب-ع-ض","rootLatin":"b-'-d","lemma":"بَعْض","form":"-","features":{"number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"bir kısmını"},{"position":3,"surface":"هُم","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr mahallen","gloss":"onların"},{"position":4,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":4,"surface":"بَعْضٍ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ب-ع-ض","rootLatin":"b-'-d","lemma":"بَعْض","form":"-","features":{"number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"bir kısmını"},{"position":5,"surface":"لِّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer (Ta'lil)","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":5,"surface":"يَقُولُوٓا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Nasb edatı olan 'لِ'den sonra geldiği için mansûb","gloss":"desinler"},{"position":6,"surface":"أَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstifham","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَ","form":"-","features":{},"irabReason":"İstifham harfi olduğu için mebnî","gloss":"mı"},{"position":6,"surface":"هَـٰٓؤُلَآءِ","pos":"harf","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هَؤُلَاءِ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"İsm-i işaret olduğu için mebnî","gloss":"bunlar"},{"position":7,"surface":"مَنَّ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"م-ن-ن","rootLatin":"m-n-n","lemma":"مَنَّ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"iyilikte bulundu"},{"position":8,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"Allah"},{"position":9,"surface":"عَلَيْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"üzerine"},{"position":9,"surface":"هِم","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr mahallen","gloss":"onların"},{"position":10,"surface":"مِّنۢ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"den"},{"position":11,"surface":"بَيْنِ","pos":"isim","posDetail":"Zarf","root":"ب-ي-ن","rootLatin":"b-y-n","lemma":"بَيْن","form":"-","features":{"number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"arası"},{"position":11,"surface":"نَآ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَحْنُ","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr mahallen","gloss":"bizim"},{"position":12,"surface":"أَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstifham","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَ","form":"-","features":{},"irabReason":"İstifham harfi olduğu için mebnî","gloss":"mı"},{"position":12,"surface":"لَيْسَ","pos":"fiil","posDetail":"Nakıs Fiil","root":"ل-ي-س","rootLatin":"l-y-s","lemma":"لَيْسَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"değil midir"},{"position":13,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Leyse'nin ismi olduğu için merfû","gloss":"Allah"},{"position":14,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer (Zâide)","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"-"},{"position":14,"surface":"أَعْلَمَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Tafdîl","root":"ع-ل-م","rootLatin":"'-l-m","lemma":"أَعْلَم","form":"Ef'al","features":{"number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için lafzen mecrûr, Leyse'nin haberi olduğu için mahallen mansûb","gloss":"en iyi bilen"},{"position":15,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":15,"surface":"ٱلشَّـٰكِرِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ش-ك-ر","rootLatin":"ş-k-r","lemma":"شَاكِر","form":"Fâ'il","features":{"number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"şükredenler"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"En'âm Suresi 53. ayet, Allah'ın insanları birbirleriyle imtihan etme ve bu imtihanın bir sonucu olarak ortaya çıkan inkarcı söylemleri ele almaktadır. Ayet, 'fitne' kavramı üzerinden deneme ve sınama olgusunu, 'menn' kavramı üzerinden ilahi lütfu ve 'şükür' kavramı üzerinden de Allah'ın şükredenleri bilmesini vurgulamaktadır.","keyConcepts":[{"word":"فَتَنَّا","root":"ف ت ن","rootLatin":"f-t-n","meaning":"Allah'ın insanları birbirleriyle denemesi, sınaması ve imtihan etmesi.