# Saf Sûresi, 2. Âyet (61:2)

> يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ لِمَ تَقُولُونَ مَا لَا تَفْعَلُونَ

*Yâ eyyuhâ-lleżîne âmenû lime tekûlûne mâ lâ tef'alûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Ey iman edenler! Yapmayacağınız şeyleri niçin söylüyorsunuz?

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/61/2

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, iman edenlere hitaben, söz ve eylem arasındaki tutarsızlığı eleştirmekte ve bu durumun ahlaki ve dini boyutuna dikkat çekmektedir. Temel olarak 'iman', 'söz' ve 'fiil' kavramları üzerinden bir sorgulama içermektedir.","keyConcepts":[{"word":"ءَامَنُوا۟","root":"أ م ن","rootLatin":"e-m-n","meaning":"Allah'a ve O'nun gönderdiklerine gönülden inanmak, güvenmek ve tasdik etmek anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İman (أمن), kalbin tasdiki ve dilin ikrarıdır. Ayetteki 'âmenû' ifadesi, sadece sözlü ikrarı değil, aynı zamanda kalben tasdik edip güvenmeyi ve bu imanın gerektirdiği sorumlulukları üstlenmeyi ifade eder. Bu bağlamda, iman edenlerin sözlerinin fiilleriyle örtüşmesi beklenir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"İman (îmân), Kur'an'da sadece bir inanç değil, aynı zamanda bir teslimiyet ve güven eylemi olarak ele alınır. 'Âmenû' kelimesi, Allah'a karşı duyulan bu güvenin ve teslimiyetin bir ifadesidir ve bu teslimiyetin doğal bir sonucu olarak kişinin eylemlerinin de bu inançla uyumlu olması beklenir. Ayetteki sorgulama, bu uyumun eksikliğine işaret eder."}]},{"word":"تَقُولُونَ","root":"ق و ل","rootLatin":"k-v-l","meaning":"Söz söylemek, ifade etmek, beyanda bulunmak anlamındadır.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Kavl (قول), dil ile yapılan her türlü beyanı kapsar. Ayetteki 'tekûlûne' fiili, müminlerin ağızlarından çıkan sözleri, vaatleri veya iddiaları ifade eder. Burada kastedilen, kişinin yapmayı taahhüt ettiği veya yapacağını söylediği şeydir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Kavl (قول), bir şeyi ifade etmek, dile getirmektir. Ayetteki 'limâ tekûlûne' ifadesi, müminlerin sarf ettikleri sözlerin, özellikle de yapacaklarını iddia ettikleri şeylerin, fiiliyata dökülmemesi durumundaki çelişkiyi vurgular. Bu, sözün sorumluluğunu ve ciddiyetini işaret eder."}]},{"word":"تَفْعَلُونَ","root":"ف ع ل","rootLatin":"f-a-l","meaning":"Bir işi yapmak, eyleme geçmek, icra etmek anlamındadır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Fiil (فعل), bir eylemi gerçekleştirmek, bir işi yapmak demektir. Ayetteki 'lâ tef'alûne' ifadesi, söylenen sözlerin veya verilen vaatlerin fiiliyata dökülmemesini, yani eylemsizliği ifade eder. Bu, söz ve eylem arasındaki tutarsızlığın temelini oluşturur."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fiil (فعل), bir şeyin meydana gelmesi, icra edilmesidir. 'Lâ tef'alûne' ifadesi, müminlerin söyledikleri şeyleri hayata geçirmemeleri, yani sözlerinin arkasında durmamaları durumunu anlatır. Bu, Kur'an'ın ahlaki öğretilerinde söz ve eylem birliğinin önemini vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Fiil (فعل) kavramı, Kur'an'da genellikle bir irade ve kasıtla gerçekleştirilen eylemleri ifade eder. 'Lâ tef'alûne'deki olumsuzluk, kişinin yapmayı taahhüt ettiği veya yapacağını söylediği bir şeyi, iradi olarak gerçekleştirmemesini belirtir. Bu durum, münafıklık alameti olarak da değerlendirilebilir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["sidk","iman","soz-yalan"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"يَـٰٓأَيُّهَا","pos":"harf","posDetail":"Nidâ Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"يَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Nidâ harfi olduğu için mebnî","gloss":"Ey"},{"position":2,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî","state":"Marife"},"irabReason":"Mebnî olduğu için mahallen merfû (eyyuhâ'nın nidası)","gloss":"o kimseler ki"},{"position":3,"surface":"ءَامَنُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ء-م-ن","rootLatin":"a-m-n","lemma":"آمَنَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"iman ettiler"},{"position":4,"surface":"لِمَ","pos":"harf","posDetail":"İstifham Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِمَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"İstifham harfi olduğu için mebnî","gloss":"niçin"},{"position":5,"surface":"تَقُولُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"dersiniz"},{"position":6,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî","state":"Marife"},"irabReason":"Mebnî olduğu için mahallen mansûb (mef'ûlün bih)","gloss":"şeyi"},{"position":7,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Nefiy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Nefiy harfi olduğu için mebnî","gloss":"yapmazsınız"},{"position":8,"surface":"تَفْعَلُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ف-ع-ل","rootLatin":"f-'-l","lemma":"فَعَلَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"yaparsınız"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Saff Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *61/2*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 12** — Ahmed Avni Konuk · *61/2-3*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 12** — Ahmed Avni Konuk · *61/2-3*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 12** — Ahmed Avni Konuk · *61/2-3*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 12** — Ahmed Avni Konuk · *61/2-3*
- **Saff Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *61/2*