# En'âm Sûresi, 9. Âyet (6:9)

> وَلَوْ جَعَلْنَـٰهُ مَلَكًا لَّجَعَلْنَـٰهُ رَجُلًا وَلَلَبَسْنَا عَلَيْهِم مَّا يَلْبِسُونَ

*Velev ce'alnâhu meleken lece'alnâhu raculen velelebesnâ ‘aleyhim mâ yelbisûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Eğer onu (Peygamberi) bir melek kılsaydık yine onu bir adam (suretinde) yapardık ve onları yine içinde bulundukları karmaşaya düşürmüş olurduk.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/6/9

---

## Tefsir

{"topics":["peygamberlik","melekler","hidayet-dalalet"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَلَوْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf ve Şart Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَلَوْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve eğer"},{"position":2,"surface":"جَعَلْنَـٰ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ج-ع-ل","rootLatin":"j-'-l","lemma":"جَعَلَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"kılsaydık"},{"position":2,"surface":"هُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb mahallen","gloss":"onu"},{"position":3,"surface":"مَلَكًۭا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"م-ل-ك","rootLatin":"m-l-k","lemma":"مَلَك","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih sâni olduğu için mansûb","gloss":"melek"},{"position":4,"surface":"لَّجَعَلْنَـٰ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ج-ع-ل","rootLatin":"j-'-l","lemma":"جَعَلَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"elbette yapardık"},{"position":4,"surface":"هُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb mahallen","gloss":"onu"},{"position":5,"surface":"رَجُلًۭا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ج-ل","rootLatin":"r-j-l","lemma":"رَجُل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih sâni olduğu için mansûb","gloss":"bir insan"},{"position":6,"surface":"وَلَلَبَسْنَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve elbette"},{"position":6,"surface":"لَلَبَسْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ل-ب-س","rootLatin":"l-b-s","lemma":"لَبَسَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"karıştırırdık"},{"position":7,"surface":"عَلَيْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"üzerine"},{"position":7,"surface":"هِم","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr mahallen","gloss":"onlara"},{"position":8,"surface":"مَّا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb mahallen","gloss":"şeyi"},{"position":9,"surface":"يَلْبِسُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ل-ب-س","rootLatin":"l-b-s","lemma":"لَبَسَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"karıştırdıkları"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Allah'ın peygamber gönderme biçimindeki hikmetini, meleklerin insanlara görünür kılınması durumunda dahi insanların şüphelerinin devam edeceğini vurgulamaktadır. Ayet, 'melek', 'insan' ve 'şüpheye düşürmek' gibi kavramlar üzerinden ilahi iletişimin ve insan idrakinin sınırlarını ele alır.","keyConcepts":[{"word":"جَعَلْنَاهُ","root":"ج ع ل","rootLatin":"c-a-l","meaning":"Allah'ın bir şeyi bir başka şeye dönüştürmesi, kılması veya tayin etmesi anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"C-a-l kökü, bir şeyi başka bir şeye dönüştürmek, bir halden başka bir hale geçirmek veya bir şeyi bir sıfatla nitelemek anlamlarına gelir. Ayetteki 'جَعَلْنَاهُ مَلَكًا' ifadesi, Allah'ın peygamberi melek suretinde yaratması veya ona melek vasfı vermesi durumunu ifade eder. (s. 195)"},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"C-a-l fiili, Kur'an'da 'kılmak, yapmak, tayin etmek' anlamlarında sıkça kullanılır. Burada, 'eğer onu melek kılsaydık' ifadesi, bir şeyi başka bir şeye dönüştürme veya ona yeni bir kimlik verme mecazını taşır. (c. 1, s. 191)"},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da 'ca'ale' fiili, ilahi yaratma ve düzenleme gücünü ifade eden önemli bir kavramdır. Bu ayette, Allah'ın bir varlığın tabiatını veya görünümünü değiştirme kudretini gösterir; yani peygamberi insan formundan melek formuna dönüştürme potansiyelini vurgular."}]},{"word":"مَلَكًا","root":"م ل ك","rootLatin":"m-l-k","meaning":"Allah'ın elçisi olan, nurdan yaratılmış, insanüstü varlık.