# En'âm Sûresi, 91. Âyet (6:91)

> وَمَا قَدَرُوا۟ ٱللَّهَ حَقَّ قَدْرِهِۦٓ إِذْ قَالُوا۟ مَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ عَلَىٰ بَشَرٍ مِّن شَىْءٍ ۗ قُلْ مَنْ أَنزَلَ ٱلْكِتَـٰبَ ٱلَّذِى جَآءَ بِهِۦ مُوسَىٰ نُورًا وَهُدًى لِّلنَّاسِ ۖ تَجْعَلُونَهُۥ قَرَاطِيسَ تُبْدُونَهَا وَتُخْفُونَ كَثِيرًا ۖ وَعُلِّمْتُم مَّا لَمْ تَعْلَمُوٓا۟ أَنتُمْ وَلَآ ءَابَآؤُكُمْ ۖ قُلِ ٱللَّهُ ۖ ثُمَّ ذَرْهُمْ فِى خَوْضِهِمْ يَلْعَبُونَ

*Vemâ kaderû(A)llâhe hakka kadrihi iżkâlû mâ enzela(A)llâhu ‘alâ beşerin min şey-/(in)(k) kul men enzele-lkitâbe-lleżî câe bihi mûsâ nûran vehuden linnâs(i)(s) tec'alûnehu karâtîse tubdûnehâ vetuḣfûne keśîrâ(an)(s) ve'ullimtum mâ lem ta'lemû entum velâ âbâukum(s) kuli(A)llâh(u)(s) śümme żerhum fî ḣavdihim yel'abûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Allah'ın kadrini gereği gibi bilemediler. Çünkü, "Allah, hiç kimseye hiçbir şey indirmedi" dediler. De ki: "Musa'nın insanlara bir nur ve hidayet olarak getirdiği, parça parça kağıtlar haline koyup ortaya çıkardığınız, pek çoğunu ise gizlediğiniz; (kendisiyle) sizin de, babalarınızın da bilmediği şeylerin size öğretildiği Kitab'ı kim indirdi?" (Ey Muhammed!) "Allah" (indirdi) de, sonra bırak onları, içine daldıkları batakta oynayadursunlar.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/6/91

---

## Tefsir

{"topics":["ilahi-kitaplar","vahiy-kuran","musrikler","tevhid"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَمَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"مَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nefy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"değil"},{"position":2,"surface":"قَدَرُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-د-ر","rootLatin":"q-d-r","lemma":"قَدَرَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"değerlendiremediler"},{"position":3,"surface":"ٱللَّهَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"Allah'ı"},{"position":4,"surface":"حَقَّ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ح-ق-ق","rootLatin":"h-q-q","lemma":"حَقّ","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûl-i Mutlak olduğu için mansûb","gloss":"gereği gibi"},{"position":5,"surface":"قَدْرِهِۦٓ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ق-د-ر","rootLatin":"q-d-r","lemma":"قَدْر","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"değerinin"},{"position":5,"surface":"هِۦٓ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"O'nun"},{"position":6,"surface":"إِذْ","pos":"harf","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِذْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Zarf olduğu için mebnî","gloss":"o zaman"},{"position":7,"surface":"قَالُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dediler"},{"position":8,"surface":"مَآ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nefy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"hiçbir"},{"position":9,"surface":"أَنزَلَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ن-ز-ل","rootLatin":"n-z-l","lemma":"أَنزَلَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"indirmedi"},{"position":10,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"Allah"},{"position":11,"surface":"عَلَىٰ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"üzerine"},{"position":12,"surface":"بَشَرٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ب-ش-ر","rootLatin":"b-ş-r","lemma":"بَشَر","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"insana"},{"position":13,"surface":"مِّن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"den"},{"position":14,"surface":"شَىْءٍ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ش-ي-ء","rootLatin":"ş-y-ء","lemma":"شَيْء","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"bir şey"},{"position":15,"surface":"قُلْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"De ki"},{"position":16,"surface":"مَنْ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İstifham","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَنْ","form":"-","features":{"irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"kim"},{"position":17,"surface":"أَنزَلَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ن-ز-ل","rootLatin":"n-z-l","lemma":"أَنزَلَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"indirdi"},{"position":18,"surface":"ٱلْكِتَـٰبَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ك-ت-ب","rootLatin":"k-t-b","lemma":"كِتَاب","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"Kitab'ı"},{"position":19,"surface":"ٱلَّذِى","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِي","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Sıfat