# Saf Sûresi, 7. Âyet (61:7)

> وَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ ٱفْتَرَىٰ عَلَى ٱللَّهِ ٱلْكَذِبَ وَهُوَ يُدْعَىٰٓ إِلَى ٱلْإِسْلَـٰمِ ۚ وَٱللَّهُ لَا يَهْدِى ٱلْقَوْمَ ٱلظَّـٰلِمِينَ

*Vemen azlemu mimmeni-fterâ ‘ala(A)llâhi-lkeżibe ve huve yud'â ilâ-l-islâm(i)(c) va(A)llâhu lâ yehdî-lkavme-zzâlimîn(e)*

**Meal (Diyanet):** Kim, İslam'a davet olunduğu halde, Allah'a karşı yalan uydurandan daha zalimdir? Allah, zalimler topluluğunu hidayete erdirmez.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/61/7

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Allah'a karşı yalan uyduran ve İslam'a davet edildiği halde bunu reddeden kişinin zulmünü vurgulamaktadır. Ayet, 'zulüm', 'iftira' ve 'İslam' kavramları üzerinden, hakikati çarpıtan ve hidayeti kabul etmeyenlerin durumunu dilbilimsel bir derinlikle ele alır.","keyConcepts":[{"word":"أَظْلَمُ","root":"ظ ل م","rootLatin":"z-l-m","meaning":"En zalim, en haksız olan demektir; burada Allah'a karşı yalan uyduranın zulmünün derecesini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Zulüm, bir şeyi ait olduğu yerin dışına koymaktır. Şeriatta ise, Allah'ın sınırlarını aşmak ve başkalarının hakkına tecavüz etmektir. Ayetteki 'azlem' (en zalim) ifadesi, Allah'a yalan isnat etmenin ve İslam'a davet edildiği halde yüz çevirmenin en büyük zulüm olduğunu belirtir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Zulüm, bir şeyi yerinden saptırmak, haksızlık etmek anlamındadır. Ayetteki 'men azlem' ifadesi, 'kim daha haksızdır' sorusuyla, Allah'a iftira atmanın ve İslam'a daveti reddetmenin en büyük haksızlık olduğunu mecazi bir dille vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Zulüm, Kur'an'da genellikle 'haksızlık', 'adaletsizlik' ve 'Allah'ın koyduğu sınırları aşma' anlamlarında kullanılır. 'Azlem' formu, bu haksızlığın en üst derecesini ifade eder ve Allah'a karşı yalan uydurmanın ve hidayeti reddetmenin en büyük ahlaki sapma olduğunu gösterir."}]},{"word":"ٱفْتَرَىٰ","root":"ف ر ي","rootLatin":"f-r-y","meaning":"Yalan uydurmak, iftira etmek demektir; burada Allah'a karşı asılsız iddialarda bulunmayı ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İftira, asılsız bir şeyi uydurmak, yalan yere isnatta bulunmaktır. Özellikle Allah'a karşı iftira, O'na yakışmayan şeyleri isnat etmek veya O'nun sözlerini çarpıtmaktır. Ayette, İslam'a davet edildiği halde Allah'a yalan isnat etmenin büyük bir günah olduğunu belirtir."},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İftira, bir şeyi aslı olmaksızın ortaya atmak, yalan söylemektir. Ayetteki 'iftara alellahil-kezib' ifadesi, Allah hakkında doğru olmayan sözler söylemek, O'na ortak koşmak veya O'nun ayetlerini inkar etmek gibi eylemleri kapsar."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"F-r-y kökünden türeyen 'iftira', Kur'an'da genellikle Allah'a ortak koşma, O'na çocuk isnat etme veya O'nun ayetlerini yalanlama gibi büyük günahları ifade eder. Bu ayette, İslam'a davet karşısında Allah'a yalan isnat etmenin, kişinin kendi aleyhine işlediği büyük bir suç olduğunu vurgular."}]},{"word":"ٱلْكَذِبَ","root":"ك ذ ب","rootLatin":"k-z-b","meaning":"Yalan demektir; burada Allah'a isnat edilen asılsız iddiaları ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Kezib, gerçeğe aykırı söz söylemektir. Allah'a karşı yalan, O'nun varlığı, birliği, sıfatları veya hükümleri hakkında doğru olmayan beyanlarda bulunmaktır. Ayette, İslam'a davet karşısında Allah'a yalan isnat etmenin, kişinin hidayetten uzaklaşmasına neden olan temel bir hata olduğunu gösterir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kezib, bir şeyin hakikatine muhalif olan sözdür. Allah'a karşı yalan, O'nun hakkında uydurulan her türlü asılsız iddiadır. Bu ayette, İslam'a davet edildiği halde Allah'a yalan isnat etmenin, kişinin en büyük zulmü işlediğini açıklar."}]},{"word":"يُدْعَىٰٓ","root":"د ع و","rootLatin":"d-'-w","meaning":"Davet edilmek, çağrılmak demektir; burada İslam'a davet edilmeyi ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Da'vet, bir şeyi kendine doğru çekmek, çağırmaktır. Kur'an'da genellikle Allah'a, dine veya iyiliğe davet anlamında kullanılır. Ayette, kişinin İslam'a davet edildiği halde bu daveti reddetmesinin, Allah'a iftira atmasıyla birlikte büyük bir zulüm olduğunu vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Da'vet, birini bir şeye yöneltmek, çağırmaktır. Ayetteki 'yüd'a' (davet ediliyor) ifadesi, kişinin İslam'ın hakikatine çağrıldığını, ancak buna rağmen Allah'a yalan isnat etmeye devam ettiğini gösterir ki bu da onun zulmünü katlar."}]},{"word":"ٱلْإِسْلَـٰمِ","root":"س ل م","rootLatin":"s-l-m","meaning":"Allah'a teslimiyet, barış ve selamet dini demektir; burada hak din olan İslam'ı ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İslam, Allah'a teslim olmak, O'nun emirlerine boyun eğmek ve barış içinde yaşamaktır. Ayette, kişinin en doğru yola, yani İslam'a davet edildiği halde, bu daveti reddedip Allah'a iftira atmasının ne kadar büyük bir sapkınlık olduğunu belirtir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"İslam, Kur'an'ın temel kavramlarından biridir ve 'teslimiyet' anlamına gelir. Bu teslimiyet, sadece Allah'a karşı değil, aynı zamanda O'nun iradesine ve hükümlerine karşı da bir teslimiyettir. Ayette, İslam'a davet edilen kişinin bu teslimiyeti reddetmesi ve Allah'a yalan isnat etmesi, onun en büyük zulmü işlediğini gösterir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"İslam, Allah'ın birliğine inanmak, O'na itaat etmek ve O'nun gönderdiği peygamberleri tasdik etmektir. Ayette, bu hakikate çağrılan kişinin, buna rağmen Allah'a yalan isnat etmesinin, hidayetten tamamen uzaklaştığını ve zalimler zümresine dahil olduğunu ifade eder."