# En'âm Sûresi, 62. Âyet (6:62)

> ثُمَّ رُدُّوٓا۟ إِلَى ٱللَّهِ مَوْلَىٰهُمُ ٱلْحَقِّ ۚ أَلَا لَهُ ٱلْحُكْمُ وَهُوَ أَسْرَعُ ٱلْحَـٰسِبِينَ

*Śumme ruddû ila(A)llâhi mevlâhumu-lhakk(i)(c) elâ lehu-lhukmu ve huve esra'u-lhâsibîn(e)*

**Meal (Diyanet):** Sonra hepsi, gerçek sahipleri Allah'a döndürülürler. İyi bilin ki hüküm yalnız O'nundur. O, hesap görenlerin en çabuğudur.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/6/62

---

## Tefsir

{"topics":["olum","hesap-mizan","tevhid","melekler"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"ثُمَّ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ثُمَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"sonra"},{"position":2,"surface":"رُدُّوٓا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ر-د-د","rootLatin":"r-d-d","lemma":"رَدَّ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"döndürüldünüz"},{"position":3,"surface":"إِلَى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-e, -a"},{"position":4,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Allah'a"},{"position":5,"surface":"مَوْلَىٰهُمُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"و-ل-ي","rootLatin":"w-l-y","lemma":"مَوْلَى","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mecrûr","gloss":"Mevlaları"},{"position":5,"surface":"هُمُ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî","gloss":"onların"},{"position":6,"surface":"ٱلْحَقِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ح-ق-ق","rootLatin":"h-q-q","lemma":"حَقّ","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mecrûr","gloss":"gerçek"},{"position":7,"surface":"أَلَا","pos":"harf","posDetail":"Tembih Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَلَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"haberiniz olsun"},{"position":8,"surface":"لَهُ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"için"},{"position":8,"surface":"هُ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mebnî","gloss":"O'na"},{"position":9,"surface":"ٱلْحُكْمُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ح-ك-م","rootLatin":"h-k-m","lemma":"حُكْم","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"hüküm"},{"position":10,"surface":"وَهُوَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":10,"surface":"هُوَ","pos":"harf","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mebnî","gloss":"O"},{"position":11,"surface":"أَسْرَعُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Tafdîl","root":"س-ر-ع","rootLatin":"s-r-ʿ","lemma":"أَسْرَع","form":"Ef'al","features":{"state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"en süratli"},{"position":12,"surface":"ٱلْحَـٰسِبِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ح-س-ب","rootLatin":"h-s-b","lemma":"حَاسِب","form":"Fâ'il","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"hesap görenlerin"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"En'âm Suresi 62. ayet, ölüm sonrası dönüşü, Allah'ın mutlak egemenliğini ve hesap görücülüğünü vurgular. Ayet, insanın nihai merciinin Allah olduğunu ve O'nun hükmünün kaçınılmazlığını dilbilimsel bir derinlikle ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"رُدُّوٓا۟","root":"ر د د","rootLatin":"r-d-d","meaning":"Ölümden sonra Allah'a döndürülme, geri çevrilme anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Radd (ردّ) kelimesi, bir şeyi geldiği yere geri çevirmek veya bir yerden başka bir yere döndürmek anlamına gelir. Ayetteki 'ruddû' (ردّوا) ifadesi, ruhların ölümden sonra gerçek sahibi olan Allah'a geri döndürülmesini, O'nun huzuruna çıkarılmasını ifade eder. Bu, dünya hayatının son bulup ahiret hayatına geçişin bir sonucudur."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Radd (ردّ), bir şeyin başlangıç noktasına veya ait olduğu yere iade edilmesidir. Ayetteki kullanımı, insanların ruhlarının, yaratılış gayesine uygun olarak Allah'a geri döndürülmesini, O'nun hükmüne ve takdirine teslim edilmesini anlatır. Bu, aynı zamanda bir hesap verme ve yargılanma sürecinin başlangıcıdır."}]},{"word":"مَوْلَىٰهُمُ","root":"و ل ي","rootLatin":"v-l-y","meaning":"Onların gerçek sahibi, yardımcısı ve yöneticisi olan Allah'ı ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Mevlâ (مولى) kelimesi, Kur'an'da farklı anlamlarda kullanılır. Bu ayetteki 'Mevlâhum' (مولاهم) ifadesi, onların (insanların) gerçek sahibi, efendisi ve işlerini üzerine alan koruyucusu anlamındadır. Allah, kullarının tüm işlerini idare eden, onlara yardım eden ve onları koruyan yegane varlıktır."