olduğu için mansûb","gloss":"ki o"},{"position":20,"surface":"جَآءَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ج-ي-ء","rootLatin":"c-y-ء","lemma":"جَاءَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"getirdi"},{"position":21,"surface":"بِهِۦ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":21,"surface":"هِۦ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onu"},{"position":22,"surface":"مُوسَىٰ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i A'cem","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مُوسَى","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"Musa"},{"position":23,"surface":"نُورًۭا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ن-و-ر","rootLatin":"n-w-r","lemma":"نُور","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Hâl olduğu için mansûb","gloss":"bir nur olarak"},{"position":24,"surface":"وَهُدًۭى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":24,"surface":"هُدًۭى","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ه-د-ي","rootLatin":"h-d-y","lemma":"هُدَى","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Atıf olduğu için mansûb","gloss":"bir hidayet"},{"position":25,"surface":"لِّلنَّاسِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":25,"surface":"ٱلنَّاسِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ن-س","rootLatin":"a-n-s","lemma":"نَاس","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"insanlar"},{"position":26,"surface":"تَجْعَلُونَهُۥ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ج-ع-ل","rootLatin":"c-'-l","lemma":"جَعَلَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb/cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"yaparsınız onu"},{"position":26,"surface":"هُۥ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onu"},{"position":27,"surface":"قَرَاطِيسَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ق-ر-ط-س","rootLatin":"q-r-t-s","lemma":"قِرْطَاس","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"İkinci mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"kağıtlar"},{"position":28,"surface":"تُبْدُونَهَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ب-د-و","rootLatin":"b-d-w","lemma":"أَبْدَى","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb/cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"gösterirsiniz onu"},{"position":28,"surface":"هَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هِيَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onu"},{"position":29,"surface":"وَتُخْفُونَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":29,"surface":"تُخْفُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"خ-ف-ي","rootLatin":"h-f-y","lemma":"أَخْفَى","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb/cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"gizlersiniz"},{"position":30,"surface":"كَثِيرًۭا","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ك-ث-ر","rootLatin":"k-s-r","lemma":"كَثِير","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"çoğunu"},{"position":31,"surface":"وَعُلِّمْتُم","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":31,"surface":"عُلِّمْتُم","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ع-ل-م","rootLatin":"'-l-m","lemma":"عَلَّمَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Meçhul","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"size öğretildi"},{"position":32,"surface":"مَّا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Merfû"},"irabReason":"Nâib-i Fâil olduğu için merfû","gloss":"şey"},{"position":33,"surface":"لَمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cezm","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَمْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"değil"},{"position":34,"surface":"تَعْلَمُوٓا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ع-ل-م","rootLatin":"'-l-m","lemma":"عَلِمَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Cezm edatından sonra geldiği için meczûm","gloss":"bilmediniz"},{"position":35,"surface":"أَنتُمْ","pos":"harf","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Tekid olduğu için