# En'âm Sûresi, 84. Âyet (6:84)

> وَوَهَبْنَا لَهُۥٓ إِسْحَـٰقَ وَيَعْقُوبَ ۚ كُلًّا هَدَيْنَا ۚ وَنُوحًا هَدَيْنَا مِن قَبْلُ ۖ وَمِن ذُرِّيَّتِهِۦ دَاوُۥدَ وَسُلَيْمَـٰنَ وَأَيُّوبَ وَيُوسُفَ وَمُوسَىٰ وَهَـٰرُونَ ۚ وَكَذَٰلِكَ نَجْزِى ٱلْمُحْسِنِينَ

*Vevehebnâ lehu ishâka veya'kûb(e)(c) kullen hedeynâ(c) venûhan hedeynâ min kabl(u)(s) vemin żurriyyetihi dâvûde vesuleymâne veeyyûbe veyûsufe vemûsâ vehârûn(e)(c) vekeżâlike neczî-lmuhsinîn(e)*

**Meal (Diyanet):** Biz ona İshak'ı ve Yakub'u armağan ettik. Hepsini hidayete erdirdik. Daha önce Nuh'u da hidayete erdirmiştik. Zürriyetinden Davud'u, Süleyman'ı, Eyyub'u, Yusuf'u, Musa'yı ve Harun'u da. İyilik yapanları işte böyle mükafatlandırırız.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/6/84

