# En'âm Sûresi, 79. Âyet (6:79)

> إِنِّى وَجَّهْتُ وَجْهِىَ لِلَّذِى فَطَرَ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضَ حَنِيفًا ۖ وَمَآ أَنَا۠ مِنَ ٱلْمُشْرِكِينَ

*İnnî veccehtu vechiye lilleżî fetara-ssemâvâti vel-arda hanîfâ(en)(c) vemâ enâ mine-lmuşrikîn(e)*

**Meal (Diyanet):** "Ben, hakka yönelen birisi olarak yüzümü, gökleri ve yeri yaratana döndürdüm. Ben, Allah'a ortak koşanlardan değilim."

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/6/79

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Hz. İbrahim'in tevhid inancını ve Allah'a yönelişini ifade etmektedir. Ayet, yaratıcıya tam bir teslimiyetle yönelme ve şirkten uzak durma kavramlarını dilbilimsel bir derinlikle ele alır.","keyConcepts":[{"word":"وَجَّهْتُ","root":"و ج ه","rootLatin":"v-c-h","meaning":"Yüzümü çevirdim, yöneldim, kastettim.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'vech' kelimesinin aslen 'yüz' anlamına geldiğini, ancak mecazen bir şeye yönelme, kastetme ve ona teveccüh etme manasında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'veccehtü vechî' ifadesi, Hz. İbrahim'in tüm benliğiyle, kalbiyle ve niyetiyle Allah'a yönelişini, O'nu tek ilah olarak kabul edişini vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'tevcih'in bir şeyi bir yöne çevirmek olduğunu ve 'veccehtü vechî' ifadesinin, kişinin tüm dikkatini ve iradesini belirli bir hedefe yöneltmesi anlamına geldiğini açıklar. Ayette bu, Hz. İbrahim'in şirkten yüz çevirip yalnızca Allah'a yönelme kararlılığını gösterir."}]},{"word":"فَطَرَ","root":"ف ط ر","rootLatin":"f-t-r","meaning":"Yoktan var etti, yarattı, icat etti.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'fatara' fiilinin 'ibtedee ve enşee' yani 'başlangıçtan yarattı ve inşa etti' anlamında olduğunu belirtir. Ayette bu kelime, Allah'ın gökleri ve yeri eşsiz bir şekilde, örneksiz ve benzersiz bir biçimde yaratan kudretini ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'fatara' kelimesinin 'şakka' (yardı, böldü) anlamından türediğini ve bir şeyi ilk kez ortaya çıkarmak, yaratmak manasına geldiğini açıklar. Ayetteki kullanımı, Allah'ın varlıkları ilk kez ve benzersiz bir şekilde yaratan, onlara şekil veren yaratıcı gücünü vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'fatara' kavramının Kur'an'da 'yaratma' fiilinin özel bir türünü ifade ettiğini, özellikle bir şeyi başlangıçta, örneksiz ve benzersiz bir şekilde var etme anlamı taşıdığını belirtir. Bu, Allah'ın yaratıcılığının eşsizliğini ve O'nun dışındaki her şeyin O'nun yaratmasıyla var olduğunu gösterir."}]},{"word":"حَنِيفًا","root":"ح ن ف","rootLatin":"h-n-f","meaning":"Doğruya yönelmiş, batıldan uzaklaşmış, tevhid inancına sahip.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'hanîf' kelimesinin 'eğrilikten doğruya yönelme' anlamına geldiğini ve özellikle İslam öncesi dönemde putperestlikten uzak durup tek Allah'a inananlar için kullanıldığını belirtir. Ayette Hz. İbrahim'in, şirkten yüz çevirerek tevhid inancına sıkıca bağlı olduğunu ifade eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'hanîf'in 'meyl' (eğilim) kökünden geldiğini ve batıldan hakka, şirkten tevhide yönelen kişi için kullanıldığını açıklar. Ayette bu, Hz. İbrahim'in tevhid inancına olan kesin bağlılığını ve diğer tüm inançlardan yüz çevirişini vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'hanîf' kelimesinin Kur'an'da genellikle Hz. İbrahim ile ilişkilendirildiğini ve onun tevhid inancının, yani Allah'ı birleme ve O'na hiçbir şeyi ortak koşmama prensibinin bir sembolü olduğunu ifade eder. Ayette bu, Hz. İbrahim'in inancının özünü ve safiyetini gösterir."}]},{"word":"الْمُشْرِكِينَ","root":"ش ر ك","rootLatin":"ş-r-k","meaning":"Ortak koşanlar, Allah'a eş koşanlar, putperestler.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'şirk' kelimesinin 'ortaklık' anlamına geldiğini ve dinde Allah'a ortak koşmak, O'nunla birlikte başka ilahlar edinmek manasında kullanıldığını belirtir. Ayette 'müşrikîn', Allah'ın birliğine inanmayıp O'na başka varlıkları eş koşanları ifade eder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'müşrik'in, Allah'ın rububiyetinde veya uluhiyetinde başkalarını ortak kılan kişi olduğunu açıklar. Ayette Hz. İbrahim'in, kendisini bu tür bir inançtan tamamen uzak tuttuğunu ve tevhid inancına bağlılığını ilan ettiğini gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'şirk' kavramının Kur'an'ın temel kavramlarından biri olduğunu ve Allah'ın mutlak birliğine karşı çıkan her türlü inanç ve eylemi kapsadığını belirtir. Ayette 'müşrikîn' ifadesi, Hz. İbrahim'in tevhid inancının zıddı olan, Allah'a ortak koşanların inanç sisteminden kesin bir ayrılışını vurgular."