merfû","gloss":"siz"},{"position":36,"surface":"وَلَآ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":36,"surface":"لَآ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nefy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"değil"},{"position":37,"surface":"ءَابَآؤُكُمْ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ب-و","rootLatin":"a-b-w","lemma":"أَب","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Atıf olduğu için merfû","gloss":"atalarınız"},{"position":37,"surface":"كُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"sizin"},{"position":38,"surface":"قُلِ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"De ki"},{"position":39,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"Allah"},{"position":40,"surface":"ثُمَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ثُمَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"sonra"},{"position":41,"surface":"ذَرْهُمْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"و-ذ-ر","rootLatin":"w-z-r","lemma":"ذَر","form":"-","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"bırak onları"},{"position":41,"surface":"هُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onları"},{"position":42,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"içinde"},{"position":43,"surface":"خَوْضِهِمْ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"خ-و-ض","rootLatin":"h-w-d","lemma":"خَوْض","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"daldıkları"},{"position":43,"surface":"هِمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onların"},{"position":44,"surface":"يَلْعَبُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ل-ع-ب","rootLatin":"l-'-b","lemma":"لَعِبَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb/cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"oynasınlar"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Allah'ın kudretini ve vahiy gönderme yetkisini inkar edenlerin durumunu ele almaktadır. Özellikle 'kadr' kavramı üzerinden Allah'ın hakkıyla takdir edilmemesi, 'inzal' ile vahyin kaynağı, 'kitab' ile ilahi mesajın mahiyeti ve 'karatis' ile de tahrifatın biçimi vurgulanmaktadır.","keyConcepts":[{"word":"قَدَرُوا۟","root":"ق د ر","rootLatin":"k-d-r","meaning":"Allah'ı hakkıyla takdir edememek, O'nun kudretini ve şanını idrak edememek anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Kadr (قدر), bir şeyin miktarını, değerini ve gücünü bilmek, takdir etmek anlamına gelir. Ayetteki 'mâ kaderûllâhe hakka kadrihî' ifadesi, Allah'ın azametini, kudretini ve hikmetini gereği gibi idrak edemediklerini, O'na layık olduğu değeri vermediklerini ifade eder. Onlar, Allah'ın insanlara vahiy gönderme kudretini küçümseyerek O'nun şanını eksik takdir etmişlerdir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kadr (قدر), bir şeyin ölçüsünü, haddini bilmek ve ona göre davranmaktır. Allah'ı hakkıyla takdir etmemek, O'nun ilahi sıfatlarını, özellikle de vahiy gönderme kudretini ve hikmetini inkar etmekle ortaya çıkar. Bu, O'nun yüceliğini ve kudretini tam olarak kavrayamamaktan kaynaklanır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kadr (قدر) kavramı, Kur'an'da hem 'ölçü, miktar' hem de 'değer, itibar' anlamlarını taşır. 'Allah'ı hakkıyla takdir edememek', O'nun mutlak kudretini, yaratıcılığını ve evreni yönetme yetkisini tam olarak kavrayamamak, dolayısıyla O'na layık olan saygıyı ve itaati göstermemektir. Bu ayette, vahiy gönderme kudretini inkar ederek Allah'ın değerini düşürme çabası olarak tezahür eder."}]},{"word":"أَنزَلَ","root":"ن ز ل","rootLatin":"n-z-l","meaning":"Yukarıdan aşağıya indirmek, vahiy göndermek anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İnzal (إنزال), bir şeyi yüksek bir yerden aşağıya indirmektir. Kur'an bağlamında ise Allah'ın kelamını, vahyini peygamberlerine göndermesi anlamına gelir. Ayetteki 'mâ enzelellâhu alâ beşerin min şey'in' ifadesi, Allah'ın insanlara hiçbir şey indirmediği iddiasını, yani vahiy gerçeğini inkarı belirtir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"İnzal (إنزال), mecazi olarak Allah'ın peygamberlerine vahiy göndermesi, ilahi mesajı ulaştırmasıdır. Bu, sadece fiziksel bir indirme değil, aynı zamanda manevi bir aktarım ve bildirimdir. Ayetteki kullanım, vahyin ilahi kökenini ve peygamberler aracılığıyla insanlara ulaştırılmasını ifade eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Nüzul (نزول) ve inzal (إنزال) kelimeleri Kur'an'da genellikle ilahi vahyin gökten yere, Allah katından peygamberlere indirilmesi anlamında kullanılır. Bu, Allah'ın insanlarla iletişim kurma ve onlara doğru yolu gösterme biçimidir. Ayetteki 'kim indirdi' sorusu, vahyin ilahi kaynağını vurgulamak içindir."