# Mümtehine Sûresi, 11. Âyet (60:11)

> وَإِن فَاتَكُمْ شَىْءٌ مِّنْ أَزْوَٰجِكُمْ إِلَى ٱلْكُفَّارِ فَعَاقَبْتُمْ فَـَٔاتُوا۟ ٱلَّذِينَ ذَهَبَتْ أَزْوَٰجُهُم مِّثْلَ مَآ أَنفَقُوا۟ ۚ وَٱتَّقُوا۟ ٱللَّهَ ٱلَّذِىٓ أَنتُم بِهِۦ مُؤْمِنُونَ

*Ve-in fâtekum şey-un min ezvâcikum ilâ-lkuffâri fe'âkabtum feâtû-lleżîne żehebet ezvâcuhum miśle mâ enfekû(c) vettekû(A)llâhe-lleżî entum bihi mu/minûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Eğer eşlerinizden biri kafirlere kaçar ve siz de onlarla çarpışıp ganimet alırsanız, eşleri gidenlere sarf ettikleri (mehir) kadarını verin ve inandığınız Allah'a karşı gelmekten sakının.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/60/11

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Mümtehine Suresi'nin 11. ayeti, müminlerin kafir eşleriyle ilgili mali haklarını ve Allah'a karşı takvalı olma yükümlülüğünü ele almaktadır. Ayet, özellikle 'fâtakum', 'akabtum', 'azwâc' ve 'ittakû' gibi kavramlar üzerinden hukuki ve ahlaki bir çerçeve çizmektedir.","keyConcepts":[{"word":"فَاتَكُمْ","root":"ف و ت","rootLatin":"f-v-t","meaning":"Bir şeyin elden çıkması, kaçırılması veya kaybedilmesi durumunu ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Fevât (فوت), bir şeyin vaktinin geçmesi veya ele geçmemesi anlamına gelir. Ayetteki 'fâtakum' ifadesi, müminlerin kafir eşlerine verdikleri mehir veya nafakanın, eşlerinin kafirlere katılmasıyla müminlerin elinden çıkmasını, yani kaybolmasını ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Fevât, bir şeyin zayi olması, kaybolması demektir. Burada, müminlerin eşlerine harcadıkları malların, eşlerinin kafirlerin yanına gitmesiyle müminler için bir kayıp haline gelmesini mecazi olarak anlatır."}]},{"word":"عَاقَبْتُمْ","root":"ع ق ب","rootLatin":"a-k-b","meaning":"Bir şeye karşılık vermek, bedelini ödemek veya bir zararı telafi etmek anlamındadır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Akabe (عاقب), bir şeye karşılık vermek, bir zararı telafi etmek veya bir bedel ödemek demektir. Ayetteki 'fe-âkabtum' ifadesi, müminlerin kafir eşleri nedeniyle uğradıkları mali kaybın, ganimetten veya başka bir yolla telafi edilmesi, yani karşılığının verilmesi gerektiğini belirtir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Akabe, bir şeyin ardından gelmek veya bir şeye karşılık vermek manasına gelir. Burada, müminlerin eşlerinin kafirlere gitmesiyle oluşan kaybın ardından, bu kaybın telafisi için bir karşılık verilmesini emreder."}]},{"word":"أَزْوَٰجِكُمْ","root":"ز و ج","rootLatin":"z-v-j","meaning":"Evlilik bağıyla birbirine bağlı olan eşleri ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Zevc (زوج), hem erkek hem de kadın için kullanılan, evlilik bağıyla birbirine bağlı olan iki kişiden her biridir. Ayetteki 'ezvâciküm' ifadesi, mümin erkeklerin kafir olan eşlerini ve kafir erkeklerin mümin olan eşlerini ifade eder, bu da evlilik bağının dini farklılıklar nedeniyle sona ermesi durumunu vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Zevc kavramı Kur'an'da sadece biyolojik eşleşmeyi değil, aynı zamanda bir bütünün iki parçasını veya birbirini tamamlayan iki unsuru da ifade eder. Bu ayette ise, özellikle evlilik akdiyle bir araya gelmiş, ancak dini farklılıklar nedeniyle ayrılık yaşayan eşleri belirtir."}]},{"word":"أَنفَقُوا۟","root":"ن ف ق","rootLatin":"n-f-k","meaning":"Mal harcamak, infak etmek veya bir şeye para sarf etmek anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İnfak (إنفاق), malı harcamak, tüketmek veya bir şeye sarf etmektir. Ayetteki 'enfekû' ifadesi, mümin erkeklerin eşlerine mehir olarak veya nafaka olarak harcadıkları malları ifade eder ve bu harcamanın karşılığının ödenmesi gerektiğini vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"İnfak, bir malı Allah yolunda veya başka bir amaçla harcamaktır. Burada, müminlerin eşlerine yaptıkları mali harcamaların, eşlerinin kafirlere gitmesi durumunda telafi edilmesi gereken bir hak olarak ele alındığını gösterir."}]},{"word":"وَٱتَّقُوا۟","root":"و ق ي","rootLatin":"v-k-y","meaning":"Allah'tan korkmak, sakınmak, O'nun emirlerine uymak ve yasaklarından kaçınmak anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Takva (تقوى), nefsi korkulan şeylerden korumaktır. Şeriatta ise, nefsi günahlardan korumakla gerçekleşir. Ayetteki 'ittakû' emri, müminlerin bu hukuki düzenlemeleri uygularken Allah'ın sınırlarını gözetmelerini, O'na karşı gelmekten sakınmalarını ve adaletle hareket etmelerini ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Takva, Kur'an'ın merkezi kavramlarından biridir ve Allah'a karşı duyulan derin saygı, korku ve sorumluluk bilincini ifade eder. Bu ayette, mali hakların düzenlenmesi gibi dünyevi bir meselede bile Allah'ın emirlerine riayet etmenin ve O'na karşı gelmekten sakınmanın önemini vurgular."