# Talâk Sûresi, 10. Âyet (65:10)

> أَعَدَّ ٱللَّهُ لَهُمْ عَذَابًا شَدِيدًا ۖ فَٱتَّقُوا۟ ٱللَّهَ يَـٰٓأُو۟لِى ٱلْأَلْبَـٰبِ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ ۚ قَدْ أَنزَلَ ٱللَّهُ إِلَيْكُمْ ذِكْرًا

*E'adda(A)llâhu lehum ‘ażâben şedîdâ(en)(s) fettekû(A)llâhe yâ ulî-l-elbâbi-lleżîne âmenû(c) kad enzela(A)llâhu ileykum żikrâ(n)*

**Meal (Diyanet):** Allah, ahirette onlara şiddetli bir azap hazırlamıştır. O halde, ey iman etmiş olan akıl sahipleri, Allah'a karşı gelmekten sakının! Allah, size bir zikir (Kur'an) indirdi.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/65/10

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Allah'ın inkarcılara hazırladığı şiddetli azabı ve mümin akıl sahiplerine yönelik takva çağrısını vurgulamaktadır. Ayet, Allah'ın onlara 'zikr'i yani Kur'an'ı indirdiğini belirterek, bu ilahi rehberliğin önemine dikkat çekmektedir.","keyConcepts":[{"word":"عَذَابًا","root":"ع-ذ-ب","rootLatin":"a-z-b","meaning":"Allah'ın isyankar kullarına dünyada veya ahirette verdiği ceza, sıkıntı ve eziyet.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'azab' kelimesinin 'tatlı sudan men etmek' anlamına gelen 'azb' kökünden geldiğini belirtir. Bu, kişinin arzu ettiği şeylerden mahrum bırakılması ve acı çekmesi durumunu ifade eder. Ayetteki 'azâben şedîden' ifadesi, bu mahrumiyetin ve acının şiddetli olacağını vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'azab' kelimesini 'ceza' ve 'sıkıntı' olarak açıklar. Ayetteki bağlamda, Allah'ın inkarcılara yönelik hazırladığı 'azab', onların dünya hayatındaki isyanlarının karşılığı olarak ahirette karşılaşacakları çetin bir cezayı ifade eder."}]},{"word":"شَدِيدًا","root":"ش-د-د","rootLatin":"ş-d-d","meaning":"Bir şeyin gücünün, şiddetinin veya yoğunluğunun fazla olması.","sources":[{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'şedîd' kelimesini 'güçlü, kuvvetli, şiddetli' olarak tanımlar. 'Azâben şedîden' terkibinde, azabın niteliğini belirterek, onun tahammül edilmesi zor, çok ağır ve çetin bir ceza olacağını ifade eder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'şedîd' kelimesinin bir şeyin kemaline ulaşması, kuvvetlenmesi ve katılaşması anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki kullanımıyla, Allah'ın hazırladığı azabın niteliğinin, en üst düzeyde bir şiddet ve ağırlık taşıdığını vurgular."}]},{"word":"فَٱتَّقُوا۟","root":"و-ق-ي","rootLatin":"v-k-y","meaning":"Allah'ın emirlerine uyarak ve yasaklarından kaçınarak O'nun azabından korunmak.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'takva' kelimesinin 'korunmak, sakınmak' anlamına geldiğini ve şerlerden korunmak için kullanılan bir terim olduğunu belirtir. Ayetteki 'fettekullâhe' ifadesi, akıl sahiplerine Allah'ın azabından sakınmaları, O'nun emirlerine riayet etmeleri ve yasaklarından kaçınmaları yönünde bir çağrıdır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'takva' kavramının Kur'an'da Allah'a karşı duyulan derin saygı, korku ve sorumluluk bilinciyle hareket etme anlamını taşıdığını ifade eder. Bu, sadece bir korku değil, aynı zamanda Allah'ın rızasını kazanma çabasıdır. Ayetteki çağrı, müminlerin bu bilinçle hareket etmelerini teşvik eder."}]},{"word":"ٱلْأَلْبَـٰبِ","root":"ل-ب-ب","rootLatin":"l-b-b","meaning":"Akıl, idrak ve hikmet sahibi olan kimseler.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'lübb' kelimesini 'akıl' olarak açıklar ve 'ulü'l-elbâb' ifadesinin 'akıl sahipleri' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'yâ ulîl-elbâb' hitabı, Allah'ın emir ve yasaklarını idrak edebilecek, düşünebilen ve öğüt alabilen kimselere yöneliktir."},{"author":"Ebû'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'lübb'ün, bir şeyin özü, cevheri ve en seçkin kısmı olduğunu belirtir. İnsan için 'lübb', aklın en saf ve hikmetli yönünü ifade eder. Ayetteki 'ulü'l-elbâb', sadece düşünen değil, aynı zamanda düşündükleriyle doğruyu bulan ve ona göre hareket eden seçkin akıl sahiplerini işaret eder."}]},{"word":"ذِكْرًا","root":"ذ-ك-ر","rootLatin":"z-k-r","meaning":"Allah tarafından indirilen, hatırlatıcı, öğüt verici ve yol gösterici ilahi mesaj; Kur'an.