}]},{"word":"ٱلْكِتَـٰبَ","root":"ك ت ب","rootLatin":"k-t-b","meaning":"Allah tarafından indirilen ilahi mesajı, kutsal kitabı ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Kitab (كتاب), yazılı olan şey demektir. Kur'an'da ise genellikle Allah'ın peygamberlerine indirdiği vahiylerin bütününe verilen isimdir. Bu ayette Musa'ya indirilen Tevrat'ı kastetmekte olup, ilahi bir mesajın yazılı formunu ve içeriğini ifade eder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Kitab (كتاب), Allah'ın kullarına gönderdiği, hükümlerini ve hidayetini içeren ilahi kelamdır. Musa'ya gelen Kitab, insanlara nur ve hidayet kaynağı olarak gönderilmiştir. Bu, sadece bir metin değil, aynı zamanda yaşam rehberidir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kitab (كتاب) kavramı, Kur'an'da sadece 'yazılı metin' anlamına gelmez, aynı zamanda 'ilahi kanun', 'Allah'ın iradesi' ve 'evrensel yasa' gibi daha geniş anlamlar taşır. Musa'ya indirilen Kitab, Allah'ın insanlara yol göstermek için gönderdiği, hem yazılı hem de manevi bir rehberdir."}]},{"word":"قَرَاطِيسَ","root":"ق ر ط س","rootLatin":"k-r-t-s","meaning":"Yazılı kağıtlar, parşömenler anlamına gelir ve burada tahrifatın, seçici davranmanın aracı olarak kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Kırtas (قرطاس), yazmak için kullanılan kağıt veya parşömen demektir. Ayetteki 'tec'alûnehû karâtîse' ifadesi, Kitab'ı (Tevrat'ı) parçalara ayırıp, işlerine gelen kısımlarını gösterip, işlerine gelmeyenleri gizlediklerini, yani tahrifat yaptıklarını mecazi olarak anlatır."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Kırtas (قرطاس), yazılı bir belge, tomar veya kağıt parçasıdır. Bu ayette, Yahudilerin Tevrat'ı kendi isteklerine göre bölümlere ayırıp, bazı kısımlarını açığa çıkarıp bazılarını gizlemelerini ifade etmek için kullanılmıştır. Bu, ilahi mesajın bütünlüğüne yapılan bir müdahaledir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Kırtas (قرطاس) kelimesi, Kur'an'da genellikle yazılı metinlerin, özellikle de ilahi kitapların tahrif edilmesi, parçalara ayrılması ve içeriğinin manipüle edilmesi bağlamında geçer. Burada, Tevrat'ın bazı hükümlerinin gizlenip bazılarının açıklanması eylemini somutlaştırmak için kullanılmıştır."}]},{"word":"يَلْعَبُونَ","root":"ل ع ب","rootLatin":"l-'-b","meaning":"Oynamak, eğlenmek, boş ve faydasız işlerle meşgul olmak, ciddiyetsiz davranmak anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"La'b (لعب), faydası olmayan, boş ve eğlence amaçlı yapılan eylemdir. Ayetteki 'fî havzihim yel'abûn' ifadesi, inkar edenlerin içinde bulundukları sapıklık ve batıl inançları ciddiye almadıklarını, dünya hayatının geçici zevklerine dalarak ahireti ve ilahi gerçekleri umursamadıklarını, adeta bir oyun içinde olduklarını gösterir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"La'b (لعب), bir işi ciddiye almadan, eğlence ve oyalanma amacıyla yapmaktır. Bu ayette, Allah'ın ayetlerini ve ahiret gerçeğini inkar edenlerin, dünya hayatını bir oyun ve eğlence yeri olarak görüp, hakikatten yüz çevirmelerini ifade eder. Onlar, batıl inançları içinde oyalanıp durmaktadırlar."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"La'b (لعب) kavramı, Kur'an'da genellikle dünya hayatının geçiciliğini, boşluğunu ve aldatıcılığını vurgulamak için kullanılır. 'Oynamak', burada ilahi gerçekleri ve ahiret sorumluluğunu göz ardı ederek, dünya zevklerine dalmak ve hakikatten uzaklaşmak anlamına gelir. Bu, ciddi bir konuya karşı takınılan ciddiyetsiz bir tavırdır."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Uşşâkî Kültürünün Günümüze Yansıması “Necdet Ardıç” Örneği Yüksek Lisans tezi** — Serkan DENKÇİ · *En’âm sûresi 91. âyetinde*
- **DVT-C001 (Ses Kaydı)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *En’âm sûresi 91. âyetinde*
- **Vahiy ve Cebrâîl** · *6/91*
- **En'âm Sûresi** · *6/91*
- **En'âm Sûresi** · *6/91*
- **Gülşen-i Râz ve Şerhi (1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *6/91*
- **Gülşen-i Râz ve Şerhi (1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *6/91*
- **Vahiy ve Cebrâîl** · *6/91*
- **Risâle-i Gavsiyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *6/91*
- **Kelime-i Nûhiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *6/91*
- **TB. Kelime-i Nûhiyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *6/91*
- **TB. Kelime-i Nûhiyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *6/91*