# Saf Sûresi, 4. Âyet (61:4)

> إِنَّ ٱللَّهَ يُحِبُّ ٱلَّذِينَ يُقَـٰتِلُونَ فِى سَبِيلِهِۦ صَفًّا كَأَنَّهُم بُنْيَـٰنٌ مَّرْصُوصٌ

*İnna(A)llâhe yuhibbu-lleżîne yukâtilûne fî sebîlihi saffen ke-ennehum bunyânun mersûs(un)*

**Meal (Diyanet):** Hiç şüphe yok ki Allah, kendi yolunda, duvarları birbirine kenetlenmiş bir bina gibi saf bağlayarak çarpışanları sever.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/61/4

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Saf Suresi'nin 4. ayeti, Allah'ın kendi yolunda kenetlenmiş bir yapı gibi savaşanları sevdiğini ifade eder. Ayet, 'muhabbet', 'savaşma', 'Allah yolu', 'saf' ve 'sağlam yapı' gibi kavramlar üzerinden müminlerin cihad ruhunu ve birliğini vurgular. Dilbilimsel olarak bu kavramlar, hem literal hem de mecazi anlamda derin bir mesaj taşır.","keyConcepts":[{"word":"يُحِبُّ","root":"ح ب ب","rootLatin":"h-b-b","meaning":"Allah'ın müminlere yönelik rızasını ve hoşnutluğunu ifade eden sevgi.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'hubb' kelimesini, bir şeye karşı duyulan meyil ve hoşlanma olarak tanımlar. Allah'ın kulunu sevmesi, ona nimet vermesi, onu doğru yola iletmesi ve ondan razı olması anlamlarına gelir. Ayetteki 'yuhıbbu' fiili, Allah'ın kendi yolunda cihad edenlere yönelik özel bir lütuf ve rızasını ifade eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'hubb'u, nefsin bir şeye meyletmesi ve onu tercih etmesi olarak açıklar. Allah'ın sevgisi ise, kuluna ihsan ve ikramda bulunması, onu koruması ve ona rahmet etmesidir. Ayetteki kullanım, Allah'ın cihad edenlere yönelik bu ilahi lütfunu ve desteğini vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'hubb' kavramının Kur'an'da hem insanî hem de ilahi sevgi için kullanıldığını belirtir. Allah'ın sevgisi, O'nun kullarına olan lütfu, rahmeti ve onlardan razı olması şeklinde tezahür eder. Bu ayette, Allah'ın belirli bir eylemi (cihadı) gerçekleştiren kullarına yönelik özel bir ilahi lütuf ve onayını ifade eder."}]},{"word":"يُقَـٰتِلُونَ","root":"ق ت ل","rootLatin":"k-t-l","meaning":"Allah yolunda düşmanla savaşmak, mücadele etmek.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'kıtâl' kelimesini, düşmanla savaşmak, çarpışmak olarak açıklar. Ayetteki 'yukâtilûne' fiili, müminlerin Allah'ın dinini yüceltmek ve düşmanlara karşı koymak için gösterdikleri aktif mücadeleyi ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'kıtâl'in genel anlamda savaşmak olduğunu belirtir. Ayetteki 'fî sebîlihi' (O'nun yolunda) ifadesiyle birlikte kullanıldığında, bu savaşın sadece fiziksel bir çatışma değil, aynı zamanda ilahi bir amaç uğruna yapılan kutsal bir mücadele olduğunu vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'kıtâl'in karşılıklı savaşma anlamı taşıdığını ve Kur'an'da genellikle Allah yolunda cihad bağlamında kullanıldığını ifade eder. Bu ayette, müminlerin düşmanla aktif olarak savaştığını ve bu eylemin Allah katında makbul olduğunu gösterir."}]},{"word":"سَبِيلِهِۦ","root":"س ب ل","rootLatin":"s-b-l","meaning":"Allah'ın belirlediği yol, din, şeriat ve O'nun rızasına ulaştıran her türlü amel.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'sebîl' kelimesinin asıl anlamının yol olduğunu ve Kur'an'da genellikle 'Allah yolu' (sebîlullah) olarak kullanıldığını belirtir. Bu, Allah'ın rızasına ulaştıran, O'nun dinini yücelten ve O'nun emirlerine uygun olan her türlü eylemi kapsar. Ayetteki 'fî sebîlihi' ifadesi, yapılan savaşın dünyevi çıkarlar için değil, tamamen ilahi bir amaç uğruna olduğunu vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'sebîl'in hem maddi hem de manevi yol anlamına geldiğini ifade eder. 'Sebîlullah' ise, Allah'ın dini, O'nun emirleri ve O'nun rızasına götüren her türlü hayırlı işi ifade eder. Ayetteki bağlamda, cihadın Allah'ın dinini yayma ve koruma yolunda yapıldığını gösterir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'sebîl'in Kur'an'da geniş bir anlam yelpazesine sahip olduğunu ve 'Allah yolu' ifadesinin, Allah'ın dinini tebliğ etme, O'nun hükümlerini uygulama ve O'nun uğrunda fedakarlıkta bulunma gibi anlamları içerdiğini belirtir. Bu ayette, savaşın Allah'ın dininin yüceltilmesi hedefiyle yapıldığını açıklar."}]},{"word":"صَفًّا","root":"ص ف ف","rootLatin":"s-f-f","meaning":"Düzgün bir sıra, dizi veya hat halinde durmak, kenetlenmiş bir düzen içinde olmak.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'saff' kelimesini, insanların veya nesnelerin düzgün bir çizgi halinde dizilmesi olarak açıklar. Ayetteki 'saffen' kelimesi, müminlerin savaşta disiplinli, düzenli ve birbirine kenetlenmiş bir şekilde durduğunu, bu durumun onların gücünü ve birliğini artırdığını ifade eder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'saff'ın, birbiri ardına dizilmiş, sıralanmış şeyleri ifade ettiğini belirtir. Bu ayette, savaşan müminlerin askeri bir düzen içinde, omuz omuza, sağlam bir hat oluşturarak savaştıklarını ve bu birliğin onların direncini artırdığını vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'saff' kavramının Kur'an'da genellikle cihad bağlamında kullanıldığını ve müminlerin fiziksel ve ruhsal birliğini sembolize ettiğini belirtir. 'Saffen' ifadesi, müminlerin sadece fiziksel olarak değil, aynı zamanda inanç ve amaç birliği içinde hareket ettiklerini gösterir."}]},{"word":"بُنْيَـٰنٌ","root":"ب ن ي","rootLatin":"b-n-y","meaning":"Yapı, bina, inşa edilmiş şey.