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'fitne' kelimesinin asıl anlamının altını ateşte eritmek olduğunu belirtir. Ayetteki 'fetennâ' ifadesi ise, insanları zorluklarla, sıkıntılarla veya birbirleriyle sınayarak onların imanlarını ve sabırlarını ortaya çıkarmak anlamında kullanılmıştır. Bu, Allah'ın kullarını denemesinin bir biçimidir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'fitne' kelimesinin hem hayır hem de şer ile imtihan anlamlarına geldiğini ifade eder. Ayetteki bağlamda, fakir müminlerin zengin müşriklerle karşılaştırılması ve müşriklerin bu durumu küçümsemesi, bir imtihan vesilesi olarak sunulmuştur. Allah, bu durumla insanların tepkilerini ölçmektedir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'fitne' kavramının Kur'an'da genellikle 'deneme, sınama, imtihan' anlamlarında kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki 'fetennâ' fiili, Allah'ın insanları birbirleri aracılığıyla bir sınava tabi tuttuğunu, bu sınavın amacının ise insanların iç yüzlerini, imanlarını veya inkarlarını ortaya çıkarmak olduğunu gösterir."}]},{"word":"مَنَّ","root":"م ن ن","rootLatin":"m-n-n","meaning":"Allah'ın birine lütuf ve ihsanda bulunması, nimet vermesi.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'menn' kelimesinin burada 'ihsan etmek, nimet vermek' anlamında kullanıldığını belirtir. Müşriklerin 'Allah bunlara mı iyilikte bulundu?' sözü, Allah'ın fakir müminlere lütfunu küçümseme ve sorgulama ifadesidir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'menn' kelimesinin hem 'nimet vermek' hem de 'başa kakmak' anlamlarına geldiğini ifade eder. Ayetteki kullanımda, müşriklerin ağzından çıkan bu söz, Allah'ın fakir müminlere olan lütfunu küçümseyerek, sanki Allah'ın onlara bir 'minnet' yüklediğini ima edercesine bir alay ve inkâr ifadesidir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'menn' kelimesinin Allah'a nispet edildiğinde 'ihsan ve nimet' anlamına geldiğini, insanlara nispet edildiğinde ise 'başa kakma' anlamına gelebileceğini açıklar. Ayetteki 'menne' fiili, müşriklerin Allah'ın fakir müminlere olan lütfunu küçümseyerek, bu lütfu sorgulamalarını ifade eder."}]},{"word":"الشَّاكِرِينَ","root":"ش ك ر","rootLatin":"ş-k-r","meaning":"Allah'ın nimetlerine karşılık minnettarlık gösteren, şükreden kimseler.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'şükür' kelimesinin, nimetin sahibini bilmek ve ona minnettarlık göstermek olduğunu belirtir. Ayetteki 'şâkirîn' ifadesi, Allah'ın verdiği nimetlere karşılık minnettarlık duyan, bu nimetleri doğru yolda kullanan ve Allah'ın lütfunu takdir eden kimseleri ifade eder. Allah, kimin gerçekten şükrettiğini en iyi bilendir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'şükür'ün, nimetin sahibini övmek ve ona itaat etmekle gerçekleştiğini ifade eder. Ayetteki 'şâkirîn' kavramı, Allah'ın nimetlerini idrak eden, bu nimetlere karşılık O'na hamd eden ve O'nun emirlerine uyan müminleri işaret eder. Allah, bu kişilerin samimiyetini ve minnettarlığını en iyi bilendir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'şükür' kavramının Kur'an'da geniş bir anlam yelpazesine sahip olduğunu, sadece sözlü bir teşekkürden ibaret olmayıp, nimetin gereğini yerine getirme ve onu Allah yolunda kullanma eylemini de kapsadığını belirtir. Ayetteki 'şâkirîn', Allah'ın lütfettiği imkanları ve nimetleri doğru değerlendiren, bu sayede Allah'ın rızasını kazanan kimselerdir."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **En'âm Sûresi** · *6/53*
- **En'âm Sûresi** · *6/53*
- **Terzi, Elif, Terâzî, Teradî — İrfan Mektebi, Kırk Seyir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *En’am 6-129*
- **Terzi, Elif, Terâzî, Teradî — İrfan Mektebi, Kırk Seyir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *En’am 6-129*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *6/53*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *6/53*