# En'âm Sûresi, 72. Âyet (6:72)

> وَأَنْ أَقِيمُوا۟ ٱلصَّلَوٰةَ وَٱتَّقُوهُ ۚ وَهُوَ ٱلَّذِىٓ إِلَيْهِ تُحْشَرُونَ

*Veen ekîmû-ssalâte vettekûh(u)(c) vehuve-lleżî ileyhi tuhşerûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Bir de, bize, "Namazı dosdoğru kılın ve Allah'a karşı gelmekten sakının" diye emrolundu. O, huzurunda toplanacağınız Allah'tır.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/6/72

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, tevhid inancının ve Allah'a teslimiyetin önemini vurgulamaktadır. Namazın ikamesi ve takva, Allah'a dönüşün ve O'nun huzurunda toplanmanın temelini oluşturur.","keyConcepts":[{"word":"أَقِيمُوا۟","root":"ق و م","rootLatin":"k-v-m","meaning":"Namazı dosdoğru ve eksiksiz bir şekilde yerine getirmek, devamlı kılmak.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'kavm' kökünden türeyen 'ikâme' fiilinin bir şeyi dosdoğru ve eksiksiz bir şekilde yerine getirmek anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'akîmû's-salâte' ifadesi, namazı sadece kılmak değil, aynı zamanda şartlarına riayet ederek, huşu içinde ve devamlı olarak eda etmek anlamını taşır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'ikâme' fiilinin 'devamlı kılmak' ve 'dosdoğru yapmak' anlamlarını içerdiğini ifade eder. Ayetteki kullanımıyla namazın sadece şeklen değil, özüyle birlikte ikame edilmesi gerektiğini vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'ikâme' kavramının Kur'an'da sadece fiziksel bir eylemi değil, aynı zamanda bir kurumun veya ilkenin sağlam bir şekilde tesis edilmesini ifade ettiğini belirtir. 'Namazı ikame etmek', namazı İslam toplumunun temel bir direği olarak ayakta tutmak ve onun ruhunu canlı tutmak anlamına gelir."}]},{"word":"ٱلصَّلَوٰةَ","root":"ص ل و","rootLatin":"s-l-v","meaning":"Allah'a yöneliş, dua, ibadet ve belirli hareketlerle yerine getirilen kulluk eylemi.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'salât' kelimesinin lügatte 'dua' anlamına geldiğini, ancak Kur'an'da özel bir ibadet şekli olarak kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'salât', müminlerin Allah'a yönelişini, O'na hamd ve şükrünü ifade eden belirli rükünleri olan ibadeti kasteder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'salât'ın aslında 'dua' ve 'tazim' anlamına geldiğini, şeriatta ise belirli rükünleri ve şartları olan ibadetin adı olduğunu açıklar. Ayetteki 'salât', Allah'a karşı kulluk borcunun en önemli göstergelerinden biridir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'salât' kelimesinin Kur'an'da hem genel anlamda dua ve istiğfarı, hem de özel anlamda bilinen namaz ibadetini ifade ettiğini belirtir. Bu ayetteki bağlam, 'ikâme' fiiliyle birlikte, namazın farz olan ibadet şeklini vurgular."}]},{"word":"وَٱتَّقُوهُ","root":"و ق ي","rootLatin":"v-k-y","meaning":"Allah'tan korkmak, O'nun azabından sakınmak, emirlerine uyup yasaklarından kaçınmak suretiyle korunmak.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'takva' kelimesinin kökeninin 'vikaye' (korunma) olduğunu ve kişinin kendisini korktuğu şeylerden koruması anlamına geldiğini açıklar. Allah'tan takva ise, kişinin kendisini Allah'ın azabından, O'nun emirlerine uyarak ve yasaklarından kaçınarak korumasıdır. Ayetteki 'vettekûhu' emri, Allah'a karşı sorumluluk bilinciyle hareket etmeyi ifade eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'takva'nın Allah'ın emirlerini yerine getirip yasaklarından kaçınmak suretiyle O'nun gazabından korunmak olduğunu belirtir. Ayetteki 'vettekûhu', namazın ikamesiyle birlikte Allah'a karşı derin bir saygı ve sorumluluk duygusuyla hareket etmenin gerekliliğini vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'takva'nın Kur'an'da merkezi bir kavram olduğunu ve Allah'a karşı duyulan derin bir saygı, korku ve sorumluluk bilincini ifade ettiğini belirtir. Bu, sadece bir korku değil, aynı zamanda Allah'ın rızasını kazanma arzusundan kaynaklanan bir korunma ve dikkat halidir."}]},{"word":"تُحْشَرُونَ","root":"ح ش ر","rootLatin":"h-ş-r","meaning":"Kıyamet günü hesap vermek üzere bir araya getirilmek, toplanmak.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'haşr' kelimesinin 'toplamak, bir araya getirmek' anlamına geldiğini ve Kur'an'da genellikle kıyamet günü insanların hesap için toplanmasını ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'tuhşerûn', tüm insanların Allah'ın huzurunda toplanacağı gerçeğini hatırlatır."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'haşr'in, dağınık olan bir topluluğu bir araya getirmek olduğunu ve Kur'an'da özellikle ahiret gününde insanların mahşer yerinde toplanması için kullanıldığını ifade eder. Bu, Allah'ın kudretini ve ahiret inancının kesinliğini vurgular."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'haşr'in, bir topluluğu bir yerden başka bir yere sevk ederek toplamak olduğunu ve Kur'an'da genellikle kıyamet günü diriliş ve hesap için toplanmayı ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'ileyhi tuhşerûn' ifadesi, dönüşün sadece Allah'a olduğunu ve herkesin O'nun huzurunda toplanacağını kesin bir dille ifade eder."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["namaz","takva","tevhid","hidayet-dalalet","dirilis"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"أَنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Mastariyye","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ki"},{"position":2,"surface":"أَقِيمُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ق-و-م","rootLatin":"q-w-m","lemma":"إِقَامَة","form":"İf'âl","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"kılın"},{"position":3,"surface":"ٱلصَّلَوٰةَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ص-ل-و","rootLatin":"s-l-w","lemma":"صَلَاة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"namazı"},{"position":4,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":4,"surface":"ٱتَّقُو","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"و-ق-ي","rootLatin":"w-q-y","lemma":"اِتِّقَاء","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"sakının"},{"position":4,"surface":"هُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"O'ndan"},{"position":5,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":5,"surface":"هُوَ","pos":"isim","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"O"},{"position":6,"surface":"ٱلَّذِىٓ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِي","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"ki"},{"position":7,"surface":"إِلَيْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"-e"},{"position":7,"surface":"هِ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"O'na"},{"position":8,"surface":"تُحْشَرُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ح-ش-ر","rootLatin":"h-ş-r","lemma":"حَشْر","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Meçhul","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"toplanacaksınız"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **En'âm Sûresi** · *6/72*
- **En'âm Sûresi** · *6/72*
- **Terzi, Elif, Terâzî, Teradî — İrfan Mektebi, Kırk Seyir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *En’am 6-129*
- **Terzi, Elif, Terâzî, Teradî — İrfan Mektebi, Kırk Seyir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *En’am 6-129*