# En'âm Sûresi, 59. Âyet (6:59)

> ۞ وَعِندَهُۥ مَفَاتِحُ ٱلْغَيْبِ لَا يَعْلَمُهَآ إِلَّا هُوَ ۚ وَيَعْلَمُ مَا فِى ٱلْبَرِّ وَٱلْبَحْرِ ۚ وَمَا تَسْقُطُ مِن وَرَقَةٍ إِلَّا يَعْلَمُهَا وَلَا حَبَّةٍ فِى ظُلُمَـٰتِ ٱلْأَرْضِ وَلَا رَطْبٍ وَلَا يَابِسٍ إِلَّا فِى كِتَـٰبٍ مُّبِينٍ

*Ve 'indehu mefâtihu-lġaybi lâ ya'lemuhâ illâ hu(ve)(c) ve ya'lemu mâ fî-lberri velbahr(i)(c) vemâ teskutu min verakatin illâ ya'lemuhâ velâ habbetin fî zulumâti-l-ardi velâ ratbin velâ yâbisin illâ fî kitâbin mubîn(in)*

**Meal (Diyanet):** Gaybın anahtarları yalnızca O'nun katındadır. Onları ancak O bilir. Karada ve denizde olanı da bilir. Hiçbir yaprak düşmez ki onu bilmesin. Yerin karanlıklarında da hiçbir tane, hiçbir yaş, hiçbir kuru şey yoktur ki apaçık bir kitapta (Allah'ın bilgisi dahilinde, Levh-i Mahfuz'da) olmasın.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/6/59