}]},{"word":"ٱلظَّـٰلِمِينَ","root":"ظ ل م","rootLatin":"z-l-m","meaning":"Zulmedenler, haksızlık edenler demektir; burada Allah'a yalan uyduran ve İslam'a daveti reddeden kişileri ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Zalimler, Allah'ın sınırlarını aşan, başkalarının hakkına tecavüz eden ve haksızlık yapan kimselerdir. Ayette, Allah'a yalan isnat eden ve İslam'a davet edildiği halde bunu reddedenlerin, Allah'ın hidayetinden mahrum kalacak olan zalimler topluluğundan olduğunu belirtir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Zalimler, haksızlık edenler, doğru yoldan sapanlardır. Ayette, Allah'ın zalim kavmi hidayete erdirmeyeceği ifadesi, Allah'a iftira atan ve İslam'ı reddedenlerin, kendi seçimleri nedeniyle hidayetten uzak kalacaklarını mecazi bir dille anlatır."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Zalim kelimesi, Kur'an'da genellikle Allah'ın ayetlerini inkar eden, O'na ortak koşan veya O'nun hükümlerine karşı gelenler için kullanılır. Bu ayette, Allah'a yalan uyduran ve İslam'a daveti reddedenlerin, Allah'ın hidayetini hak etmeyen zalimler grubuna dahil olduğunu açıkça ifade eder."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["hidayet-dalalet","musrikler","kufur-sirk","tebligh"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"و","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"مَنْ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İstifham","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَنْ","form":"-","features":{"irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"kim"},{"position":2,"surface":"أَظْلَمُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Tafdîl","root":"ظ-ل-م","rootLatin":"z-l-m","lemma":"أَظْلَمُ","form":"Ef'al","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"daha zalim"},{"position":3,"surface":"مِمَّنِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-den"},{"position":3,"surface":"مَنْ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَنْ","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"kimse"},{"position":4,"surface":"ٱفْتَرَىٰ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ف-ر-ي","rootLatin":"f-r-y","lemma":"اِفْتَرَىٰ","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"iftira etti, yalan uydurdu"},{"position":5,"surface":"عَلَى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"üzerine, hakkında"},{"position":6,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Allah'a"},{"position":7,"surface":"ٱلْكَذِبَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ك-ذ-ب","rootLatin":"k-z-b","lemma":"كَذِب","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"yalanı"},{"position":8,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Hâl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"iken"},{"position":8,"surface":"هُوَ","pos":"isim","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"o"},{"position":9,"surface":"يُدْعَىٰٓ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"د-ع-و","rootLatin":"d-'-w","lemma":"دَعَا","form":"Fa'ala","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"çağrılır"},{"position":10,"surface":"إِلَى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-e, -a"},{"position":11,"surface":"ٱلْإِسْلَـٰمِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"س-ل-م","rootLatin":"s-l-m","lemma":"إِسْلَام","form":"İf'âl","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"İslam'a"},{"position":12,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstînaf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":12,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"Allah"},{"position":13,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nefy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"değil, -mez"},{"position":14,"surface":"يَهْدِى","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ه-د-ي","rootLatin":"h-d-y","lemma":"هَدَى","form":"Fa'ala","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"hidayet etmez, doğru yola iletmez"},{"position":15,"surface":"ٱلْقَوْمَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ق-و-م","rootLatin":"q-w-m","lemma":"قَوْم","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"kavmi"},{"position":16,"surface":"ٱلظَّـٰلِمِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ظ-ل-م","rootLatin":"z-l-m","lemma":"ظَالِم","form":"Fâ'il","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mansûb","gloss":"zalim olanları"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Saff Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *61/7*
- **Saff Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *61/7*
- **Saff Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *7. Âyetinde*
- **Saff Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *7. Âyetinde*
- **Saff Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *7. ÂYET*