# Teğâbün Sûresi, 16. Âyet (64:16)

> فَٱتَّقُوا۟ ٱللَّهَ مَا ٱسْتَطَعْتُمْ وَٱسْمَعُوا۟ وَأَطِيعُوا۟ وَأَنفِقُوا۟ خَيْرًا لِّأَنفُسِكُمْ ۗ وَمَن يُوقَ شُحَّ نَفْسِهِۦ فَأُو۟لَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلْمُفْلِحُونَ

*Fettekû(A)llâhe mâ-steta'tum vesme'û ve-etî'û ve enfikû ḣayran li-enfusikum(k) vemen yûka şuhha nefsihi feulâ-ike humu-lmuflihûn(e)*

**Meal (Diyanet):** O halde, gücünüz yettiği kadar Allah'a karşı gelmekten sakının. Dinleyin, itaat edin, kendi iyiliğiniz için harcayın. Kim nefsinin cimriliğinden korunursa, işte onlar kurtuluşa erenlerin ta kendileridir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/64/16

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Teğâbün Suresi 16. ayet, müminlere takva, itaat, infak ve nefsin cimriliğinden korunma çağrısı yaparak kurtuluşa ermenin yollarını göstermektedir. Ayet, bu kavramlar aracılığıyla bireysel ve toplumsal sorumlulukları vurgulamakta, kurtuluşun temelini oluşturan ahlaki ve dini prensiplere işaret etmektedir.","keyConcepts":[{"word":"فَٱتَّقُوا۟","root":"و ق ي","rootLatin":"v-k-y","meaning":"Allah'a karşı gelmekten sakınmak, O'nun emirlerine riayet etmek ve yasaklarından kaçınmak.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Takva (وقاية), bir şeyi korkulan şeyden korumaktır. Ayetteki 'ittakullâh' ifadesi, Allah'ın azabından, O'nun emirlerine uyarak ve yasaklarından kaçınarak korunmak anlamına gelir. Bu, Allah'a karşı bir saygı ve sorumluluk bilinciyle hareket etmeyi ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"İzutsu'ya göre takva, Kur'an'ın temel kavramlarından biridir ve 'Allah'tan korkmak'tan ziyade 'Allah'a karşı sorumluluk bilinciyle hareket etmek' ve 'kendini Allah'ın gazabından korumak' anlamlarını taşır. Bu ayetteki kullanımı, müminlerin Allah'ın sınırlarını aşmaktan sakınarak kendilerini korumaları gerektiğini vurgular."}]},{"word":"وَأَطِيعُوا۟","root":"ط و ع","rootLatin":"t-v-'-","meaning":"Allah'ın ve Resulü'nün emirlerine uymak, boyun eğmek ve itaat etmek.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"İtaat (طاعة), bir emre boyun eğmek ve ona göre hareket etmektir. Ayetteki 've etî'û' ifadesi, Allah'ın buyruklarına kayıtsız şartsız teslimiyeti ve bu buyrukları yerine getirmeyi mecazi olarak ifade eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"İtaat, emredilen şeyi gönüllü olarak yerine getirmektir. Bu ayetteki 've etî'û' emri, müminlerin Allah'ın hükümlerine ve peygamberin sünnetine tam bir teslimiyetle uymaları gerektiğini belirtir, bu da takvanın bir tezahürüdür."}]},{"word":"وَأَنفِقُوا۟","root":"ن ف ق","rootLatin":"n-f-k","meaning":"Allah yolunda maldan harcamak, sadaka vermek ve ihtiyaç sahiplerine yardım etmek.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İnfak (إنفاق), malı harcamak, tüketmek demektir. Kur'an'da genellikle Allah yolunda harcamayı ifade eder. Bu ayetteki 've enfikû' emri, müminlerin mallarından Allah rızası için harcamalarını, bunun kendi iyilikleri için olduğunu vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"İnfak, malı elden çıkarmak, harcamak anlamına gelir. Ayetteki bağlamda, bu harcamanın 'hayran li-enfusikum' (kendiniz için daha hayırlı) olduğu belirtilerek, infakın sadece başkalarına yardım değil, aynı zamanda kişinin kendi ahiret saadeti için bir yatırım olduğu vurgulanır."}]},{"word":"شُحَّ","root":"ش ح ح","rootLatin":"ş-h-h","meaning":"Nefsin aşırı cimriliği, mal sevgisi ve başkalarına vermekten kaçınma hali.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Şuhh (شح), cimrilikten daha şiddetli bir mal sevgisi ve onu başkalarından esirgeme arzusudur. Bu ayetteki 'şuhha nefsihi' ifadesi, kişinin kendi nefsindeki aşırı cimrilik ve mal hırsından korunması gerektiğini, bunun kurtuluşun önündeki en büyük engellerden biri olduğunu belirtir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, şuhh kelimesinin cimrilikten öte, malı elde tutma ve başkasına vermeme konusunda aşırı bir hırs ve bencillik olduğunu belirtir. Ayetteki 'men yûka şuhha nefsihi' ifadesi, bu nefsi cimrilikten arınanların kurtuluşa ereceğini vurgulayarak, infakın önemini pekiştirir."}]},{"word":"ٱلْمُفْلِحُونَ","root":"ف ل ح","rootLatin":"f-l-h","meaning":"Dünya ve ahirette başarıya, kurtuluşa ve saadete ulaşanlar.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Felâh (فلاح), kurtuluş, başarı ve murada ermek demektir. Ayetteki 'el-müflihûn' ifadesi, takva, itaat ve infak gibi emirleri yerine getirip nefsin cimriliğinden korunanların, hem dünya hem de ahirette arzu ettikleri saadete ve kurtuluşa ulaşacaklarını ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"İzutsu, felah kavramının Kur'an'da nihai kurtuluşu, yani Allah'ın rızasını kazanarak cennete girmeyi ifade ettiğini belirtir. Bu ayetteki 'el-müflihûn' tanımı, belirtilen ahlaki ve dini görevleri yerine getirenlerin, bu nihai kurtuluşa erişeceklerini açıkça ortaya koyar."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["takva","zekat-infak","ihlas","sukur"]}