---

## Tefsir

{"topics":["gayb","tevhid","ilim-hikmet","tabiat-ayetleri"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"عِندَهُۥ","pos":"isim","posDetail":"Zarf","root":"ع-ن-د","rootLatin":"Ain-N-D","lemma":"عِندَ","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâf olduğu için mansûb","gloss":"katında"},{"position":1,"surface":"هُۥ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"ه-و","rootLatin":"H-W","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"O'nun"},{"position":2,"surface":"مَفَاتِحُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Cemi","root":"ف-ت-ح","rootLatin":"F-T-H","lemma":"مِفْتَاح","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"anahtarları"},{"position":3,"surface":"ٱلْغَيْبِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"غ-ي-ب","rootLatin":"Gh-Y-B","lemma":"غَيْب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"gaybın"},{"position":4,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Nefy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"bilmez"},{"position":5,"surface":"يَعْلَمُهَآ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ع-ل-م","rootLatin":"Ain-L-M","lemma":"عَلِمَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"bilir"},{"position":5,"surface":"هَآ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"ه-و","rootLatin":"H-W","lemma":"هِيَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onları"},{"position":6,"surface":"إِلَّا","pos":"harf","posDetail":"İstisna Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَّا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ancak"},{"position":7,"surface":"هُوَ","pos":"isim","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"ه-و","rootLatin":"H-W","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Müstesna olduğu için merfû (istisna-i mufrağ)","gloss":"O"},{"position":8,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":8,"surface":"يَعْلَمُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ع-ل-م","rootLatin":"Ain-L-M","lemma":"عَلِمَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"bilir"},{"position":9,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"olanı"},{"position":10,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"içinde"},{"position":11,"surface":"ٱلْبَرِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ب-ر-ر","rootLatin":"B-R-R","lemma":"بَرّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"karada"},{"position":12,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":12,"surface":"ٱلْبَحْرِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ب-ح-ر","rootLatin":"B-H-R","lemma":"بَحْر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Atfedildiği için mecrûr","gloss":"denizde"},{"position":13,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":13,"surface":"مَا","pos":"harf","posDetail":"Nefy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"düşmez"},{"position":14,"surface":"تَسْقُطُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"س-ق-ط","rootLatin":"S-Q-T","lemma":"سَقَطَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"düşer"},{"position":15,"surface":"مِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"den"},{"position":16,"surface":"وَرَفَةٍ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"و-ر-ق","rootLatin":"W-R-Q","lemma":"وَرَقَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"yaprak"},{"position":17,"surface":"إِلَّا","pos":"harf","posDetail":"İstisna Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَّا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ancak"},{"position":18,"surface":"يَعْلَمُهَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ع-ل-م","rootLatin":"Ain-L-M","lemma":"عَلِمَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"bilir onu"},{"position":18,"surface":"هَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"ه-و","rootLatin":"H-W","lemma":"هِيَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onu"},{"position":19,"surface":"وَلَا","pos":"harf","posDetail":"Atıf ve Nefy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَلَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve ne de"},{"position":20,"surface":"حَبَّةٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ح-ب-ب","rootLatin":"H-B-B","lemma":"حَبَّة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Atfedildiği için mecrûr","gloss":"tane"},{"position":21,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"içinde"},{"position":22,"surface":"ظُلُمَـٰتِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Cemi","root":"ظ-ل-م","rootLatin":"Z-L-M","lemma":"ظُلْمَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"karanlıklarında"},{"position":23,"surface":"ٱلْأَرْضِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ر-ض","rootLatin":"A-R-D","lemma":"أَرْض","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"yerin"},{"position":24,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":24,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Nefy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ne de"},{"position":25,"surface":"رَطْبٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ط-ب","rootLatin":"R-T-B","lemma":"رَطْب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Atfedildiği için mecrûr","gloss":"yaş"},{"position":26,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":26,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Nefy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ne de"},{"position":27,"surface":"يَابِسٍ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ي-ب-س","rootLatin":"Y-B-S","lemma":"يَابِس","form":"Fâ'il","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Atfedildiği için mecrûr","gloss":"kuru"},{"position":28,"surface":"إِلَّا","pos":"harf","posDetail":"İstisna Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَّا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ancak"},{"position":29,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"içinde"},{"position":30,"surface":"كِتَـٰبٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ك-ت-ب","rootLatin":"K-T-B","lemma":"كِتَاب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"kitap"},{"position":31,"surface":"مُّبِينٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ب-ي-ن","rootLatin":"B-Y-N","lemma":"مُبِين","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mecrûr","gloss":"apaçık"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Allah'ın mutlak ilmini ve gayb üzerindeki tek hâkimiyetini vurgulamaktadır. 