# Münâfikûn Sûresi, 5. Âyet (63:5)

> وَإِذَا قِيلَ لَهُمْ تَعَالَوْا۟ يَسْتَغْفِرْ لَكُمْ رَسُولُ ٱللَّهِ لَوَّوْا۟ رُءُوسَهُمْ وَرَأَيْتَهُمْ يَصُدُّونَ وَهُم مُّسْتَكْبِرُونَ

*Ve-iżâ kîle lehum te'âlev yestaġfir lekum rasûlu(A)llâhi levvev ruûsehum ve raeytehum yesuddûne vehum mustekbirûn(e)*

**Meal (Diyanet):** O münafıklara, "Gelin, Allah'ın Resulü sizin için bağışlama dilesin" denildiği zaman başlarını çevirirler ve sen onların büyüklük taslayarak uzaklaştıklarını görürsün.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/63/5

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, münafıkların Allah Resulü'nün mağfiret dileme davetine karşı gösterdikleri kibirli ve yüz çevirici tavrı dilbilimsel olarak ele almaktadır. Özellikle 'istiğfar', 'tevliye' ve 'istikbar' kavramları üzerinden münafıkların psikolojik ve ahlaki durumları vurgulanmaktadır.","keyConcepts":[{"word":"يَسْتَغْفِرْ","root":"غ ف ر","rootLatin":"ğ-f-r","meaning":"Allah'tan günahların affını dilemek, mağfiret talep etmek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İstiğfar, günahların örtülmesini ve affedilmesini istemektir. Ayetteki bağlamda, münafıkların günahlarının Allah tarafından bağışlanması için Peygamber'in dua etmesi istenmektedir, ancak onlar bu daveti reddederler."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"İstiğfar, Kur'an'da Allah'tan af dileme eylemini ifade eder ve genellikle tevbe ile birlikte anılır. Bu ayette, Peygamber'in istiğfarı, münafıklar için bir kurtuluş yolu olarak sunulmuş, ancak onların kibirleri buna engel olmuştur."}]},{"word":"لَوَّوْا۟","root":"ل و ي","rootLatin":"l-v-y","meaning":"Başını çevirmek, yüz çevirmek, bir şeyden kaçınmak.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Levv, bir şeyi bükmek, eğmek veya çevirmek anlamına gelir. Ayetteki 'levvev ru'ûsehum' ifadesi, münafıkların davete karşı isteksizliklerini ve kibirlerini göstermek için başlarını çevirmelerini, yani daveti reddetmelerini ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Bu ifade, mecazi olarak bir daveti veya öğüdü kabul etmemek, ondan yüz çevirmek anlamında kullanılır. Münafıklar, Peygamber'in davetine karşı fiziksel olarak başlarını çevirerek, manevi olarak da davetten uzak durduklarını göstermişlerdir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Levv fiili, bir şeyi döndürmek, çevirmek anlamındadır. Ayetteki kullanımı, münafıkların Peygamber'in davetine karşı gösterdikleri küçümseyici ve reddedici tavrı, başlarını çevirme eylemiyle somutlaştırmaktadır."}]},{"word":"يَصُدُّونَ","root":"ص د د","rootLatin":"s-d-d","meaning":"Yüz çevirmek, engellemek, alıkoymak, uzaklaşmak.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sadd, bir şeyden yüz çevirmek, uzaklaşmak veya birini bir şeyden alıkoymak anlamına gelir. Ayette, münafıkların Peygamber'in davetinden yüz çevirmeleri ve ondan uzaklaşmaları kastedilmektedir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Sadd, hem kendisi bir şeyden yüz çevirmek hem de başkalarını engellemek anlamlarına gelir. Ayetteki 'yessuddûne' ifadesi, münafıkların sadece kendilerinin davetten kaçınmakla kalmayıp, aynı zamanda başkalarını da bu davetten alıkoyma eğiliminde olduklarını ima eder."}]},{"word":"مُّسْتَكْبِرُونَ","root":"ك ب ر","rootLatin":"k-b-r","meaning":"Büyüklük taslayanlar, kibirlenenler, kendini üstün görenler.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Kibir, kişinin kendini başkalarından üstün görmesi ve hakkı kabul etmemesidir. Müstekbir, bu sıfatı taşıyan kişidir. Ayette, münafıkların Peygamber'in davetini reddetmelerinin temelinde yatan ahlaki bozukluk olan kibirleri vurgulanmaktadır."},{"author":"Ebû'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"İstikbar, kişinin kendini büyük görmesi, başkalarına karşı üstünlük taslamasıdır. Ayetteki 'müstekbirûn' kelimesi, münafıkların Peygamber'in şahsına ve getirdiği mesaja karşı takındıkları küçümseyici ve kibirli tavrı açıkça ortaya koymaktadır."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"İstikbar, Kur'an'da genellikle hakka karşı direniş ve Allah'ın ayetlerini reddetme bağlamında kullanılır. Münafıkların bu ayetteki tavrı, onların içsel kibirlerinin dışa vurumu olarak Peygamber'in davetini küçümsemeleri şeklinde tezahür etmiştir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["munafiklar","kibir-hased","tovbe"]}