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'bünyân' kelimesini, inşa edilmiş, sağlam bir şekilde kurulmuş yapı olarak tanımlar. Ayetteki 'bünyânun mersûsun' (kenetlenmiş bir yapı) tamlamasıyla birlikte, müminlerin birliğinin ve dayanışmasının, yıkılması zor, sağlam bir bina gibi olduğunu mecazi olarak ifade eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'bünyân'ın, temelden yükseltilmiş, sağlam bir şekilde inşa edilmiş her türlü yapıyı ifade ettiğini belirtir. Ayetteki benzetme, müminlerin cihad esnasındaki birlik ve beraberliğinin, dışarıdan gelecek saldırılara karşı son derece dirençli ve yıkılmaz bir bütünlük oluşturduğunu anlatır."}]},{"word":"مَّرْصُوصٌ","root":"ر ص ص","rootLatin":"r-s-s","meaning":"Birbirine sıkıca kenetlenmiş, sağlamlaştırılmış, kurşunla perçinlenmiş gibi.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'mersûs' kelimesini, birbirine sıkıca yapıştırılmış, kenetlenmiş ve sağlamlaştırılmış olarak açıklar. Ayetteki 'bünyânun mersûsun' ifadesi, müminlerin savaşta gösterdiği birliğin, adeta kurşunla birbirine bağlanmış taşlar gibi sağlam ve ayrılmaz olduğunu vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'mersûs'un, birbirine sıkıca bitişik ve sağlam bir şekilde yerleştirilmiş anlamına geldiğini belirtir. Bu benzetme, müminlerin cihad meydanındaki dayanışmasının ve disiplininin, düşman karşısında sarsılmaz bir güç oluşturduğunu mecazi olarak ifade eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'rass' kökünden türeyen 'mersûs' kelimesinin, bir şeyi diğerine sıkıca bitiştirmek, kenetlemek anlamı taşıdığını ifade eder. Ayetteki kullanım, müminlerin saflarının, aralarında boşluk bırakmayacak şekilde, sağlam bir duvar gibi kenetlenmiş olduğunu ve bu durumun onların gücünü pekiştirdiğini anlatır."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["cihad","sosyal-dayanisma","takva","ihlas"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid ve Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"Şüphesiz, muhakkak","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Nâsih harf"},{"position":2,"surface":"ٱللَّهَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"Allah","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Nâsih harfin ismi"},{"position":3,"surface":"يُحِبُّ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ح-ب-ب","rootLatin":"h-b-b","lemma":"أَحَبَّ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"sever","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":4,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"o kimseler ki","binaDurumu":"Mebnî (ism-i mevsûl)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":5,"surface":"يُقَـٰتِلُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ق-ت-ل","rootLatin":"q-t-l","lemma":"قَاتَلَ","form":"Mufâ'ale","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû (nûn'un sübûtu ile)","gloss":"savaşırlar","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":6,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"içinde, -de"},{"position":7,"surface":"سَبِيلِهِۦ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-ب-ل","rootLatin":"s-b-l","lemma":"سَبِيل","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"yolu","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru","izafet":"Muzâf"},{"position":7,"surface":"هِۦ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"O'nun","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":8,"surface":"صَفًّا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ص-ف-ف","rootLatin":"s-f-f","lemma":"صَفّ","form":"Mücerred","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Hâl olduğu için mansûb","gloss":"saf halinde","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Hâl"},{"position":9,"surface":"كَأَنَّهُم","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Teşbih ve Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَأَنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"sanki"},{"position":9,"surface":"هُم","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Keenne'nin ismi olduğu için mahallen mansûb","gloss":"onlar","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Nâsih harfin ismi"},{"position":10,"surface":"بُنْيَـٰنٌۭ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ب-ن-ي","rootLatin":"b-n-y","lemma":"بُنْيَان","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Keenne'nin haberi olduğu için merfû","gloss":"bina, yapı","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Nâsih harfin haberi"},{"position":11,"surface":"مَّرْصُوصٌۭ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mef'ûl","root":"ر-ص-ص","rootLatin":"r-s-s","lemma":"مَرْصُوص","form":"Mef'ûl","features":{"state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için merfû","gloss":"kenetlenmiş, sağlamlaştırılmış","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Sıfat"}]

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"İnna"},{"position":2,"translit":"(A)llâhe"},{"position":3,"translit":" yuhibbu"},{"position":4,"translit":"lleżîne"},{"position":5,"translit":" yukâtilûne"},{"position":6,"translit":" fî"},{"position":7,"translit":" sebîlihi"},{"position":8,"translit":" saffen"},{"position":9,"translit":" ke-ennehum"},{"position":10,"translit":" bunyânun"},{"position":11,"translit":" mersûs(un)"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Saff Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *4. Âyetinde*
- **Saff Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *4. Âyetinde*
- **Saff Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *61/4*
- **Saff Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *61/4*