---

## Tefsir

{"topics":["kissa-ibrahim","kissa-diger-peygamberler","hidayet-dalalet","peygamberlik"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"وَهَبْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"و-ه-ب","rootLatin":"w-h-b","lemma":"وَهَبَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"bağışladık"},{"position":2,"surface":"لَهُۥٓ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"için"},{"position":2,"surface":"هُۥٓ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ona"},{"position":3,"surface":"إِسْحَـٰقَ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"س-ح-ق","rootLatin":"s-h-q","lemma":"إِسْحَاق","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"İshak'ı"},{"position":4,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":4,"surface":"يَعْقُوبَ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"ع-ق-ب","rootLatin":"'-q-b","lemma":"يَعْقُوب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Atfedildiği için mansûb","gloss":"Yakub'u"},{"position":5,"surface":"كُلًّا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ك-ل-ل","rootLatin":"k-l-l","lemma":"كُلّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"her birini"},{"position":6,"surface":"هَدَيْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ه-د-ي","rootLatin":"h-d-y","lemma":"هَدَى","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"doğru yola eriştirdik"},{"position":7,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":7,"surface":"نُوحًا","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"ن-و-ح","rootLatin":"n-w-h","lemma":"نُوح","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"Nuh'u"},{"position":8,"surface":"هَدَيْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ه-د-ي","rootLatin":"h-d-y","lemma":"هَدَى","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"doğru yola eriştirdik"},{"position":9,"surface":"مِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"den"},{"position":10,"surface":"قَبْلُ","pos":"isim","posDetail":"Zarf","root":"ق-ب-ل","rootLatin":"q-b-l","lemma":"قَبْل","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh hazfedildiği için mebnî","gloss":"önce"},{"position":11,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":11,"surface":"مِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"den"},{"position":12,"surface":"ذُرِّيَّتِهِۦ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ذ-ر-ر","rootLatin":"dh-r-r","lemma":"ذُرِّيَّة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"soyundan"},{"position":12,"surface":"هِۦ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onun"},{"position":13,"surface":"دَاوُۥدَ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"د-و-د","rootLatin":"d-w-d","lemma":"دَاوُود","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"Davud'u"},{"position":14,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":14,"surface":"سُلَيْمَـٰنَ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"س-ل-م","rootLatin":"s-l-m","lemma":"سُلَيْمَان","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Atfedildiği için mansûb","gloss":"Süleyman'ı"},{"position":15,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":15,"surface":"أَيُّوبَ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"أ-ي-ب","rootLatin":"a-y-b","lemma":"أَيُّوب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Atfedildiği için mansûb","gloss":"Eyyub'u"},{"position":16,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":16,"surface":"يُوسُفَ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"و-س-ف","rootLatin":"w-s-f","lemma":"يُوسُف","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Atfedildiği için mansûb","gloss":"Yusuf'u"},{"position":17,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":17,"surface":"مُوسَىٰ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"م-و-س","rootLatin":"m-w-s","lemma":"مُوسَى","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Atfedildiği için mansûb","gloss":"Musa'yı"},{"position":18,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":18,"surface":"هَـٰرُونَ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"ه-ر-ن","rootLatin":"h-r-n","lemma":"هَارُون","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Atfedildiği için mansûb","gloss":"Harun'u"},{"position":19,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":19,"surface":"كَذَٰلِكَ","pos":"harf","posDetail":"Teşbih Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"böylece"},{"position":19,"surface":"ذَٰلِكَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ذَٰلِكَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"o"},{"position":20,"surface":"نَجْزِى","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ج-ز-ي","rootLatin":"j-z-y","lemma":"جَزَى","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"karşılık veririz"},{"position":21,"surface":"ٱلْمُحْسِنِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ح-س-ن","rootLatin":"h-s-n","lemma":"مُحْسِن","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"işlerini iyi yapanlara"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, peygamberlere verilen lütufları ve onların hidayetini vurgulamaktadır. Özellikle 'vehb' (bağışlama), 'hedâ' (doğru yola iletme) ve 'ihsan' (iyilik yapma) kavramları üzerinden ilahi takdir ve ödüllendirme teması