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'zikr' kelimesinin 'hatırlamak, anmak' ve 'öğüt, şeref' gibi anlamlara geldiğini belirtir. Ayetteki 'enzellellâhu ileyküm zikran' ifadesi, Allah'ın insanlara unuttukları hakikatleri hatırlatan, onlara doğru yolu gösteren ve şeref kazandıran Kur'an'ı indirdiğini ifade eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'zikr' kavramının Kur'an'da geniş bir anlam yelpazesine sahip olduğunu ve bu ayette 'Kur'an'ın kendisi' anlamında kullanıldığını belirtir. Kur'an, insanlara Allah'ı, ahireti, emir ve yasakları hatırlatan, onları gafletten uyandıran bir 'zikr'dir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["takva","vahiy-kuran","cehennem","iman"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"أَعَدَّ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ع-د-د","rootLatin":"'-d-d","lemma":"أَعَدَّ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"hazırladı"},{"position":2,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"Allah"},{"position":3,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":3,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onlar"},{"position":4,"surface":"عَذَابًۭا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ع-ذ-ب","rootLatin":"'-dh-b","lemma":"عَذَاب","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"azap"},{"position":5,"surface":"شَدِيدًۭا","pos":"isim","posDetail":"Sıfat","root":"ش-د-د","rootLatin":"sh-d-d","lemma":"شَدِيد","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mansûb","gloss":"çetin"},{"position":6,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"o halde"},{"position":6,"surface":"ٱتَّقُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"و-ق-ي","rootLatin":"w-q-y","lemma":"اِتَّقَى","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"sakının"},{"position":7,"surface":"ٱللَّهَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"Allah'tan"},{"position":8,"surface":"يَـٰٓ","pos":"harf","posDetail":"Nidâ Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"يَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ey"},{"position":8,"surface":"أُو۟لِى","pos":"isim","posDetail":"Muzâf","root":"ا-و-ل","rootLatin":"a-w-l","lemma":"أُولُو","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Nidâ harfinden sonra geldiği için mansûb (muzâf olarak)","gloss":"sahipleri"},{"position":9,"surface":"ٱلْأَلْبَـٰبِ","pos":"isim","posDetail":"Muzâfun İleyh","root":"ل-ب-ب","rootLatin":"l-b-b","lemma":"لُبّ","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"akıl"},{"position":10,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِي","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Sıfat olduğu için mebnî (mahallen mecrûr)","gloss":"o kimseler ki"},{"position":11,"surface":"ءَامَنُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ا-م-ن","rootLatin":"a-m-n","lemma":"آمَنَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"iman ettiler"},{"position":12,"surface":"قَدْ","pos":"harf","posDetail":"Tahkik Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"قَدْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"gerçekten"},{"position":13,"surface":"أَنزَلَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ن-ز-ل","rootLatin":"n-z-l","lemma":"أَنزَلَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"indirdi"},{"position":14,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"Allah"},{"position":15,"surface":"إِلَيْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَى","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"e, a"},{"position":15,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"size"},{"position":16,"surface":"ذِكْرًۭا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ذ-ك-ر","rootLatin":"dh-k-r","lemma":"ذِكْر","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"bir zikir (Kur'an)"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Tesbih ve Zikir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *65/10*
- **Tesbih ve Zikir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *65/10*