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Ve-iżâ"},{"position":2,"translit":"kîle"},{"position":3,"translit":"lehum"},{"position":4,"translit":"te'âlev"},{"position":5,"translit":"yestaġfir"},{"position":6,"translit":"lekum"},{"position":7,"translit":"rasûlu(A)llâhi"},{"position":8,"translit":"levvev"},{"position":9,"translit":"ruûsehum"},{"position":10,"translit":"ve"},{"position":11,"translit":"raeytehum"},{"position":12,"translit":"yesuddûne"},{"position":13,"translit":"vehum"},{"position":14,"translit":"mustekbirûn(e)"}]

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":1,"surface":"إِذَا","pos":"harf","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِذَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Zarf olduğu için mebnî","gloss":"zaman","binaDurumu":"Mebnî (ism-i şart)","gorev":"Zaman zarfı","izafet":"Muzâf"},{"position":2,"surface":"قِيلَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"denildi","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":3,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"için","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":3,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onlara","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":4,"surface":"تَعَالَوْا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ع-ل-و","rootLatin":"'-l-w","lemma":"تَعَالَى","form":"Tefâ'ul","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"gelin","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Emir fiil"},{"position":5,"surface":"يَسْتَغْفِرْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"غ-ف-ر","rootLatin":"ğ-f-r","lemma":"اِسْتَغْفَرَ","form":"İstif'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Emir fiilinin cevabı olduğu için meczûm","gloss":"mağfiret dilesin","irabMarker":"sükûn ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":6,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"için","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":6,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"sizin","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":7,"surface":"رَسُولُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-س-ل","rootLatin":"r-s-l","lemma":"رَسُول","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"Peygamberi","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Fâil","izafet":"Muzâf"},{"position":8,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"'-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Allah'ın","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":9,"surface":"لَوَّوْا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ل-و-ي","rootLatin":"l-w-y","lemma":"لَوَّى","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"çevirdiler","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":10,"surface":"رُءُوسَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ا-س","rootLatin":"r-'-s","lemma":"رَأْس","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"başlarını","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih","izafet":"Muzâf"},{"position":10,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onların","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":11,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":11,"surface":"رَأَيْتَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ر-ا-ي","rootLatin":"r-'-y","lemma":"رَأَى","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"gördün","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":11,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onları","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":12,"surface":"يَصُدُّونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ص-د-د","rootLatin":"s-d-d","lemma":"صَدَّ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"yüz çeviriyorlar","irabMarker":"nûn ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":13,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Hâl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"iken","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":13,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"onlar","binaDurumu":"Mebnî (munfasıl zamir)","gorev":"Mübteda"},{"position":14,"surface":"مُّسْتَكْبِرُونَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ك-ب-ر","rootLatin":"k-b-r","lemma":"مُسْتَكْبِر","form":"İstif'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"büyüklük taslayanlar","irabMarker":"vâv ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Haber"}]