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["tevhid","kufur-sirk","yaratilis"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"إِنِّى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid ve Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"Şüphesiz ben"},{"position":1,"surface":"ي","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb mahallen","gloss":"ben"},{"position":2,"surface":"وَجَّهْتُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"و-ج-ه","rootLatin":"w-j-h","lemma":"وَجَّهَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yönelttim"},{"position":3,"surface":"وَجْهِيَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"و-ج-ه","rootLatin":"w-j-h","lemma":"وَجْه","form":"-","features":{"number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"yüzümü"},{"position":3,"surface":"يَ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr mahallen","gloss":"benim"},{"position":4,"surface":"لِلَّذِي","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":4,"surface":"ٱلَّذِي","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِي","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr mahallen","gloss":"o kimse ki"},{"position":5,"surface":"فَطَرَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ف-ط-ر","rootLatin":"f-t-r","lemma":"فَطَرَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yarattı"},{"position":6,"surface":"ٱلسَّمَاوَاتِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-م-و","rootLatin":"s-m-w","lemma":"سَمَاء","form":"-","features":{"number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb (kesra ile)","gloss":"gökleri"},{"position":7,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":7,"surface":"ٱلْأَرْضَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ر-ض","rootLatin":"a-r-d","lemma":"أَرْض","form":"-","features":{"number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Atıf yoluyla mansûb","gloss":"yeri"},{"position":8,"surface":"حَنِيفًا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ح-ن-ف","rootLatin":"h-n-f","lemma":"حَنِيف","form":"-","features":{"number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Hâl olduğu için mansûb","gloss":"doğruya yönelerek"},{"position":9,"surface":"وَمَا","pos":"harf","posDetail":"Nefiy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve değilim"},{"position":10,"surface":"أَنَا","pos":"isim","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû mahallen","gloss":"ben"},{"position":11,"surface":"مِنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den"},{"position":12,"surface":"ٱلْمُشْرِكِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ش-ر-ك","rootLatin":"sh-r-k","lemma":"مُشْرِك","form":"İf'âl","features":{"number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ortak koşanlardan"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Necm (Yıldız) Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *En’am Sûresi 76-79 âyetlerinde*
- **Târık Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *En’am Sûresi 76-79 âyetlerinde*
- **Târık Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *En’am Sûresi 76-79 âyetlerinde*
- **Terzi Baba (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *En’am Sûresi 76-79 âyetlerinde*
- **Terzi Baba (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *En’am Sûresi 76-79 âyetlerinde*
- **Necm (Yıldız) Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *En’am Sûresi 76-79 âyetlerinde*
- **Sâffât Sûresi** · *6. sure 79. ayette*
- **Tevbe Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *6. sûre 79. ayette*
- **Er-Rahmân** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *6. sure 79. ayette*
- **Nûr Sûresi** · *6. sûre 79. âyette*
- **Sâffât Sûresi** · *6. sure 79. ayette*
- **Yûnus Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *6. sure 79. ayette*