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Melek (مَلَك), 'elçilik' (رسالة) ve 'kuvvet' (قوة) anlamlarını içeren bir kökten gelir. Kur'an'da melekler, Allah'ın emirlerini yerine getiren, insanlardan farklı bir tabiata sahip, görünmez varlıklar olarak tanımlanır. Ayette, insanların peygamberden beklediği, insanüstü bir varlık olma durumunu ifade eder. (s. 473)"},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Melekler, Allah'ın kullarıdır ve O'nun emirlerini yerine getirirler. İnsanlar onları görmeye alışkın değildir. Ayetteki 'melek' kavramı, insanların peygamberin beşeriyetini reddederek, onun bir melek olmasını talep etmelerine bir göndermedir. (s. 160)"},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Melekler, Kur'an'da ilahi iradenin aracıları olarak tasvir edilir. İnsanlar için melekler, doğaüstü güçleri ve kusursuzlukları temsil eder. Bu ayette, insanların peygamberin melek olmasını istemesi, onun beşerî sınırlamalarını aşan bir varlık beklentisini yansıtır."}]},{"word":"رَجُلًا","root":"ر ج ل","rootLatin":"r-c-l","meaning":"İnsan türünden olan erkek birey, beşer.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Recül (رَجُل), 'ayak' (رِجْل) kökünden türemiş olup, ayakta duran, yürüyen, yani insan türünden olan erkek bireyi ifade eder. Ayette, melek dahi olsa, insanların idrak edebilmesi için onun bir insan suretinde gönderileceği belirtilerek, ilahi iletişimin insan algısına uygunluğu vurgulanır. (s. 339)"},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Recül, Kur'an'da genellikle 'insan' veya 'erkek' anlamında kullanılır. Burada, meleklerin dahi insanlara görünür kılınması durumunda, onların insan formunda olacağı, böylece insanların algılayabileceği bir biçime bürüneceği ifade edilir. (s. 165)"},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Recül kelimesi, Kur'an'da beşerî özelliklere sahip, sınırlı ve fani varlık olan insanı temsil eder. Ayette, meleklerin bile insanlara hitap ederken 'insan' suretinde gelmesinin gerekliliği, ilahi mesajın muhatabın idrak seviyesine uygun olarak sunulması prensibini gösterir."}]},{"word":"لَلَبَسْنَا","root":"ل ب س","rootLatin":"l-b-s","meaning":"Şüpheye düşürmek, karıştırmak, belirsiz kılmak.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Lebs (لَبْس), bir şeyi örtmek, karıştırmak, belirsiz hale getirmek anlamlarına gelir. Ayetteki 'لَلَبَسْنَا عَلَيْهِم' ifadesi, 'onlara şüpheye düşürecek, karışıklık yaratacak bir durum ortaya koyardık' anlamındadır. Yani, melek insan suretinde gelse bile, insanlar yine de şüpheye düşeceklerdi. (s. 450)"},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Lebs fiili, 'bir şeyi diğerine karıştırmak, hak ile batılı ayırt edemez hale getirmek' manasını taşır. Bu ayette, Allah'ın, melekleri insan suretinde göndermesi durumunda dahi, insanların zaten içinde bulundukları şüphe ve karışıklık halini artıracağını ifade eder. (c. 3, s. 125)"},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Lebs, 'örtmek, gizlemek, bir şeyi diğerine benzetmek suretiyle karışıklık yaratmak' demektir. Ayetteki kullanım, insanların peygamberin beşeriyetine dair şüphelerinin, melek insan suretinde gelse bile devam edeceğini, hatta bu durumun şüphelerini daha da artıracağını belirtir. (c. 4, s. 421)"}]},{"word":"يَلْبِسُونَ","root":"ل ب س","rootLatin":"l-b-s","meaning":"Şüpheye düşmek, karıştırmak, belirsizlik içinde olmak.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Bu kelime, 'لَلَبَسْنَا' fiiliyle aynı kökten gelir ve insanların kendi kendilerine düştükleri şüphe, karışıklık ve belirsizlik halini ifade eder. Ayette, Allah'ın 'onları yine düşürürdük' ifadesiyle, insanların zaten içinde bulundukları şüphe halinin devam edeceğine işaret edilir. (s. 450)"},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Yelbisûne fiili, 'şüpheye düşmek, karıştırmak' anlamında kullanılır. Ayette, insanların peygamberin beşeriyetine dair zaten sahip oldukları şüpheleri ve bu şüphelerin, melek insan suretinde gelse dahi ortadan kalkmayacağını, aksine daha da derinleşeceğini vurgular. (c. 1, s. 192)"},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Lebs kökü, 'hak ile batılın birbirine karışması, gerçeğin gizlenmesi' durumunu ifade eder. Ayetteki 'mâ yelbisûne' ifadesi, insanların kendi zihinlerinde yarattıkları veya içinde bulundukları şüphe ve belirsizlik durumunu anlatır. (s. 802)"}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **En'âm Sûresi** · *6/9*
- **En'âm Sûresi** · *6/9*
- **En'âm Sûresi** · *6/9*
- **En'âm Sûresi** · *6/9*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8** — Ahmed Avni Konuk · *6/9*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8** — Ahmed Avni Konuk · *6/9*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8** — Ahmed Avni Konuk · *6/9*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8** — Ahmed Avni Konuk · *6/9*
- **Terzi, Elif, Terâzî, Teradî — İrfan Mektebi, Kırk Seyir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *En’am 6-129*
- **Terzi, Elif, Terâzî, Teradî — İrfan Mektebi, Kırk Seyir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *En’am 6-129*