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Fettekû"},{"position":2,"translit":"(A)llâhe"},{"position":3,"translit":"mâ"},{"position":4,"translit":"steta'tum"},{"position":5,"translit":"vesme'û"},{"position":6,"translit":"ve-etî'û"},{"position":7,"translit":"ve enfikû"},{"position":8,"translit":"ḣayran"},{"position":9,"translit":"li-enfusikum(k)"},{"position":10,"translit":"vemen"},{"position":11,"translit":"yûka"},{"position":12,"translit":"şuhha"},{"position":13,"translit":"nefsihi"},{"position":14,"translit":"feulâ-ike"},{"position":15,"translit":"humu"},{"position":16,"translit":"lmuflihûn(e)"}]

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"o halde","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":1,"surface":"ٱتَّقُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"و-ق-ي","rootLatin":"w-q-y","lemma":"اِتَّقَى","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"sakının","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Emir fiil"},{"position":2,"surface":"ٱللَّهَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"Allah'tan","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":3,"surface":"مَا","pos":"harf","posDetail":"Masdariye","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"sürece","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Tetimme"},{"position":4,"surface":"ٱسْتَطَعْتُمْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ط-و-ع","rootLatin":"ṭ-w-ʿ","lemma":"اِسْتَطَاعَ","form":"İstif'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"gücünüz yettiği","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":5,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":5,"surface":"ٱسْمَعُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"س-م-ع","rootLatin":"s-m-ʿ","lemma":"سَمِعَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"dinleyin","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Emir fiil"},{"position":6,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":6,"surface":"أَطِيعُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ط-و-ع","rootLatin":"ṭ-w-ʿ","lemma":"أَطَاعَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"itaat edin","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Emir fiil"},{"position":7,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":7,"surface":"أَنفِقُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ن-ف-ق","rootLatin":"n-f-q","lemma":"أَنفَقَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"harcayın","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Emir fiil"},{"position":8,"surface":"خَيْرًۭا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"خ-ي-ر","rootLatin":"kh-y-r","lemma":"خَيْر","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"hayır","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":9,"surface":"لِّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"için","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":9,"surface":"أَنفُسِكُمْ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-ف-س","rootLatin":"n-f-s","lemma":"نَفْس","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr","gender":"Müennes","number":"Cemi"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"nefisleriniz","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru","izafet":"Muzâf"},{"position":9,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنتُم","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî","gloss":"sizin","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":10,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":10,"surface":"مَن","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Şart","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَن","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mebnî","gloss":"kim","binaDurumu":"Mebnî (ism-i şart)","gorev":"Mübteda"},{"position":11,"surface":"يُوقَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"و-ق-ي","rootLatin":"w-q-y","lemma":"وَقَى","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Şart fiili olduğu için meczûm","gloss":"korunursa","irabMarker":"illet harfinin hazfi ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":12,"surface":"شُحَّ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ش-ح-ح","rootLatin":"sh-ḥ-ḥ","lemma":"شُحّ","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"cimrilik","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih","izafet":"Muzâf"},{"position":13,"surface":"نَفْسِهِۦ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-ف-س","rootLatin":"n-f-s","lemma":"نَفْس","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr","gender":"Müennes","number":"Müfred"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"nefsinin","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâfun ileyh","izafet":"Muzâf"},{"position":13,"surface":"هِۦ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî","gloss":"onun","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":14,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cevap","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Cevap harfi olduğu için mebnî","gloss":"işte","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":14,"surface":"أُو۟لَـٰٓئِكَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أُولَٰئِكَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mebnî","gloss":"onlar","binaDurumu":"Mebnî (ism-i işaret)","gorev":"Mübteda"},{"position":15,"surface":"هُمُ","pos":"isim","posDetail":"Fasl Zamiri","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Fasl zamiri olduğu için mebnî","gloss":"onlar","binaDurumu":"Mebnî (munfasıl zamir)"},{"position":16,"surface":"ٱلْمُفْلِحُونَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ف-ل-ح","rootLatin":"f-l-ḥ","lemma":"مُفْلِح","form":"İf'âl","features":{"state":"Marife","irab":"Merfû","gender":"Müzekker","number":"Cemi"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"kurtuluşa erenlerdir","irabMarker":"vâv ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Haber"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Zekât ve İnfâk** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *64/16*
- **Zekât ve İnfâk** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *64/16*