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["aile-nikah","hukuk-ceza","takva","iman"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"إِن","pos":"harf","posDetail":"Şart Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِن","form":"-","features":{},"irabReason":"Şart harfi olduğu için mebnî","gloss":"eğer"},{"position":2,"surface":"فَاتَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"f-v-t","rootLatin":"f-w-t","lemma":"فَاتَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"geçerse"},{"position":2,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"size"},{"position":3,"surface":"شَىْءٌۭ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ş-y-hamza","rootLatin":"sh-y-'","lemma":"شَىْء","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"bir şey"},{"position":4,"surface":"مِّنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"-den"},{"position":5,"surface":"أَزْوَٰجِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"z-v-c","rootLatin":"z-w-j","lemma":"زَوْج","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"eşlerinizden"},{"position":5,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"sizin"},{"position":6,"surface":"إِلَى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"-e"},{"position":7,"surface":"ٱلْكُفَّارِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil Cemi","root":"k-f-r","rootLatin":"k-f-r","lemma":"كَافِر","form":"Fe''âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"kafirlere"},{"position":8,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"o zaman"},{"position":8,"surface":"عَاقَبْتُمْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"'-q-b","rootLatin":"'-q-b","lemma":"عَاقَبَ","form":"Mufâ'ale","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"karşılık verdiyseniz"},{"position":9,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cevap","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Cevap harfi olduğu için mebnî","gloss":"o halde"},{"position":9,"surface":"ـَٔاتُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"hamza-t-y","rootLatin":"'-t-y","lemma":"آتَى","form":"İf'âl","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"verin"},{"position":10,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِي","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"o kimselere ki"},{"position":11,"surface":"ذَهَبَتْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"z-h-b","rootLatin":"dh-h-b","lemma":"ذَهَبَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"gitti"},{"position":12,"surface":"أَزْوَٰجُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"z-v-c","rootLatin":"z-w-j","lemma":"زَوْج","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"eşleri"},{"position":12,"surface":"هُم","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"onların"},{"position":13,"surface":"مِّثْلَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"m-s-l","rootLatin":"m-s-l","lemma":"مِثْل","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün fîh (zarf) olduğu için mansûb","gloss":"misli kadar"},{"position":14,"surface":"مَآ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"şey"},{"position":15,"surface":"أَنفَقُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"n-f-q","rootLatin":"n-f-q","lemma":"أَنْفَقَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"harcadıkları"},{"position":16,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":16,"surface":"ٱتَّقُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"v-q-y","rootLatin":"w-q-y","lemma":"اِتَّقَى","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"sakının"},{"position":17,"surface":"ٱللَّهَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"hamza-l-h","rootLatin":"'-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"Allah'tan"},{"position":18,"surface":"ٱلَّذِىٓ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِي","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mahallen mansûb","gloss":"o ki"},{"position":19,"surface":"أَنتُم","pos":"isim","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mahallen merfû","gloss":"siz"},{"position":20,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":20,"surface":"هِۦ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"ona"},{"position":21,"surface":"مُؤْمِنُونَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil Cemi","root":"hamza-m-n","rootLatin":"'-m-n","lemma":"مُؤْمِن","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"iman edenlersiniz"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Mümtehine Sûresi** · *60/11*
- **Mümtehine Sûresi** · *60/11*
- **Mümtehine Sûresi** · *60/11*
- **Mümtehine Sûresi** · *60/11*