# Mülk Sûresi, 1. Âyet (67:1)

>  تَبَـٰرَكَ ٱلَّذِى بِيَدِهِ ٱلْمُلْكُ وَهُوَ عَلَىٰ كُلِّ شَىْءٍ قَدِيرٌ

*Tebârake-lleżî biyedihi-lmulku ve huve ‘alâ kulli şey-in kadîr(un)*

**Meal (Diyanet):** Hükümranlık elinde olan Allah, yücedir. O, her şeye hakkıyla gücü yetendir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/67/1

---

## Tefsir

{"title":"Birleştirilmiş Tefsir — Mülk Suresi 1. Âyet","tefsir":"### ✦ Âyetin Zâhirî Tefsiri\n\nتَبَارَكَ الَّذِي بِيَدِهِ الْمُلْكُ وَهُوَ عَلَىٰ كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ — Mülk elinde olan ne yücedir! O her şeye kâdirdir.\n\nBu âyet-i celîle, surenin ve kâinatın kapısını açan ilâhî bir tuğradır. تَبَارَكَ (tebâreke) kelimesi, تَفَاعَلَ vezninden olup 'bereket ve yücelikte son dereceye ulaşmak' demektir. Nitekim allâme Râgıb el-İsfehânî Hazretleri el-Müfredât'ında bu kelimenin yalnızca Allah için kullanılabileceğini beyân buyurmuşlardır — hiçbir kul 'tebâreke' ile vasıflanamaz, zira mutlak bereket ve yücelik O'na mahsustur.\n\nمُلْك (mülk) — saltanat, hükümranlık, tasarruf yetkisi. Kefevî Hazretleri el-Külliyyât'ında mülk ile melekût arasındaki farkı şöyle açıklar: Mülk, zâhirî saltanattır — görünen âlemin idaresi. Melekût ise bâtınî saltanattır — görünmeyen âlemin sırları. Allah'ın 'bi yedihil-mülk' demesi, her iki âlemin de O'nun tasarrufunda olduğunu bildirir.\n\nبِيَدِهِ (bi yedihî — elinde) ifadesindeki 'yed' (el), Fîrûzâbâdî Hazretleri'nin beyânıyla kudret ve tasarruf mecâzıdır. Allah'ın 'eli' uzuv değil, mutlak kudret ve irâdesidir.\n\n### ✦ Terzibaba Hazretleri'nin Nazarında\n\nTerzibaba Hazretleri'nin bu husustaki beyânları, meseleyi bambaşka bir derinliğe taşır: *\"Mülk, senin zannettiğin şey değildir. Ev mülk değil, para mülk değil, taht mülk değil. Gerçek mülk, kalpler üzerindeki tasarruftur. Ve kalpler, yalnızca Allah'ın elindedir. Senin elinde olan, emânettir — mülk değil.\"*\n\n### ✦ Şeyh-i Ekber'in İşâreti\n\nFütûhât-ı Mekkiyye'nin engin deryasından bu âyete düşen bir damla sunarsak: Şeyh-i Ekber'in nazarında 'mülk', Hakk'ın esmâ ve sıfatlarının zuhûr alanıdır. Her varlık, O'nun mülkünde bir tecellîdir — güneş O'nun Nûr isminin, yağmur O'nun Rezzâk isminin, ölüm O'nun Mümît isminin tecellîsidir. Öyleyse bu kâinat, Allah'ın isimlerinin sergilendiği muazzam bir saraydır.\n\n### ✦ Mesnevî'nin Nağmesinden\n\nHz. Mevlânâ'nın gönül dilinden ifade edersek: Mülk kimin elindeyse, kalp O'na yönelmelidir. Sen bir dalgasın — asıl deniz O'dur. Dalga denize isyan edebilir mi? Dalga ancak denizde var olur, denizle hareket eder, denize döner.\n\n### ✦ Seyr ü Sülûk Mertebesinden\n\nEy yolun yolcusu! Bu âyet, sülûkun ilk ve en temel dersini verir: Mülk Allah'ındır. Sen mâlik değilsin, memlûksun. Sahip değilsin, emânetçisin. Bu hakikati kalben tasdik etmek, teslimiyetin başlangıcıdır. Elindeki her şeyi — malını, makamını, ilmini, hatta canını — emânet bil. Emânetin hakkını ver, ama ona yapışma.\n\n### ✦ Bu Asrın İnsanına\n\nBu asrın mülk hırsıyla yanıp tutuşan insanına, bu âyetten düşen hisse şudur ki: Sen sahip olmuyorsun — sadece kullanıyorsun. Sahip olan O'dur. Bu farkı idrak etmek, hem huzurun hem adaletin anahtarıdır. Mülkün gerçek sahibini tanıyan, ne zulüm yapar ne isrâf.\n\nRabbimiz, mülkün yalnızca Senin olduğunu kalplerimize nakşet. Bize verdiğin emânetlerin hakkını edâ etmeyi nasîb eyle. Mülkün sarhoşluğundan bizi koru.","sources":["Râgıb el-İsfehânî, el-Müfredât","Ebu'l-Bekâ el-Kefevî, el-Külliyyât","Fîrûzâbâdî, Basâiru Zevi't-Temyîz","Muhyiddin İbn Arabî, Fütûhât-ı Mekkiyye"]}

