# Cumâ Sûresi, 7. Âyet (62:7)

> وَلَا يَتَمَنَّوْنَهُۥٓ أَبَدًۢا بِمَا قَدَّمَتْ أَيْدِيهِمْ ۚ وَٱللَّهُ عَلِيمٌۢ بِٱلظَّـٰلِمِينَ

*Velâ yetemennevnehu ebeden bimâ kaddemet eydîhim(t) va(A)llâhu ‘alîmun bi-zzâlimîn(e)*

**Meal (Diyanet):** Ama onlar, daha evvel yaptıklarından dolayı asla ölümü istemezler. Allah, zalimleri hakkıyla bilir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/62/7

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Yahudilerin ahiret inançlarındaki çelişkiyi ve yaptıkları kötülükler nedeniyle ölümü temenni edememelerini dilbilimsel bir derinlikle ortaya koymaktadır. 'Temenni', 'takdim' ve 'zalim' kavramları, onların içsel durumlarını ve Allah'ın adaletini vurgular.","keyConcepts":[{"word":"يَتَمَنَّوْنَهُۥٓ","root":"م ن ي","rootLatin":"m-n-y","meaning":"Onların ölümü asla arzu etmeyeceklerini, dilemeyeceklerini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'temenni' kelimesini, gerçekleşmesi zor veya imkansız olan bir şeyi kalben arzu etmek olarak tanımlar. Ayetteki kullanımı, Yahudilerin işledikleri günahlar nedeniyle ölümle yüzleşmekten korktukları için, ahiret inançlarına rağmen ölümü dileme cesaretini gösterememelerini vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'temenni' kavramının Kur'an'da genellikle boş ve gerçekleşmesi mümkün olmayan arzuları ifade ettiğini belirtir. Bu ayette, Yahudilerin kendilerini Allah'ın dostları olarak görmelerine rağmen, işledikleri amellerin bir sonucu olarak ölümü temenni edememeleri, bu iddialarının boşluğunu ve samimiyetsizliğini ortaya koyar."}]},{"word":"قَدَّمَتْ","root":"ق د م","rootLatin":"k-d-m","meaning":"Elleriyle önceden yaptıkları, işledikleri amelleri ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'bima kaddemet eydihim' ifadesini, 'işledikleri günahlar' veya 'yaptıkları kötülükler' olarak mecazi bir anlamda açıklar. Ayette, Yahudilerin geçmişte yaptıkları kötü amellerin, onların ölümü temenni etmelerine engel olan temel sebep olduğunu belirtir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'takdim' fiilinin burada 'önceden yapmak, işlemek' anlamında kullanıldığını ve 'eller' (eydihim) kelimesinin mecazi olarak 'kendi iradeleriyle yaptıkları' anlamına geldiğini ifade eder. Bu, Yahudilerin kendi seçimleriyle işledikleri günahların sonuçlarıyla yüzleşmekten kaçınmalarını vurgular."}]},{"word":"أَيْدِيهِمْ","root":"ي د ي","rootLatin":"y-d-y","meaning":"Mecazi olarak kendi iradeleriyle işledikleri amelleri, yaptıkları fiilleri ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'eller' kelimesinin Kur'an'da sıklıkla 'kendi çabaları, kendi yaptıkları' anlamında mecazi olarak kullanıldığını belirtir. Bu ayette, Yahudilerin bizzat kendi iradeleriyle işledikleri günahların, ölümü temenni edememelerinin nedeni olduğunu açıklar."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"el-Kefevî, 'yed' (el) kelimesinin Arapçada sadece fiziksel organı değil, aynı zamanda 'güç, kudret, etki ve fiil' anlamlarını da taşıdığını ifade eder. Ayetteki 'eydihim' ifadesi, Yahudilerin kendi güç ve iradeleriyle işledikleri kötü amellerin birikimini vurgular."}]},{"word":"الظَّـٰلِمِينَ","root":"ظ ل م","rootLatin":"z-l-m","meaning":"Allah'ın koyduğu sınırları aşan, haksızlık eden ve günah işleyen kimseleri ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'zulüm' kelimesini, bir şeyi ait olduğu yerden başka bir yere koymak, haddi aşmak olarak tanımlar. Ayetteki 'zalimin' ifadesi, Yahudilerin Allah'a karşı işledikleri günahlar, peygamberleri yalanlamaları ve ahitlerini bozmaları gibi haksızlıkları nedeniyle bu sıfatı hak ettiklerini gösterir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'zulüm' kavramının Kur'an'da geniş bir anlam yelpazesine sahip olduğunu ve Allah'a şirk koşmaktan, insanlara haksızlık etmeye kadar birçok günahı kapsadığını belirtir. Bu ayette, Yahudilerin kendi nefislerine ve Allah'a karşı işledikleri zulümlerin, onların ahiretteki durumlarını belirleyen temel faktör olduğunu vurgular."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["olum","ahiret-mukafat","imtihan-bela"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَلَا","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi + Nefy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve, -mez"},{"position":2,"surface":"يَتَمَنَّوْنَهُۥٓ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"م-ن-ي","rootLatin":"m-n-y","lemma":"تَمَنَّى","form":"Tefa''ul","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"dilemezler"},{"position":2,"surface":"هُۥٓ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mebnî mahallen mansûb","gloss":"onu"},{"position":3,"surface":"أَبَدًۢا","pos":"isim","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"أ-ب-د","rootLatin":"a-b-d","lemma":"أَبَد","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Zarf-ı zaman olduğu için mansûb","gloss":"asla"},{"position":4,"surface":"بِمَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer + İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"nedeniyle"},{"position":4,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mebnî mahallen mecrûr","gloss":"şey"},{"position":5,"surface":"قَدَّمَتْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-د-م","rootLatin":"q-d-m","lemma":"قَدَّمَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"takdim etti, işledi"},{"position":6,"surface":"أَيْدِي","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ي-د-ي","rootLatin":"y-d-y","lemma":"يَد","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"elleri"},{"position":6,"surface":"هِمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî mahallen mecrûr","gloss":"onların"},{"position":7,"surface":"وَٱللَّهُ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":7,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"Allah"},{"position":8,"surface":"عَلِيمٌۢ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ع-ل-م","rootLatin":"'-l-m","lemma":"عَلِيم","form":"Fa'îl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"bilendir"},{"position":9,"surface":"بِٱلظَّـٰلِمِينَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"-i, -e"},{"position":9,"surface":"ٱلظَّـٰلِمِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ظ-ل-م","rootLatin":"z-l-m","lemma":"ظَالِم","form":"Fâ'il","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"zalimleri"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2** — Ahmed Avni Konuk · *62/6-7*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2** — Ahmed Avni Konuk · *62/6-7*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8** — Ahmed Avni Konuk · *62/6-7*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8** — Ahmed Avni Konuk · *62/6-7*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8** — Ahmed Avni Konuk · *62/6-7*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8** — Ahmed Avni Konuk · *62/6-7*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2** — Ahmed Avni Konuk · *62/6-7*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2** — Ahmed Avni Konuk · *62/6-7*