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Velâyet (ولاية) ve Mevlâ (مولى) kelimeleri, yakınlık, yardım, sahiplik ve idare etme anlamlarını içerir. Ayetteki 'Mevlâhumu'l-Hakki' (مولاهم الحق) ifadesi, Allah'ın kullarının gerçek ve yegane Mevlâ'sı olduğunu, yani onların işlerini üstlenen, onlara yardım eden, onları koruyan ve nihayetinde hükmünü veren tek merci olduğunu vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Mevlâ kavramı, Kur'an'da Tanrı-insan ilişkisinde önemli bir yer tutar. Allah, müminlerin Mevlâ'sıdır; yani onların koruyucusu, destekçisi ve nihai otoritesidir. Bu ayetteki 'Mevlâhumu'l-Hakki' ifadesi, Allah'ın bu rolünün mutlak ve tartışılmaz olduğunu, ölümden sonraki dönüşte bu ilişkinin daha da belirginleştiğini gösterir."}]},{"word":"ٱلْحَقِّ","root":"ح ق ق","rootLatin":"h-k-k","meaning":"Allah'ın varlığının ve egemenliğinin mutlak gerçekliğini, doğruluğunu ve değişmezliğini ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Hak (حق) kelimesi, doğru, gerçek, sabit ve vacip olanı ifade eder. Ayetteki 'Mevlâhumu'l-Hakki' (مولاهم الحق) ifadesi, Allah'ın Mevlâ oluşunun şüphe götürmez bir gerçek olduğunu, O'nun varlığının ve hükmünün mutlak ve değişmez olduğunu belirtir. Bu, aynı zamanda Allah'ın adaletinin ve vaadinin de gerçek olduğunu ima eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Hak (حق), varlığı sabit olan, doğru ve gerçeği ifade eden bir kavramdır. Allah için kullanıldığında, O'nun varlığının mutlak gerçekliğini, hükmünün doğruluğunu ve adaletinin şaşmazlığını ifade eder. Bu ayette 'Mevlâhumu'l-Hakki' olarak gelmesi, Allah'ın kulların gerçek ve yegane sahibi olmasının tartışılmaz bir hakikat olduğunu vurgular."}]},{"word":"ٱلْحُكْمُ","root":"ح ك م","rootLatin":"h-k-m","meaning":"Allah'ın mutlak otoritesini, yargılama ve karar verme yetkisini ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Hüküm (حكم), karar verme, yargılama ve yönetme yetkisidir. Ayetteki 'Lehu'l-Hukmu' (له الحكم) ifadesi, tüm hükümranlığın, yargılama ve karar verme yetkisinin yalnızca Allah'a ait olduğunu belirtir. Bu, O'nun mutlak egemenliğini ve ahiretteki nihai yargılayıcı rolünü vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Hüküm (حكم), bir şeyi kesinleştirmek, bir konuda karar vermek ve onu uygulamak anlamına gelir. Ayetteki 'Lehu'l-Hukmu' ifadesi, Allah'ın kainattaki her şey üzerinde mutlak bir hükümranlığa sahip olduğunu, dünya ve ahiretteki tüm işlerin O'nun kararına bağlı olduğunu gösterir. Bu, aynı zamanda O'nun adaletli yargılayıcı vasfını da içerir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Hüküm kavramı, Kur'an'da Allah'ın iradesinin ve otoritesinin tecellisi olarak karşımıza çıkar. 'Lehu'l-Hukmu' ifadesi, Allah'ın yegane kanun koyucu, yargılayıcı ve yönetici olduğunu vurgular. Bu, insanların ölümden sonra O'nun hükmüne tabi olacağının açık bir ifadesidir."}]},{"word":"ٱلْحَـٰسِبِينَ","root":"ح س ب","rootLatin":"h-s-b","meaning":"Hesap görenler, amelleri değerlendirenler anlamındadır; Allah'ın hesap görücülerin en süratlisi olduğunu ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Hesâb (حساب), bir şeyi saymak, değerlendirmek ve karşılığını vermek anlamına gelir. Ayetteki 'esra'u'l-Hâsibîn' (أسرع الحاسبين) ifadesi, Allah'ın kulların amellerini en hızlı ve en eksiksiz şekilde hesaplayan olduğunu belirtir. Bu, O'nun ilminin ve kudretinin sınırsızlığını, hiçbir şeyin O'ndan gizli kalmadığını ve hesap gününün kaçınılmazlığını vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Hâsib (حاسب), hesap eden, amelleri değerlendiren demektir. 'Esra'u'l-Hâsibîn' ifadesi, Allah'ın hesap görme konusunda eşsiz olduğunu, O'nun katında hiçbir gecikme veya eksikliğin söz konusu olmadığını anlatır. Bu, insanların dünya hayatında yaptıklarının karşılığını mutlaka göreceği uyarısını içerir."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **En'âm Sûresi** · *6/62*
- **En'âm Sûresi** · *6/62*
- **Terzi, Elif, Terâzî, Teradî — İrfan Mektebi, Kırk Seyir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *En’am 6-129*
- **Terzi, Elif, Terâzî, Teradî — İrfan Mektebi, Kırk Seyir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *En’am 6-129*