'Mefâtih', 'gayb', 'ya'lemü' ve 'kitâbün mübîn' gibi kavramlar, Allah'ın her şeyi kuşatan bilgisini ve bu bilginin yazılı bir kayıtta (Levh-i Mahfûz) bulunduğunu dilbilimsel ve semantik derinliklerle ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"مَفَاتِحُ","root":"ف ت ح","rootLatin":"f-t-h","meaning":"Gaybın sırlarını açan, ortaya çıkaran anahtarlar veya hazineler anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'feth' kelimesinin 'kapalı olan bir şeyi açmak' anlamına geldiğini belirtir. 'Mefâtih' ise 'miftâh'ın çoğulu olup, bir şeyi açmaya yarayan alet veya hazine anlamında kullanılır. Ayetteki 'mefâtihu'l-gayb' ifadesi, gaybın sırlarını açan, ortaya çıkaran anahtarlar veya gaybın hazineleri olarak yorumlanır; yani Allah'ın gaybı dilediği zaman açığa çıkarma kudretini veya gayb ilminin kendisinde saklı olduğunu ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'mefâtih' kelimesini 'hazineler' (hazâin) olarak tefsir eder. Ona göre 'mefâtihu'l-gayb', gaybın hazineleri demektir ve bu hazinelerin anahtarları Allah'ın katındadır, yani gayb ilmi tamamen O'nun tasarrufundadır. Ayetteki kullanım, Allah'ın gayb üzerindeki mutlak egemenliğini ve bilgisini mecazi bir anlatımla pekiştirir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'mefâtih' kelimesinin hem 'miftâh' (anahtar) hem de 'meftah' (hazine) kelimesinin çoğulu olabileceğini belirtir. Ayetteki bağlamda her iki anlam da uygun düşer; zira gaybın anahtarları Allah'ın elindedir, yani O dilediği zaman gaybı açar, veya gaybın hazineleri O'nun katındadır, yani gayb ilmi O'nun nezdindedir. Bu, Allah'ın gaybı kuşatan ilminin sınırsızlığını vurgular."}]},{"word":"ٱلْغَيْبِ","root":"غ ي ب","rootLatin":"ğ-y-b","meaning":"İnsan duyularıyla veya akıl yürütmeyle idrak edilemeyen, gizli ve bilinmeyen her şeydir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'gayb' kelimesinin 'gözden kaybolmak, gizlenmek' anlamlarına geldiğini ifade eder. Kur'an'da ise 'gayb', duyularla idrak edilemeyen, insan bilgisinin ulaşamadığı, Allah'ın bildiği ve dilediği zaman kullarına bildirdiği her şeyi kapsar. Ayetteki 'mefâtihu'l-gayb' ifadesi, bu gizli ve bilinmeyen âlemin sırlarının ve bilgilerinin yalnızca Allah'ın elinde olduğunu gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'gayb' kavramının Kur'an'da 'insan algısının ötesinde olan, gizli ve bilinmeyen gerçeklik' anlamında kullanıldığını belirtir. Bu, sadece geleceği değil, geçmişi ve şimdiki zamanın görünmeyen yönlerini de içerir. Ayetteki 'gayb', Allah'ın mutlak ve sınırsız ilminin bir alanı olarak sunulur; O'nun dışındaki hiçbir varlık gaybı tam olarak bilemez."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'gayb'ı 'duyularla idrak edilemeyen, akıl ve tecrübe ile ulaşılamayan şey' olarak tanımlar. Ayetteki 'gaybın anahtarları' ifadesi, bu tür bilgilerin kaynağının ve kontrolünün tamamen Allah'a ait olduğunu, O'nun izni olmadan kimsenin gaybı bilemeyeceğini vurgular. Bu, Allah'ın ilminin kuşatıcılığını ve benzersizliğini ortaya koyar."}]},{"word":"يَعْلَمُهَآ","root":"ع ل م","rootLatin":"a-l-m","meaning":"Allah'ın her şeyi kuşatan, eksiksiz ve mutlak bilgisine işaret eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ilm' kelimesini 'bir şeyin hakikatini idrak etmek' olarak tanımlar. Allah'a nispet edildiğinde ise 'ilm', O'nun her şeyi kuşatan, gizli ve açık, geçmiş ve gelecek her şeyi bilmesini ifade eder. Ayetteki 'lâ ya'lemühâ illâ hüve' (onları ancak O bilir) ifadesi, gaybın anahtarlarının bilgisinin sadece Allah'a mahsus olduğunu, O'nun ilminin mutlak ve sınırsız olduğunu vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'ilm' kavramının Kur'an'da Allah'ın sıfatı olarak kullanıldığında, O'nun her şeyi en ince ayrıntısına kadar bilmesini ifade ettiğini belirtir. Bu bilgi, zaman ve mekânla sınırlı değildir. Ayetteki 'ya'lemü' fiili, Allah'ın karada ve denizde olan her şeyi, düşen her yaprağı ve yerin karanlıklarındaki her taneyi bilmesini ifade ederek, O'nun ilminin kapsamını ve derinliğini gözler önüne serer."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'ilm'i 'bir şeyin hakikatini olduğu gibi idrak etmek' olarak açıklar. Allah'ın ilmi ise, hiçbir şeye bağlı olmayan, kendiliğinden var olan ve her şeyi kuşatan bir bilgidir. Ayetteki tekrarlanan 'ya'lemü' fiili, Allah'ın sadece gaybı değil, görünen âlemdeki en küçük ayrıntıları dahi bildiğini, bu bilginin eksiksiz ve tam olduğunu vurgular."}]},{"word":"كِتَـٰبٍ مُّبِينٍ","root":"ك ت ب / ب ي ن","rootLatin":"k-t-b / b-y-n","meaning":"Her şeyin yazılı olduğu, apaçık ve açıklayıcı bir kayıt olan Levh-i Mahfûz'u ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'kitâb' kelimesinin 'yazılı şey' anlamına geldiğini belirtir. 'Mübîn' ise 'açık, belli, açıklayıcı' demektir. Ayetteki 'kitâbin mübîn' ifadesi, her şeyin, yani düşen yaprağın, yerin karanlıklarındaki tanenin, yaşın ve kurunun, Allah katında yazılı olduğu, açıkça belirtilmiş bir kitaba, yani Levh-i Mahfûz'a işaret eder. Bu, Allah'ın ilminin kayıt altına alınmış ve değişmez olduğunu gösterir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'kitâb'ın 'yazmak' kökünden geldiğini ve 'yazılı olan şey' anlamına geldiğini ifade eder. 'Mübîn' ise 'açıkça belli olan, açıklayan' demektir. 'Kitâbün mübîn' ifadesi, Allah'ın ilminin ve takdirinin kaydedildiği, her şeyin açıkça belirtildiği Levh-i Mahfûz'u ifade eder. Bu, Allah'ın ilminin sadece bilmekle kalmayıp, aynı zamanda her şeyi bir düzen içinde kaydettiğini ve bu kaydın apaçık olduğunu vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'kitâb' kavramının Kur'an'da sadece yazılı bir metin değil, aynı zamanda ilahi bir 'kayıt' veya 'yazgı' anlamında da kullanıldığını belirtir. 'Mübîn' sıfatıyla birlikte kullanıldığında, bu kaydın açık, net ve her şeyi kapsayıcı olduğu vurgulanır. Ayetteki 'kitâbin mübîn', Allah'ın evrendeki her olayı, en küçük ayrıntısına kadar önceden belirlediği ve kaydettiği ilahi bir planı veya defteri ifade eder."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **A'yân-ı Sâbite** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Enam Suresi 59. Ayette*
- **A'yân-ı Sâbite** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Enam Suresi 59. Ayette*
- **Lübbü'l-Lübb (Özün Özü)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *6. sure 59. ayette*
- **Özün Özü ve Sırrın Sırrı (Cilt 4)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *6. sure 59. ayette*
- **Özün Özü ve Sırrın Sırrı (Cilt 4)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *6. sure 59. ayette*
- **En'âm Sûresi** · *6/59*
- **En'âm Sûresi** · *6 /59*
- **En'âm Sûresi** · *6/59*
- **Sâffât Sûresi** · *6/59*
- **Zümer Sûresi** · *6/59*
- **Hac Sûresi** · *6/59*
- **Enbiyâ Sûresi** · *6/59*