işlenmektedir.","keyConcepts":[{"word":"وَوَهَبْنَا","root":"و ه ب","rootLatin":"v-h-b","meaning":"Allah'ın bir lütuf ve ihsan olarak bir şeyi karşılıksız vermesi, bağışlamasıdır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Vehb (هبة), karşılıksız olarak bir şeyin verilmesidir. Ayetteki 'vehebnâ' ifadesi, Allah'ın İshak ve Yakub'u Hz. İbrahim'e bir lütuf olarak bahşetmesini ifade eder; bu, ilahi bir ihsan ve takdirdir, kulun bir çabası veya hak edişi sonucu değildir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Vehb, Allah'ın kullarına ihsanıdır. Burada, peygamberlerin neslinin devamı ve onlara verilen evlatlar, Allah'ın bir bağışı olarak sunulmuştur. Bu, mecazi olarak Allah'ın kudretinin ve cömertliğinin bir göstergesidir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Vehb kavramı, Kur'an'da genellikle Allah'ın insanlara bahşettiği nimetleri, özellikle de çocukları ve peygamberliği ifade eder. Bu ayette, peygamberlere verilen evlatlar, Allah'ın seçkin kullarına yönelik özel bir lütfu olarak ele alınır ve onların nesillerinin devamını sağlar."}]},{"word":"هَدَيْنَا","root":"ه د ي","rootLatin":"h-d-y","meaning":"Allah'ın insanları doğru yola, hakikate ve kurtuluşa ulaştırmasıdır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Hidayet (هدى), lütuf ve incelikle doğru yola iletmektir. Ayetteki 'küllün hedeynâ' ifadesi, Allah'ın tüm bu peygamberleri, yani İshak, Yakub ve Nuh'u, ilahi rehberliğiyle doğru yola ilettiğini, onlara hakikati gösterdiğini ve onları peygamberlik görevi için seçtiğini belirtir."},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Hidayet, Allah'ın peygamberlerine ve salih kullarına gösterdiği doğru yol, din ve şeriattır. Bu ayette, adı geçen peygamberlerin Allah tarafından seçilip doğru yola iletilmesi, onların ümmetlerine örnek teşkil etmeleri içindir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Hidayet, Kur'an'da hem yol gösterme hem de yola ulaştırma anlamlarını içerir. Ayetteki 'hedeynâ' fiili, Allah'ın peygamberlere hem doğru yolu gösterdiğini hem de onları bu yolda sabit kıldığını, böylece onların ilahi iradeye uygun bir hayat sürmelerini sağladığını ifade eder."}]},{"word":"ذُرِّيَّتِهِۦ","root":"ذ ر ر","rootLatin":"z-r-r","meaning":"Bir kişinin soyundan gelen nesli, evlatları ve torunları ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Zürriyet (ذرية), bir kişinin soyundan gelen nesli ifade eder. Ayette 'min zürriyyetihî' ifadesi, Hz. Nuh'un soyundan gelen peygamberleri (Davud, Süleyman vb.) belirtir. Bu, peygamberliğin nesiller arası devamlılığını ve ilahi seçimin bir tezahürünü gösterir."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Zürriyet, çocuk ve torunları kapsayan geniş bir kavramdır. Bu ayette, peygamberlerin soyundan gelen diğer peygamberlerin zikredilmesi, ilahi lütfun ve hidayetin nesilden nesile aktarıldığını vurgular."}]},{"word":"نَجْزِى","root":"ج ز ي","rootLatin":"c-z-y","meaning":"Yapılan bir işin karşılığını vermek, ödüllendirmek veya cezalandırmak.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Ceza (جزاء), yapılan bir fiilin karşılığıdır, iyilik için ödül, kötülük için azap olabilir. Ayetteki 'kezâlike neczî' ifadesi, Allah'ın muhsinlere, yani iyilik yapanlara, onların amellerinin karşılığını verdiğini belirtir. Bu, ilahi adaletin ve vaadin bir tecellisidir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Ceza, bir fiilin sonucudur. Bu ayette, 'neczî' fiili, Allah'ın peygamberlere ve onların soyundan gelenlere bahşettiği hidayet ve lütufların, onların 'muhsin' olmalarının bir karşılığı olduğunu ifade eder. Bu, Allah'ın iyilik yapanları ödüllendirme prensibini gösterir."}]},{"word":"ٱلْمُحْسِنِينَ","root":"ح س ن","rootLatin":"h-s-n","meaning":"İşlerini en güzel şekilde yapan, iyilik eden, ihsan sahibi kimselerdir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İhsan (إحسان), bir şeyi güzel yapmak, iyilikte bulunmaktır. Muhsin (محسن) ise ihsan sahibi kimsedir. Ayette 'el-muhsinîn' ifadesi, Allah'ın peygamberleri ve onların soyundan gelenleri, yaptıkları güzel işler ve gösterdikleri takva nedeniyle ödüllendirdiğini vurgular. Bu, Allah'ın rızasını kazanmış, amellerini en iyi şekilde yerine getiren kulları ifade eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"İhsan, hem fiilin güzelliğini hem de başkasına iyilik yapmayı kapsar. 'El-muhsinîn' kavramı, Allah'a karşı görevlerini en güzel şekilde yerine getiren, aynı zamanda insanlara karşı da iyilik ve adaletle muamele eden kimseleri ifade eder. Bu ayette, peygamberlerin bu vasfa sahip oldukları ve bu nedenle ilahi ödüle layık görüldükleri belirtilir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"İhsan, Kur'an'da ahlaki mükemmelliğin zirvesini temsil eder. Muhsinler, sadece görevlerini yerine getirmekle kalmaz, aynı zamanda bunu en üst düzeyde bir bilinç ve samimiyetle yaparlar. Ayetteki 'el-muhsinîn' ifadesi, peygamberlerin bu yüksek ahlaki mertebeye ulaştıklarını ve bu sayede Allah'ın özel lütfuna mazhar olduklarını gösterir."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Terzi, Elif, Terâzî, Teradî — İrfan Mektebi, Kırk Seyir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *En’am 6-129*
- **Terzi, Elif, Terâzî, Teradî — İrfan Mektebi, Kırk Seyir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *En’am 6-129*