## Kelime Tahlili

{"summary":"Surenin giriş ayeti, mutlak mülk ve saltanatın Allah'a ait olduğunu, O'nun her şeye kadir olduğunu ilan eder. Tebâreke fiili yalnızca Allah için kullanılır ve bereketin mutlak kaynağını işaret eder.","keyConcepts":[{"word":"تَبَارَكَ","root":"ب ر ك","rootLatin":"B-R-K","meaning":"Bereket ve yücelikte son dereceye ulaşmak; yalnızca Allah hakkında kullanılan, O'nun bereketinin sonsuz ve kesintisiz olduğunu ifade eden fiil.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât","detail":"Bereket, ilahi hayırların bir yerde sabit kalıp çoğalmasıdır. Tebâreke, tefâale vezninde olup berekette en üst mertebeyi ifade eder. Bu fiil yalnızca Allah Teala hakkında kullanılır; hiçbir mahluk 'tebâreke' sıfatıyla vasıflanamaz."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Tebâreke kelimesi Kur'an'da dokuz yerde geçer ve her birinde Allah'ın yüceliği, azameti ve bereketinin sonsuzluğu kastedilir. Bereketin aslı, suyun biriktiği havuz (birke) anlamından gelir; ilahi bereket de tükenmeyen bir kaynak gibidir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"B-R-K kökünün asıl anlamı devenin çökmesi (burûk) olup sabitlik ve devamlılığa delalet eder. Tebâreke, ilahi hayrın sabit, daim ve artarak devam ettiğini bildirir."}]},{"word":"الْمُلْكُ","root":"م ل ك","rootLatin":"M-L-K","meaning":"Mutlak saltanat, hükümranlık ve tasarruf yetkisi; kainatın zahiri idaresi ve yönetimi.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât","detail":"Mülk, bir şeye sahip olup onda tasarruf edebilme gücüdür. Mutlak mülk yalnızca Allah'a aittir; kulların mülkü mecazi ve geçicidir. Mülk zahiri saltanatı, melekut ise batıni hükümranlığı ifade eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Mülk ile melekut arasındaki fark: Mülk, zahiri alem uzerindeki tasarruftur. Melekut ise batıni alemin sırlarıdır. 'Bi yedihil-mülk' ifadesi, her iki alemin de O'nun kudretinde olduğuna delalet eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dini ve Ahlaki Kavramlar","detail":"Mülk kavramı Kur'an'da Allah'ın kozmik egemenliğini ifade eder. Bu egemenlik salt siyasi bir iktidar değil, varlığın her zerresine nüfuz eden ontolojik bir tasarruftur."}]},{"word":"قَدِيرٌ","root":"ق د ر","rootLatin":"Q-D-R","meaning":"Her şeye gücü yeten, kudreti sınırsız olan; dilediğini dilediği şekilde yapabilen.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât","detail":"Kudret, bir fiili sağlam ve muhkem bir şekilde yapabilme gücüdür. Kadîr, bu gücün kendisinde eksiksiz bulunduğu zattır. Allah'ın kudreti hiçbir şeyle sınırlandırılamaz; O dilerse yapar, dilemezse yapmaz."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Kadîr ile Muktedir arasındaki fark: Kadîr mutlak güç sahibini, Muktedir ise gücünü fiilen kullananı ifade eder. Allah hem Kadîr hem Muktedirdir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["tevhid","esma-i-husna"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"تَبَارَكَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ب-ر-ك","rootLatin":"b-r-k","lemma":"تَبَارَكَ","form":"Tefâ'ul","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yücedir"},{"position":2,"surface":"ٱلَّذِى","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِى","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için mahallen merfû'","gloss":"o kimse ki"},{"position":3,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":3,"surface":"يَدِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ي-د-ي","rootLatin":"y-d-y","lemma":"يَد","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"eli"},{"position":3,"surface":"هِ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"O'nun"},{"position":4,"surface":"ٱلْمُلْكُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"م-ل-ك","rootLatin":"m-l-k","lemma":"مُلْك","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda-i muahhar olduğu için merfû'","gloss":"hükümranlık"},{"position":5,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":5,"surface":"هُوَ","pos":"harf","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mahallen merfû'","gloss":"O"},{"position":6,"surface":"عَلَىٰ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَىٰ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"üzerine"},{"position":7,"surface":"كُلِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ك-ل-ل","rootLatin":"k-l-l","lemma":"كُلّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"her"},{"position":8,"surface":"شَىْءٍ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ش-ي-ء","rootLatin":"sh-y-hamza","lemma":"شَيْء","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"şey"},{"position":9,"surface":"قَدِيرٌ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ق-د-ر","rootLatin":"q-d-r","lemma":"قَدِير","form":"Fa'îl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû'","gloss":"gücü yeten"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Her Şey Merkezinde mi? — Hikâye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *67/1*
- **Her Şey Merkezinde mi? — Hikâye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *67/1*
- **Gökyüzü İnsanları Araştırması (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *67/1*
- **Altı Peygamber — Hz. Âdem** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *67/1*
- **Altı Peygamber — Hz. Âdem** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *67/1*
- **Gökyüzü İnsanları Araştırması (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *67/1*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Mülk sûresi 1. Âyette*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Mülk sûresi 1. Âyette*
- **TEDBIRAT I ILAHIYYE** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *Mülk, 67:1*
- **Bendeki Terzi Babam (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *67/1*
- **Nûr Sûresi** · *67/1*
- **Her Şey Merkezinde mi? — Hikâye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *67/1*